İzmir barajlarında haziran erimesi yeni bir boyut kazandı. Tahtalı Barajı'nda aktif doluluk yüzde 53,92'ye geriledi. Haziran başındaki yüzde 54,48 oranından bu yana 10 günde 0,56 puanlık düşüş yaşandı.
Asıl dikkat çekici gelişme ise Gördes Barajı'nda yaşandı. Uzun süre yüzde 41,22'de sabit kalan baraj, bugün ilk belirgin düşüşünü yaşayarak yüzde 40,69'a geriledi. 9 Haziran'da Gördes Barajı'ndan 176 bin metreküp su çekildi ve yüzde 25,3'lük payla tüm su üretim kaynakları arasında birinci sırada yer aldı.
İZMİR BARAJ DOLULUK ORANLARI (10 HAZİRAN 2026)
- Tahtalı Barajı: %53,92
- Balçova Barajı: %88,48
- Ürkmez Barajı: %97,55
- Gördes Barajı: %40,69
- Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı: %71,39
İZSU GÖRDES'İ YAKARKEN TAHTALI'YI KORUYOR
İzmir'in günlük su üretim tablosu, İZSU'nun yaz stratejisini netleştirdi. Toplam 697 bin metreküplük su ile günlük üretimde Gördes Barajı yüzde 25,3 ile en büyük kaynak olurken, Tahtalı yüzde 17,3 ile üçüncü sıraya geriledi. Yer altı kuyuları ise günlük üretiminin yüzde 53'ünü tek başına karşılıyor.
Bu dağılım, İZSU'nun geçen yazın acı deneyiminden çıkardığı dersi yansıtıyor. 2025'te Tahtalı Barajı'nın hızla tükenmesiyle yaşanan su krizinden sonra, bu yıl Gördes ve yer altı kaynakları öne çekilirken Tahtalı mümkün olduğunca korunuyor. Yüksek miktarda su çekiminin Gördes Barajı'nın seviyesine yansımaya başlaması ise bu stratejinin sınırlarını gösteriyor.
Tahtalı'daki 154,8 milyon metreküp kullanılabilir su, geçen yılın aynı tarihindeki 39,5 milyon metreküpün 3,9 katı. Tüm barajlardaki 358,6 milyon metreküplük stok, günlük 697 bin metreküplük üretime bölündüğünde yaklaşık 515 günlük su güvencesine karşılık geliyor.
Alaçatı mayıs ortasından bu yana doluluk oranında 4,4 puan kaybetti. Çeşme yarımadasında yaz nüfusunun hızla artmasıyla bu düşüşün sürmesi bekleniyor.
ŞEHİRLERE GÖRE BARAJ DOLULUK ORANLARI
BARAJ DOLULUK ORANI NEDEN ÖNEMLİ?
İzmir geçen yazı 6 aylık gece kesintileriyle geçirdi. O kriz sırasında Gördes'in ölü hacminden su çekilmek zorunda kalındı, 20 yıldır kullanılmayan Güzelhisar hattı onnarıldı, yer altı kuyuları yenilendi. Tüm bu çabayla su ihtiyacının yüzde 28'i karşılanabilmişti. Bu yıl rakamlar geçen yılın kat kat üzerinde olsa da barajların yaz seyri yakından takip ediliyor.
Barajda biriken suyun barajın taşıyabileceği maksimum miktara bölünmesiyle hesaplanan yüzde, doluluk oranını veriyor. Yağışlar ve kar erimesi oranı yükseltirken, tüketim ve sıcak havalardaki buharlaşma düşürüyor. İZSU bu oranı aktif doluluk olarak paylaşıyor, barajın dibindeki kullanılamayan ölü hacim hesabın dışında tutuluyor.
Her barajın tabanında pompalanıp şebekeye aktarılması mümkün olmayan bir su katmanı kalıyor, buna da ölü hacim. Toplam doluluk oranı bu kısmı da sayarken, aktif doluluk ise yalnızca musluklara gerçekten ulaştırılabilecek suyu kapsıyor. İZSU verileri aktif doluluk üzerinden paylaşıldığından İzmir'in su durumu olduğu gibi yansıtılıyor.
Tahtalı Barajı 154,8 milyon metreküplük kullanılabilir suyla kentin en büyük tekil rezervi olmayı sürdürüyor. Geçen seneki krizin ardından Gördes Barajı ve yer altı kuyularının katkısı da belirgin biçimde arttı. Bu stratejinin Tahtalı üzerindeki baskıyı azaltıp azaltmadığı ise yaz ortasında netleşecek.
2025'te Tahtalı Barajında doluluk yüzde 10'un altına düştüğünde 13 ilçede gece 23:00-05:00 arası kesintiler başladı ve 6 ay sürdü. İZSU olağanüstü önlemler alarak durumu yönetmeye çalıştı. Tüm bu çabayla kentin su ihtiyacının ancak yüzde 28'i karşılanabilmişti. Barajlardaki su miktarlarının gerilemesi bu senaryoları İzmirlilere tekrar yaşatabilir.
Tahtalı, Gördes ve Balçova barajları doğrudan içme suyu üretiyor. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı Çeşme yarımadasına hem içme hem sulama suyu sağlıyor. Güzelhisar Barajınormalde sulamaya yönelik çalışsa da kriz dönemlerinde içme suyuna destek verebiliyor.
