Türkiye'de milyonlarca çalışanı ve Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) kapsamındaki vatandaşları yakından ilgilendiren 'son 2520 gün' kuralı hakkında Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun'dan kritik uyarılar geldi.
Emeklilik Statüsünü Belirleyen Kural: Son 2520 Gün
Çalışanların emeklilik planlamalarını yaparken sıklıkla gözden kaçırdığı hizmet birleştirme ve statü kuralları şu şekilde işliyor:
Statü Belirleyici Unsur
1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan kişilerin çalışma hayatında birden fazla sigortalılık statüsü (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) bulunuyorsa, emeklilik aşamasında fiili hizmet süresinin son 2520 gününe (yaklaşık 7 yıl) bakılıyor. Bu süreçte en fazla prim hangi kuruma ödendiyse, kişi o statünün şartlarından emekli ediliyor.
EYT'liler İçin De Geçerli
Uzman Erdursun'un hatırlattığı üzere; EYT düzenlemesiyle yaş şartı kaldırılmış olsa da, statüyü belirleyen hizmet birleştirme kuralları değişmedi. Emekliliğine kısa bir süre kala özel sektöre geçen, şirket ortağı olan veya kendi işyerini açan bir EYT'li, farkında olmadan planladığından bambaşka bir statüden (örneğin SSK yerine Bağ-Kur'dan) emekli olmak zorunda kalabiliyor.
Emeklilik planlamasının emekliliğe birkaç yıl kala yapılması, vatandaşların en sık düştüğü yanılgıların başında geliyor. İsteğe bağlı sigorta öderken, memuriyetten ayrılırken veya borçlanma yaparken statünün nasıl etkileneceğinin önceden hesaplanması gerekiyor. Bazen sadece birkaç yıl ödenen Bağ-Kur primi, yıllarca planlanan emeklilik hayallerini değiştirebiliyor.
Prim Şartını Tamamlayanlar İçin Dava Hakkı
Emeklilik planlamasında sadece yaş ve prim gününe odaklanmanın büyük bir hata olduğunu belirten Özgür Erdursun, şartları eksiksiz yerine getirenler için hukuki yolların da açık olduğunu vurguladı:
Emekli Sandığı kapsamında 9000 gününü tamamlamış veya SSK kapsamında gerekli prim günü ve sigortalılık süresini eksiksiz yerine getirmiş bir kişi, daha sonra farklı statülerde prim ödemiş olsa dahi, SGK'nın son 2520 gün kuralına itiraz edebiliyor.
Yargı kararları ve uygulamadaki örnekler, haklarını çoktan tamamlamış kişilerin dava açarak hak ettikleri ilk statü üzerinden emekli olabileceklerini gösteriyor. Kişilerin durumu fark etmeyerek gereksiz yere prim ödemeye devam etmemesi büyük önem taşıyor.
Uzmanlar, emeklilik başvurusu yapmadan önce yalnızca prim gününün değil, hangi statüden emekli olunacağının mutlaka kontrol edilmesi gerektiğinin altını çiziyor; zira doğru planlama uzun yıllar boyunca daha yüksek bir emekli aylığı almak anlamına geliyor.
Özgür Erdursun'un yazısının tamamı için...
