ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail, Lübnan ve Suriye'ye ilişkin açıklamaları bölgede yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Fransa'da düzenlenen G7 Zirvesi'nde konuşan Trump, İsrail'in Hizbullah'a karşı yürüttüğü operasyonları eleştirirken, Hizbullah meselesinin Suriye tarafından çözülmesi gerektiğini savundu.
"HER SEFERİNDE BİR APARTMANI YERLE BİR ETMEK ZORUNDA DEĞİLSİNİZ"
İsrail'in uzun süredir Hizbullah ile çatışma içinde olduğunu belirten Trump, operasyonlar sırasında çok sayıda sivilin hayatını kaybettiğine dikkat çekti:
“Şunu söylemeliyim, İsrail Hizbullah ile çok uzun zamandır savaşıyor. Ve çok fazla insan ölüyor. Birini ararken her seferinde bir apartman dairesini yerle bir etmek zorunda değilsiniz, çünkü o apartmanda çok sayıda insan var ve hepsi Hizbullah değil. Bunu size söyleyebilirim. İsrail'e önerim şu oldu: Hizbullah'la Suriye'nin ilgilenmesine izin verin.”
"NETANYAHU DAHA SORUMLU DAVRANMAK ZORUNDA"
Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile geçmişte iyi ilişkiler yürüttüklerini ancak Lübnan konusunda daha dikkatli adımlar atılması gerektiğini söyledi:
“Bibi ile çok iyi ilişkilerimiz oldu ama artık Bibi Lübnan konusunda sorumlu davranmak zorunda. Lübnan eskiden harika bir ülkeydi. Profesörlerin, doktorların, avukatların olduğu büyük entelektüellerin bulunduğu bir ülkeydi. Şimdi ise korkunç bir durumda, berbat halde.”
TRUMP'IN SURİYE MESAJI TARTIŞMA YARATTI
Trump'ın "Hizbullah konusu Suriye'ye bırakılmalı" şeklindeki değerlendirmesi, bölgesel dengeler açısından yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Doç. Dr. Furkan Kaya'ya göre Şam yönetiminin Hizbullah ile doğrudan bir çatışmaya girmesinin Suriye açısından ciddi riskler doğurabileceğine dikkat çekiyor:
“Şara yönetimi Hizbullah ile doğrudan çatışmaya girerse, Suriye iç istikrarı sağlamadan Lübnan cephesine çekilmiş olur. Bu, Suriye'nin geleceği açısından oldukça riskli.”
"TRUMP İKİ AYRI MESAJ VERİYOR"
Trump'ın açıklamalarını değerlendiren Doç. Dr. Furkan Kaya, ABD Başkanı'nın sözlerinin iki farklı aktöre yönelik mesaj içerdiğini söyledi:
“Trump'ın sözleri iki anlama geliyor. Netanyahu'ya ‘Lübnan'da fazla ileri gidiyorsun’ uyarısı gerçekleştiriyor. İkincisi ise Şara yönetimine Hizbullah'ı İran hattından koparma rolü biçme çabasında olduğunu görüyoruz.”
"ÜÇ KATMANLI BİR PLAN SÖZ KONUSU"
Doç. Dr. Kaya'ya göre olası bir Suriye-Hizbullah geriliminin arkasında daha geniş kapsamlı bir strateji bulunuyor:
“Aslında üç katmanlı bir plan var. Birincisi Hizbullah'ı Lübnan'da askeri olarak geriletmek. İkincisi Suriye'yi İran-Hizbullah hattından koparmak. Üçüncüsü ise İsrail'in kuzeyinde Lübnan-Suriye-Golan hattında kalıcı bir güvenlik kuşağı oluşturmak.”
"BU FİKİR TAMAMEN SAÇMA"
CNN International'a konuşan Carnegie Orta Doğu Merkezi Kıdemli Editörü ve Lübnan uzmanı Michael Young ise Trump'ın önerisine sert tepki gösterdi.
Young, Hizbullah ile mücadele görevini Suriye'ye bırakmanın bölgedeki mezhepsel gerilimleri daha da artırabileceğini savundu:
“Buradaki mezhepsel boyut çok riskli. Bu adım Lübnan'ı böler ve bir felaket olur. Bence bu, adeta bir Pandora'nın kutusu gibi. Eğer Şara bunu yaparsa büyük bir hata yapmış olur.”
