Avrupa Komisyonu, geçen ay yaptığı açıklamada Çin ile olan ticaret açığının "sürdürülemez" bir boyuta ulaştığını duyurdu. Eurostat’ın verilerine göre, yalnızca Nisan ayında bu açık 31,9 milyar euro olarak kayıtlara geçti.
AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic, birliğin Çin ile ticari ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi gereken bir noktada olduğunu belirterek, “çatışma değil, denge” arayışında olduklarını vurguladı.
Çin'in AB nezdindeki misyon şefi Cai Run ise geçen ay yaptığı açıklamada, Pekin yönetiminin Avrupa’nın kaygılarının “tamamen farkında” olduğunu söyledi.
Çin'in "hiçbir zaman kasıtlı olarak bir ticaret fazlası peşinde koşmadığını" ve ülkesinin bu sorunu ele almaya istekli olduğunu ifade etti.
Pekin, Çinli firmaların küresel başarısının devasa devlet sübvansiyonlarına dayandığı yönündeki iddiaları reddederek, bu başarının inovasyon, ölçek ekonomisi ve güçlü endüstriyel altyapıdan kaynaklandığını savunuyor.
Avrupa Birliği Çinli şirketlerin özellikle elektrikli araçlar, kimyasallar ve yeşil teknolojiler gibi kritik sektörlerdeki hakimiyetinin, Avrupa’nın yerli sanayisini zayıflatabileceğinden endişe ediyor. Birlik ayrıca, Pekin’in Avrupalı firmalara mütekabiliyet esasına dayalı özgürlükler tanımadığını ileri sürerek Çin pazarına daha fazla erişim talep ediyor.
Çin ise AB’nin, birlik dışındaki bazı ürünleri kamu ihalelerinden hariç tutmayı ve Avrupalı şirketlerin satın alınmasını kısıtlamayı öngören "endüstriyel hızlandırma" tasarısını yasalaştırması halinde "karşı önlemler" alacağını bildirdi.
Şanghay’daki Çin Avrupa Uluslararası İşletme Okulu’ndan (CEIBS) Profesör Xu Dingbo, "Duygular yüksek ve istikrarsız. AB ile Çin arasında bir ticaret savaşı riski gerçek" değerlendirmesinde bulundu.
Buna karşılık CEIBS ekonomistlerinden Zhu Tian, tarafların uzlaşmak için güçlü nedenlere sahip olduğunu şu sözlerle vurguladı:
“Gerilimin tırmanmasından iki taraf da kazançlı çıkmaz. Avrupa daha yüksek maliyetlerle ve daha yavaş bir yeşil dönüşümle karşı karşıya kalır, Çin ise kilit bir pazara erişimini kaybeder"
Uzmanlara göre Pekin’in elinde Avrupa’nın yeni korumacı adımlarına yanıt verebilecek çok sayıda araç bulunuyor.
Zhu Tian, “Çin, anti-damping soruşturmaları, düzenleyici incelemeler, belirli sektörlerde kısıtlamalar veya siyasi açıdan hassas Avrupa ürünlerine yönelik baskılarla karşılık verebilir” dedi.
Bu kez Avrupa’nın en büyük endişelerinden biri ise yüksek teknoloji sektörleri için kritik öneme sahip nadir toprak elementlerinin ihracatının Çin tarafından kısıtlanması ihtimali.
Zhu, “Çin’in vereceği yanıtın ölçülü olması muhtemel” derken, “AB önlemlerinin bir bedeli olduğunu gösterecek kadar güçlü ancak ilişkileri tamamen koparacak kadar sert olmayan bir yaklaşım” beklediğini söyledi.
Avrupa Birliği, Çin’in en büyük ikinci ticaret ortağı konumunda. Jacques Delors Enstitüsü’nden Elvire Fabry, "ABD pazarı kapanırken Çin’in Avrupa pazarına erişmeye ihtiyacı var" tespitinde bulundu.
Zhu Tian ise Çin yatırımlarının Avrupa’ya yönelmesinin yeni istihdam yaratabileceğini ve Avrupalı karar alıcılara “Çin’in Avrupa’nın kaygılarını ciddiye aldığı” mesajını verebileceğini söyledi.
