11 ili etkileyen 6 Şubat depremlerinde on binlerce insanını kaybeden Türkiye, afetin ardından yaraları sarmak için seferber olurken yurdun dört bir yanından deprem bölgelerine yardım yağdı.
Depremin hemen ardından Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ), Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Emlak Konut GYO ve Yapı İşleri Genel Müdürlüğü, Baykar 11 ilde 174 ayrı alandaki 3 bin 481 şantiyede inşa çalışmaları için düğmeye bastı. Depremin meydana geldiği tarihten bu yana 367 bin 995'i konut, 65 bin 672'si köy evi, 21 bin 690'ı iş yeri olmak üzere toplam 455 bin 357 yapı tamamlanıp depremzedelere teslim edildi.
460 KONUT İÇİN AHBAP DERNEĞİNE YARDIM YAĞDI
Devletin desteği, sivil toplum kuruluşları ve hayırseverlerin el birliğiyle yaralar sarılırken depremzedeler aradan geçen 3 yılın sonunda, halkın iyi niyetini kullanarak verilen bazı sözlerin tutulmamasına tepki gösterdi.
Sanatçı Haluk Levent, yıkıcı depremlerin ardından yönetim kurulu başkanı olduğu Ahbap Derneği üzerinden depremzedelere konut yapma vaadiyle Türkiye genelinde yardım kampanyası başlatmıştı. Büyük ses getiren kampanya kapsamında Gaziantep Nurdağı, Malatya'nın Battalgazi ve Arapgir ilçelerinde toplam 460 konut yapımı için derneğe, yurt içi ve yurt dışından adeta yardım yağdı. Derneğin resmi web sitesinin yanı sıra, Haluk Levent'in şahsi hesabı üzerinden de derneğe bağış yapmaları konusunda halka çağrıda bulunularak, paranın gönderilebileceği banka hesapları ve kripto para cüzdan adresleri paylaşıldı.
158 MİLYON DOLAR TOPLANDI İDDİASI
Kampanya kapsamında toplanan paranın miktarı da sosyal medyada tartışma konusu oldu. 158 milyon dolar yardım toplandığı ön görülürken, aradan geçen 3 yılın sonunda verilen sözlerin tutulmaması, depremzedelerin tepkisine neden oldu. Malatya'nın Battalgazi ve Arapgir ilçelerinde kaba inşaatı tamamlanan 264 konutun atıl vaziyette adeta çürümeye terk edildiği dikkat çekti. Derneğin internet sitesinde Malatya'daki konutların teslim edildiği bilgisi yer alırken, bölgede inceleme yapan depremzedeler, duruma tepki gösterdi. Depremzede vatandaşlar, büyük hayal kırıklığına uğradıklarını belirterek, Ahbap Derneği tarafından toplanan yüklü miktarda paranın nereye harcandığına ilişkin detaylı bilgi paylaşımı yapılmasını istedi.
"YARDIMLARIN NERELERDE HARCANDIĞI BELGEYLE AÇIKLANSIN"
Depremzede İrfan Yılmaz, "Ahbap Derneği tarafından toplanan bağışların akıbetinin kamuoyuna ayrıntılı şekilde açıklanması gerekiyor. Tüm depremzedeler adına sürecin şeffaf şekilde ortaya konulmasını istiyoruz. Bu yardımlar milletin emanetidir. Toplanan bağışların nerelere harcandığının belgeleriyle açıklanmasını bekliyoruz. Depremzedeler olarak bunun hesabının verilmesini istiyoruz" dedi.
Yılmaz, toplanan paraya göre konutlarda kullanılan malzemelerin beklentilerini karşılamadığını belirterek, "Bazı yapılarda çatılarda akmalar başlamış durumda. Tavanlarda rutubet ve küflenme var, tesisat sistemlerinde eksiklikler var ve borular dışarıdan geçiyor. Konutlar henüz hak sahiplerine teslim edilmeden bu sorunlar yaşanıyor. Bu haliyle yapıların uzun ömürlü olmayacağını düşünmüyoruz. Hep baştan savma. Güzel yapılmamış. O kadar para toplandı, bu para nerede. Ben bir depremzede olarak Haluk Levent'e soruyorum. Bunu anlatmak çok zor değil. Parayla faturaları karşılaştırmak çok kolay" diye konuştu.
Sanatçı Haluk Levent hakkında karşılıksız iki çek nedeniyle verilen toplam 70 milyon TL adli para cezası ve çek düzenleme yasağı kararına da değinen İrfan Yılmaz, şunları söyledi:
"Geçen de bir çek yazmış, o da karşılıksız çıkmış. Şaibeler hep üst üste gelmiş. O zaman dediler ki, ‘Ahbap var devlet yok' Devlet nasıl yok. Çadır kentler hızlı şekilde yapıldı, sonra konteynerlere geçildi, sonra da kalıcı konutlara geçildi. Yok bir paraya da depremzedeye verildi. Devletin yaptığı konutlarla bunların arasında dağlar var. TOKİ 500 bin konut yaptı, burada 200 konutu teslim edemediler. Niye edilmedi? Baca bile konulmadı. Bu paralar ne oldu. Haluk Levent ‘açıklayıp bırakacağım' diyor, öyle kaçmak yok. Bu depremzedelerin parası, açıklamasını istiyorum."
Depremzede Nihat Toramanoğlu da yerleşim planlamasının bölgenin yaşam kültürüne uygun olmadığını ifade ederek, "Konutlar sıkışık bir düzende inşa edilmiş. Ailelerin rahat yaşayabileceği bir mahalle düzeni oluşturulamamış. Çatı, zemin kaplamaları, sıhhi tesisat ve diğer yapı unsurlarında sorunlar var. Ortaya çıkan tablo, aceleyle tamamlanmış bir proje görüntüsü veriyor. Sanki mimar kaçmış da amele tamamlamış tarzında bir durum var" dedi.
Toramanoğlu, kendisinin de depremzede olduğunu fakat bir ihtiyaç sahibi biri olarak bu binalarda yaşamayı tercih etmeyeceğinin de altını çizerek, "Türk halkının desteklerine teşekkür ediyoruz. Deprem döneminde dolar kuru yaklaşık 18-20 lira seviyesindeydi, bugün ise 45-50 lira bandında. Aradaki yaklaşık 2,5 katlık farkın dikkate alınması gerekli. O günün maliyetleriyle alınan malzemelerin bugünkü rakamlarla değerlendirilmesi doğru olmaz. Deprem bağışlarının hangi kalemlere harcandığının belgeleriyle kamuoyuna açıklanması önem taşıyor" şeklinde konuştu.
Haluk Levent'in, 2025 yılında düzenlediği iki ayrı çekin karşılıksız çıkması nedeniyle yargılandığı davada yaklaşık 70 milyon TL adli para cezasına çarptırılması ve sanatçıya çek düzenleme ve yeni çek hesabı açma yasağı getirilmesi konut sözünü yerine getirmesini bekleyen depremzedeler arasında kafa karışıklığına sebep oldu.
Levent'in, 2017 yılında kurduğu Ahbap Derneği'ni bırakacağını açıklamasının da güvensizlik oluşturduğu görüşünü savunan Malatyalı depremzedeler, toplanan yüklü miktarda paranın akıbetinin açıklanmasını bekliyor.
