Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), kemoterapi tedavisinin kısırlık riski taşıması nedeniyle yumurta dondurma işlemi yaptıran 29 yaşındaki kadının başvurusu üzerine, emsal niteliğinde bir tavsiye kararı aldı. KDK, bekâr kadınların evlilik şartı aranmaksızın tıbbi zorunluluk halinde benzeri işlem bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanması için mevzuat düzenlemesi yapılmasını istedi.
SGK’DAN OLUMSUZ YANIT
Meme kanseri tanısı konulan bekâr kadın, kemoterapi tedavisinin kısırlığa yol açabileceğini öğrendi. Anne olma umudunu kaybetmemek için yumurta dondurma işlemi yaptıran kadın, bu işlemin tıbben zorunlu görüldüğüne dair sağlık kurulu raporu aldı. İşlem bedelinin karşılanması için başvurduğu SGK'den olumsuz yanıt alan kadın, konuyu KDK'ye taşıdı.
SGK ve Sağlık Bakanlığından KDK’ya gelen yazılarda üremeye yardımcı tıbbi yöntemlerden olan tüp bebek tedavisine ilişkin sunulan sağlık hizmetlerinin Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) kapsamında karşılandığı, yumurta dondurma işleminin ise karşılanmadığı bildirildi. Yazılarda, ‘tüp bebek tedavisi için mevzuatta evli olma şartının arandığı’ belirtildi.
KDK ise başvurucuyu haklı budu, tıp otoritelerinin zorunlu gördüğü hallerde bekâr kadınların mağdur edilmesinin önüne geçilmesi gerektiğine hükmetti. KDK tedavi bedelinin, Sağlık Uygulama Tebliği kapsamında belirlenecek şartlarla karşılanabilmesi için gerekli düzenleme çalışmalarının başlatılması için SGK'ye tavsiyede bulundu.
ANAYASAL HAK
Kararda, Anayasa'nın ‘Ailenin korunması ve çocuk hakları’ kenar başlıklı 41. maddesinde ailenin, Türk toplumunun temeli olduğunun belirtildiğini hatırlatıldı. Kararda, aile kurma ve çocuk sahibi olmanın, arzu eden her birey için maddi ve manevi varlığını koruma ile bireyin kişiliğini ve kendini gerçekleştirmesinin bir parçası olarak kabul edilmesi gerektiği vurgulandı. Kararda, “Kısırlık riski nedeniyle yumurta dondurma işleminin yapılması tıbben uygun görülen bireylerin işleminin hiçbir şartta karşılanmamasının dayandığı açıkça makul bir temele rastlanmamıştır." denildi.
