Şiirde 60 yılı geride bırakan 84 yaşındaki usta Şair Ataol Behramoğlu ile şiiri, hayatı, yıllar içindeki değişimlerini konuştuk. Bugünden genç Ataol’a seslenen şair “Hayata inanmak ve çok büyük saygı duymak gerek. Hayatımızı ve başka hayatları güzelleştirmek için elimizden gelenin fazlasını yapmalıyız” dedi.
Ataol Bey, yarım asırlık şiir yolculuğunuzun ardından hayata bağlılığınızda ve kendinizle hesaplaşmanızda nasıl bir değişim oldu?
Hayata sevgim ve bağlılığım bütün hızıyla sürüyor. İşin tuhafı bazen yaşımı unuturcasına. İç hesaplaşma yavaşlamış olsa da devam ediyor. Yirmili yaşlar bunalımlar yaşıdır. O yılların güncelerine baktığımda kendimi nasıl acımasızca yerden yere vurduğumu görüyorum.
“Yaşadıklarımdan öğrendiğim bir şey var” dizeniz, yıllardır pek çok insanın hayatına eşlik ediyor. Bu dizeyi yazan genç Ataol’a bugün seslenebilseydiniz, ona hayata dair en çarpıcı ve en şefkatli cümleniz ne olurdu?
Hayata inanmak ve çok büyük saygı duymak gerek. Hayatımızı ve başka hayatları güzelleştirmek için elimizden gelenin fazlasını yapmalıyız.
‘Devrimler bunun için var’
Gençlik yıllarınızdaki “dünyayı değiştirme” isteğiyle bugün daha dingin ve derin bir duyarlığa dönüşen bakışınız arasında, insanın yaşamı hak etmesi, devrim ve şiir açısından nasıl bir bağ kuruyorsunuz?
İnsanlığın, türdeşlerimin yaşam dediğimiz şeyi yeterince hak etmediklerini düşünüyorum. Bir bebek bunu hak etmiş olarak doğuyor. Sonrası ise adaletsizlikler, zulümler, yalan dolan. Devrimler bunun için var. Şiir ise yaşamı derinleştirir, daha yaşanılır kılar.
Toplumsal duyarlıkla kişisel duyarlık arasında şiiriniz nasıl bir yol izliyor?
Bazen biri bazen öteki gerekir. Epik ve lirik ayrımı denebilir belki buna. İki türde de yazdım, yazıyorum.
‘Her zaman ve her yaşta şaşırtıcı’
Hızın, tüketimin ve dağınık dikkatin belirlediği çağımızda, sizce bir şeyi gerçekten derinlemesine yaşamak ne anlama geliyor?
Yanıtım yine de şiir olacak.
Şiirde altmış yılı geride bırakmış bir şairsiniz. O yılların coşkusu ile bugünün birikimi arasında sizi en çok şaşırtan ne oldu?
“Bir Gün Mutlaka” yazıldığında yirmi üç ya da yirmi dört yaşındaydım. Şiir benim için mucizedir. Her zaman, her yaşta şaşırtıcıdır.
