Anayasa Mahkemesi (AYM), noter katipleri ve katip adaylarına yönelik disiplin cezalarında "haysiyet divanlarına" sınırsız ve keyfi yetki tanıyan kanun maddesini iptal etti. Kararda, hangi eyleme hangi cezanın verileceğinin belirsiz olmasının hukuki güvenceyi ortadan kaldırdığı vurgulandı.
Güvencesiz çalışma koşulları ve keyfi yaptırımlarla karşı karşıya kalan noter katipleri ve adaylarını ilgilendiren önemli bir hukuki gelişme yaşandı. Ankara 20. İdare Mahkemesinin açtığı dava sonucunda AYM, 1512 sayılı Noterlik Kanunu'nun 148'inci maddesini Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Ankara 20. İdare Mahkemesi başvurusunda, mevcut düzenlemenin disiplin suçları ile cezaları arasında bağ kurmadığına, işçinin hangi eylemi nedeniyle neyle cezalandırılacağının belirsiz olduğuna ve bu durumun çalışanlar açısından bir öngörülebilirlik taşımadığına dikkat çekmişti. Başvuruyu haklı bulan Yüksek Mahkeme, yasal boşluk oluşmaması adına iptal hükmünün dokuz ay sonra yürürlüğe girmesini kararlaştırdı.
"Keyfiyete karşı hukuki güvence yok"
Yüksek Mahkemenin Resmi Gazete'de yayımlanan gerekçeli kararında, mevcut düzenlemenin noter katipleri ve adayları için yeterli hukuki güvenceyi barındırmadığı vurgulandı. Kanunun ilgili maddesinde uyarma, kınama, ücretten kesme ve meslekten çıkarma cezalarının sıralandığı ancak hangi suçun hangi cezayı doğuracağının netleştirilmediği ifade edildi. Kararda öne çıkan diğer önemli tespitler şunlar oldu:
- Mevcut yapının disiplin cezalarını uygulayacak olan "haysiyet divanına" sınırları belirsiz bir takdir yetkisi tanıdığı, bunun da kişileri keyfi yorumlara karşı savunmasız bıraktığı belirtildi.
- AYM; daha önce Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Türk Veteriner Hekimleri Birliği, Avukatlık ve Türk Diş Hekimleri Birliği kanunlarında yer alan benzer muğlak disiplin düzenlemelerini de iptal ettiğini hatırlatarak, bu karardan ayrılmayı gerektirecek bir durum olmadığını kaydetti.
Gerekçede, kuralın Anayasa'nın 2'nci maddesinde güvence altına alınan "hukuk devleti" ilkesine aykırı olduğu ve bu nedenle iptalinin gerektiği kararına varıldığı bildirildi. Yasama organına yeni bir düzenleme yapması için tanınan dokuz aylık süre, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte başladı.
