Tarihin en büyük arz şoklarından biri yaşanmasına rağmen petrol piyasasındaki sakinlik, küresel ekonomideki en büyük gizemlerden biri haline geldi. Üç aydır süren savaş nedeniyle felç olan Hürmüz Boğazı'nda trafik savaş öncesi seviyenin sadece yüzde 15'i kadarken petrol vadeli işlemleri de henüz fırlamadı. Bu gizemin ardında ise ablukaya rağmen boğazdan gizlice geçen petrol gemileri olduğu düşünülüyor.
2,1 milyon varil gizlice taşındı
Dev tankerlerin, radarken kaçmak için transponderlerini(alıcı-verici) kapatarak ablukadan kurtuldukları öne sürürlürken JPMorgan, mayısın son iki haftasında 2,1 milyon varilin gizlice taşındığını değerlendirdi. Bu da savaş öncesi Hürmüz Boğazı'ndan geçen 15,6 milyon varillik petrolün küçük ama önemli bir bölümüne işaret ediyor.
JPMorgan deniz ablukasına ve ticari trafikteki sert düşüşe rağmen, şaşırtıcı miktarda ham petrolün boğazdan geçmeye devam ettiğini belirtirken, gizli sevkiyatların krizin etkisini kısmen hafiflettiği düşünülüyor.
Petrolün yarısı hayalet tankerlerle taşınıyor
Piper Sandler ise mayıs ayında Hürmüz Boğazı’ndan günlük yaklaşık 2,9 milyon varil petrol çıktığını, bunun yaklaşık 2,1 milyon varillik kısmının İran bağlantılı kurumlara geçiş ücreti ödeyen tankerler aracılığıyla taşındığını, kalan yaklaşık 900 bin varilin ise transponderleri kapalı şekilde hareket eden hayalet tankerlerden oluştuğunu belirtiyor.
Bu gizli akışın da krizin etkisini beklenenden daha fazla hafiflettiği belirtiliyor.
Alternatif güzergah baskıyı azalttı
Petrol piyasasındaki sakinliğin bir diğer nedeni de günlük 4,5 milyon varil petrolün taşındığı Doğu-Batı Boru Hattı gibi alternatif güzergahlar. Bunun yanında Çin’in ham petrol ithalatını azaltmasının da piyasayı rahatlattığı ifade ediliyor.
JPMorgan'a göre beklenenden daha zayıf talep ve tahmin edilenden yüksek stok da fiyat baskısını azalttı.
Asıl baskı önümüzdeki aylarda
Brent petrolün varil fiyatı ise 114 dolarlık zirvenin ardından 93 dolar seviyesine geriledi. Ancak emtia analistleri ticari petrol stoklarının hızla azaldığına dikkat çekerek tablonun yanıltıcı olabileceğini belirtiyor.
Petrol 130 dolara çıkabilir
Analistlere göre asıl baskı önümüzdeki aylarda hissedilecek. Brent petrolünün temmuz ve ağustos aylarında ortalama 130 dolar seviyesine çıkabileceği, ABD'de benzin fiyatlarının galon başına 5 doların üzerine yükselebileceği ifade ediliyor. Yüksek fiyatların da hem acil petrol rezervlerinin piyasaya sürülmesini hızlandıracağı hem de tüketimi azaltacağı düşünülüyor.
