Trabzon açıklarında 27 Ocak'ta meydana gelen 3,8 büyüklüğündeki depremden bir ay sonra uydu, inSAR ve radar verilerini inceleyen uzmanlar bölge için tehlike çanlarının çaldığını gösteren veriler paylaştı. Akyazı ilçesinde inşaatı devam eden Akyazı Stadı ile Şehir Hastanesi'nin yanı başındaki yamaçta deprem nedeniyle 7 milimetre kayma olduğu belirtildi. Projenin yükseldiği dolgu alanının da aynı şekilde denize doğru hareket halinde olduğu vurgulandı. İki dev yapı için 'Hastane ve stat risk altında' uyarısı yapılarak tedbir alınması gerektiği ifade edildi.
FELAKETLERE DAVETİYE ÇIKARILIYOR
Uyarılara rağmen projede bir değişikliğe gidilmedi, yetkililer 'Sorun yok' mesajı verdi. Jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş MTA'nın 250 yeni fay hattı ekleyerek güncellediği haritayı işaret ederek duruma dikkat çekti. 'Doğu Karadeniz kıyıları sismik kumar masasında. Dolgu alanı üzerine inşa edilen hastane, stadyum ve havalimanı gibi stratejik yapılar risk altında' dedi. Aktif fayların projelerde dikkate alınmadığını belirterek uyardı: Kritik yapıları dolguya gömmek, felaketlere davetiye çıkarmaktır. Altımızdaki sismik gerçekler halının altına süpürülüyor.
KARADENİZ SİSMİK TEHLİKE ALTINDA
Trabzon’daki deprem sonrası inşaatı devam eden Akyazı’daki şehir hastanesi ile stadyumun bulunduğu dolgu alanı denize doğru 7 milimetre kaydı. Vahim tabloya rağmen projede değişikliğe gidilmezken uzmanlar MTA’nın güncellediği fay hattı haritası üzerinden bölge için uyardı: Faylar dikkate alınmıyor. Kritik altyapıları dolguya gömmek, gelecekteki felaketlere davetiye çıkarmaktır.
Doğu Karadeniz bölgesinde daha önce de çalışmalar yapan ve bölgedeki yapılaşmalar konusunda uyarılarda bulunan Jeoloji uzmanı Prof. Dr. Osman Bektaş, Ordu, Trabzon ve Rize kıyı hattında hastaneler, stadyumlar, havalimanları ve benzeri kritik altyapıların deniz dolguları üzerinde yükseldiğini belirterek, bu alanların sismik açıdan yeterince değerlendirilmediğini belirtti. TPAO verilerinde açık denizde tanımlanan aktif fayların mühendislik projelerinde yeterince dikkate alınmadığını aktaran Bektaş, “Kritik altyapıları dolguya gömmek, gelecekteki felaketlere davetiye çıkarmaktır” dedi.
DENİZ DOLGULARI RİSK TAŞIYOR
Akyazı Stadı, Rize-Artvin Havalimanı ve Trabzon’daki sağlık yatırımları gibi stratejik yapıların bulunduğu kıyı dolgularına işaret eden Bektaş, “Bölgenin en stratejik yapıları sorumsuzca yapılan deniz dolgularının üzerine inşa ediliyor. Ancak altımızdaki sismik gerçekler tamamen halının altına süpürülmüş durumda. TPAO’nun açık denizde net olarak koordinatlandırdığı Ordu, Trabzon ve Rize fayları mühendislik projelerinde yeterince dikkate alınmıyor. Bu faylar MTA haritasında yer almadığı için mega yapılar ters ve bindirme karakterli fayların etki alanında körleme tasarlanıyor. Deniz dolguları deprem sırasında zemin davranışı açısından özel riskler taşıyor. Deniz dolguları suya doygun ve gevşek zeminlerden oluşuyor. Deniz altındaki fayların kırılması halinde bu dolgular deprem dalgalarını sönümlemek yerine büyütebilir” dedi.
Bektaş, dolgu alanlarının yalnızca deprem anında değil deprem olmadığı dönemde de risk üretebileceğini ifade ederek şunları kaydetti: “Bu alanlarda kendi ağırlıkları nedeniyle milimetrik düşey oturma ve yamaç boyunca kayma deformasyonları yaşanabilir. Sismik sessizlik döneminde bile dolgu zeminler deformasyon geçirebilir. InSAR gibi uydu ölçüm yöntemleriyle bu tür oturma ve kaymalar takip edilebilir. Kritik altyapıların deniz dolguları üzerine inşa edilmesi bilimsel denetim ve şeffaf veri gerektiriyor. Mühendislik bilimini ve sismik verileri yok sayarak kritik altyapıları dolguya gömmek, gelecekteki felaketlere davetiye çıkarmaktır”
‘YAPILAR UYDU VERİLERİYLE İZLENMELİ’
Bektaş, 27 Ocak’ta Trabzon açıklarında meydana gelen 3,8 büyüklüğündeki depremin ardından Akyazı Stadı ve inşa halindeki Şehir Hastanesi’nin bulunduğu bölgede yamaçların stabilitesinin bozulduğunu belirterek, hastane zemininde ve yamaçlarda kayma hareketinin başladığı uyarısında bulunmuştu. Küçük ve orta büyükteki depremlerin bu yamaçların stabilitesini bozduğunu ve bölgeye yapılacak binalara dikkat edilmesini ifade eden Bektaş, stat ve hastanenin 24 saat uydu verileriyle sürekli izlenmesi gerektiğini vurgulamıştı.
