NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin, ABD'nin Avrupa'daki askeri katkılarını azaltma kararının kısa süre içinde uygulanacağını açıklaması, ittifakın geleceğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Rutte, oluşabilecek boşluğun Avrupa ülkeleri tarafından doldurulması için hazırlıkların başladığını belirtti.
ABD'NİN KARARI AVRUPA'DA YENİ DÖNEMİN HABERCİSİ
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığı ve katkılarında azaltıma gitme kararının "hemen" uygulanacağını söyledi. Rutte, Avrupa'daki müttefiklerin bu süreçte daha fazla sorumluluk üstlenmeye hazırlandığını ifade etti. Bu gelişme, uzun süredir tartışılan Avrupa'nın kendi güvenlik ve savunma kapasitesini güçlendirme hedeflerini yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
"AVRUPALILAR SAVUNMA MİMARİSİNDE DAHA FAZLA ÖNE ÇIKIYOR"
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Cihan Günyel, Avrupa'nın savunma alanında daha bağımsız hareket etmeye çalıştığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Avrupalılar artık Avrupa savunma güvenlik mimarisinde çok daha fazla ön plana çıkmaya çalışıyor. Hürmüz'e yansıması da aslında uzun süredir tartışılan bir konuydu. Hatırlarsanız Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği konusunda NATO'yu göreve çağırmıştı. Ancak özellikle Almanya ve İngiltere'den gelen açıklamalarda NATO'nun böyle bir yükümlülüğü olmadığı ifade edilmişti. Yine Trump'ın NATO'dan çekilme yönündeki söylemlerini de görmüştük."
HEGSETH: "NATO'DA DAHA FAZLASINI YAPMASI GEREKEN ÜLKELER VAR"
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de NATO içerisindeki yük paylaşımına dikkat çekti. Hegseth, ittifak bünyesinde bazı ülkelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirterek, savunma harcamaları ve güvenlik yükünün daha dengeli paylaşılması gerektiği mesajını verdi.
"TRUMP AVRUPA'DAN DAHA FAZLA KATKI BEKLİYOR"
ABD'nin NATO'dan tamamen ayrılıp ayrılmayacağı sorusuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Muhammed Berdibek, Donald Trump'ın yaklaşımının maliyet ve yük paylaşımı ekseninde şekillendiğini söyledi:
"Trump'ın şöyle bir yaklaşımı var. Savaştan önceki dönemde ve muhtemelen sonrasında da benzer şekilde devam edecek. Eğer ben size güvenlik şemsiyesi sunuyorsam ve NATO giderlerinin önemli bir kısmını karşılıyorsam, siz de bağımsız dış politika izleyemezsiniz. Trump'ın Avrupa Birliği'ne vermek istediği temel mesaj aslında budur."
AVRUPA GÜVENLİĞİNDE TÜRKİYE'NİN ROLÜ ARTABİLİR
ABD'nin katkılarını azaltması halinde ortaya çıkacak güvenlik boşluğunun nasıl doldurulacağı da tartışılıyor.
Dr. Cihan Günyel, yeni dönemde Avrupa güvenlik mimarisinde Türkiye'nin kritik bir konuma sahip olacağını vurgulayarak şunları söyledi:
"Artık Avrupa güvenlik mimarisinden söz ederken daha çok Avrupalı aktörleri konuşacağız. Buradaki en önemli kilit müttefiklerden biri Türkiye olacak. Bunun yanında Polonya ve Almanya'nın da ön plana çıktığını söyleyebiliriz. Hürmüz konusunda ise NATO, kendi misyonu kapsamında değil ancak barış dönemlerinde bölgede bulunabileceğini ifade etmişti. Tabii burada İran'ın bunu kabul edip etmeyeceği de ayrı bir tartışma konusu."
"ALMANYA, POLONYA VE TÜRKİYE ÖNE ÇIKACAK"
Dr. Muhammed Berdibek de NATO içerisindeki yeni denge arayışında bazı ülkelerin daha fazla sorumluluk üstleneceğini belirtti:
"Trump'ın NATO içindeki çabalarının somut yansımaları özellikle nüfusu ve kapasitesi yüksek ülkelerde görülecek. Almanya, Polonya ve Türkiye gibi ülkeler ön plana çıkacak. Çünkü bu yapının işleyişini sürdürebilecek güçlü aktörlere ihtiyaç var."
ABD'nin Avrupa'daki askeri yükünü azaltma kararı, NATO içinde yeni bir görev dağılımı ve güvenlik mimarisi tartışmasını beraberinde getirirken, uzmanlara göre Türkiye, Almanya ve Polonya gibi ülkeler önümüzdeki dönemde ittifakın en önemli aktörleri arasında yer alabilir.
