Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü’nün (ÇAYKUR) 2026 yılı yaş çay kampanyası, üreticiler açısından büyük bir krizle devam ediyor. Kurban Bayramı sonrası alım noktalarında oluşan yoğunluğun ardından ÇAYKUR, kapasiteyi gerekçe göstererek kota ve kontenjan sistemini devreye soktu. Kurumun haftalık tatil uygulamasıyla alımları tamamen durdurması, ellerinde tonlarca çay kalan üreticileri doğrudan özel sektöre yönelmek zorunda bıraktı.
Devlet, yaş çay alım fiyatını 35 lira olarak belirledi. Ancak ÇAYKUR'un alım yapmaması nedeniyle piyasaya giren özel sektör, alım fiyatını 25-26 liraya kadar çekti. Çay üretiminde maliyetler 31-32 lira seviyesinde seyrederken, açıklanan taban fiyattan ürününü satamayan yaklaşık 205 bin üretici zararına satış yapıyor. Üreticilerin kampanya öncesinde yüksek sesle dile getirdiği "40 lira artı destekleme" talebi ise hükümet nezdinde karşılık bulmadı.
ALIM YERLERİNDE BEKLEYEN ÇAYLAR ZARAR GÖRÜYOR
Fiyat politikasındaki kriz, ÇAYKUR’un plansız alım süreciyle birleşti. Kurumun nakliye problemlerini çözememesi nedeniyle üreticiden alınan çaylar alım yerlerinde bekliyor ve ürünler fiziki zarar görüyor.
Sürecin tüm ağırlığıyla yaşandığı Rize’nin Kendirli Beldesi’nde çay üreticileri, ÇAYKUR'un alım stratejisini ve altyapı eksikliğini eleştirdi. Alım yerlerindeki tabloyu anlatan çay üreticisi Yakup Köse, "Durum ortada. Eksper çayın altında kaldı, onu bekliyoruz. Devletin 45 çay fabrikası var bir 45 tane daha açsa yine yetmez öyle 1 haftada bitirmek yok, bunu bir aya yayacaksın" dedi.
"BU İŞİN SUÇLUSU BENİM AKP'YE OY VERDİĞİM İÇİN"
Devletin açıkladığı fiyattan çayını satamayan ve özel sektörün düşük fiyatlarına mahkum bırakılan üretici Mustafa Albayrak, sorumluluğu iktidara oy veren kendisinde bulduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Ben yaklaşık 5 senedir bu işle uğraşıyorum. Hiçbir düzelme görmedim. Rahmetli babamla da aynı işi yapıyorduk, o zaman da aynıydı, şimdi de aynı. Hiçbir şey değişmiyor. Fabrikaların kapasitesinin artırılması lazım. ÇAYKUR böyle yönetilemez. Üreticiye değer verilmesi gerekiyor ama verilmiyor. Bu işin suçlusu benim AK Parti’ye oy verdiğim için..."
"SADECE MAKAM ODALARINI BÜYÜTMEKLE OLMUYOR"
ÇAYKUR’un kötü yönetildiğini vurgulayan bir diğer üretici İlyas Köse ise üreticiyi özel sektöre muhtaç bırakan kota uygulamasına ilişkin rakamlar vererek duruma tepki gösterdi:
"Ben yıllarca kamuda çalıştım. Hayatımda böyle kötü yönetilen bir kamu işletmesi görmedim. Biz makineli tarıma geçtik ama ÇAYKUR yetersiz kaldı. Biz ÇAYKUR’a bütün çayımızı satıyorduk. Şimdi daha kaliteli çay üretimi için budamayı ve kota uygulamasını getirdik BİR ton çayın sadece 700 kilosunu satabiliyoruz. Kalan 300 kiloyu kime satacağız? Mecburen özel sektöre, düşük fiyata satıyoruz. Bizi özel sektöre mecbur bırakıyorlar. Senin kapasiteni ben mi düşüneceğim? Mademki teknolojiye geçildi işletme kapasitesini oradaki Genel Müdür'ün düşünmesi gerekmiyor mu? Sadece makam odalarını büyütmekle bu işler oluyor." (ANKA)
