DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, hapishanelerde kamuoyuna "intihar" olarak açıklanan şüpheli mahpus ölümlerinin araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığı'na Meclis Araştırması açılması talebiyle önerge sundu.
Önergede, söz konusu ölümlere zemin hazırladığı belirtilen tecrit uygulamaları, tek kişilik hücreler, disiplin cezaları, baskılar ve yapısal hak ihlallerinin tüm boyutlarıyla incelenmesi gerektiği ifade edildi.
"YAŞAM HAKKI İHLALLERİNİN EN GÖRÜNÜR ALANLARINDAN BİRİ"
Araştırma önergesinin gerekçesinde, Türkiye'deki hapishanelerin uzun süredir yaşam hakkı ihlalleri, tecrit uygulamaları ve cezasızlık politikalarının en görünür hale geldiği alanlardan biri olduğu belirtildi.
Kamuoyuna "intihar" olarak yansıyan şüpheli mahpus ölümlerinin, cezaevlerinde derinleşen hak ihlallerinin en ağır sonuçları arasında yer aldığı kaydedildi.
"ETKİLİ SORUŞTURMALAR YÜRÜTÜLMÜYOR"
Çiçek, önergesinin gerekçesinde mahpusların fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü hedef alan uygulamaların sürdüğünü savunarak, yaşanan ölümler karşısında etkili soruşturmaların yürütülmediğini belirtti.
Önergede, “Mahpusların fiziksel ve ruhsal bütünlüğünü hedef alan uygulamalar sürerken, yaşanan ölümler karşısında etkili soruşturmalar yürütülmemekte, ailelerin, avukatların ve hak örgütlerinin başvuruları yanıtsız bırakılmaktadır” ifadelerine yer verildi.
TECRİT VE TEK KİŞİLİK HÜCRE UYGULAMALARINA DİKKAT ÇEKİLDİ
Önergede, yaşam hakkı ihlallerinin ortaya çıkmasında belirleyici unsurlardan birinin tecrit politikaları olduğu vurgulandı.
Özellikle S ve Y tipi yüksek güvenlikli hapishanelerde yaygınlaştırılan tek kişilik hücre uygulamaları, görüş kısıtlamaları, keyfi disiplin cezaları ve sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesinin mahpusların fiziksel ve ruhsal bütünlüğü üzerinde ağır sonuçlar doğurduğu ifade edildi.
"ASIL MESELE ÖLÜME SÜRÜKLEYEN KOŞULLARIN ORTAYA ÇIKARILMASI"
Çiçek, bugüne kadar yaşanan çok sayıda olayda idari ve adli makamların çoğu zaman yalnızca ölümün gerçekleşme biçimine odaklandığını belirtti.
“Mahpusu ölüme sürükleyen koşulların açığa çıkarılması konusunda gerekli irade gösterilmemektedir” değerlendirmesinde bulunan Çiçek, şüpheli ölümlerde asıl meselenin ölüm anından çok kişiyi o noktaya sürükleyen koşulların araştırılması olduğunu kaydetti.
Önergede ayrıca, sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında etkili soruşturmaların yürütülmesi gerektiği vurgulandı.
CEZASIZLIK MEKANİZMALARININ ARAŞTIRILMASI İSTENDİ
Birçok dosyada ailelerin ve avukatların taleplerinin karşılanmadığını savunan Çiçek, ihmal ve sorumluluk iddiaları aydınlatılmadan süreçlerin kapatıldığını ileri sürdü.
Bu yaklaşımın cezasızlığı derinleştirdiğini ve benzer hak ihlallerinin tekrarına zemin hazırladığını belirten Çiçek, hapishanelerde yaşam hakkı ihlallerine yol açtığı belirtilen uygulamaların tüm yönleriyle araştırılması gerektiğini ifade etti.
MECLİS ARAŞTIRMASI ÇAĞRISI
Önergede, hapishanelerdeki şüpheli ölümler, tecrit uygulamaları ve cezasızlık mekanizmalarının bütün boyutlarıyla incelenmesi, sorumluların ortaya çıkarılması ve etkili soruşturma süreçlerinin işletilmesini engelleyen uygulamaların belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılmasının gerekli olduğu belirtildi.
Çiçek, benzer ihlallerin önlenmesi için TBMM'nin konuya ilişkin kapsamlı bir araştırma yürütmesi gerektiğini kaydetti.
