Roma İmparatorluğu’nun yollarını bugünün haritası üzerinde gösteren dijital araç OmnesViae, antik kentler arasında rota oluşturuyor. Kullanıcılar, 2 bin yıl önce bir şehirden diğerine gitmenin yürüyerek ya da atla kaç gün süreceğini görebiliyor.
Hollandalı mühendis René Voorburg tarafından geliştirilen OmnesViae, Roma İmparatorluğu’nun yol ağını dijital ortamda yeniden kurdu. Tarayıcı üzerinden çalışan araç, antik kentler arasında güzergah hesaplıyor ve yolculuk süresini tarihi verilere göre gösteriyor.
Sistem, temel olarak Roma yol ağını gösteren en önemli kaynaklardan biri kabul edilen Tabula Peutingeriana’ya dayanıyor. Roma İmparatorluğu’nun resmi ulaşım ağı olan cursus publicus’u gösteren bu haritanın batı kısmı kayıp olduğu için, eksik bölgelerde Itinerarium Antonini adlı Roma dönemi güzergah kaydından yararlanıldı.
ANTİK KENTLER ARASINDA ROTA ÇİZİYOR
OmnesViae’de kullanıcılar başlangıç ve varış noktasını girerek antik dönem rotasını görebiliyor. Sistem, eski kaynaklarda yer alan mesafelere göre en hızlı güzergahı hesaplıyor ve rotayı güncel harita üzerinde işaretliyor.
Araç, yol üzerindeki durakları da ayrıntılı şekilde gösteriyor. Bu özellik, Roma yollarının çoğu zaman nehir yataklarını takip etmesi ya da bugün de varlığını sürdüren yerleşimlerin yakınından geçmesi nedeniyle dikkat çekiyor.
Örneğin Madrid’den Milano’ya rota oluşturulduğunda sistem, bu şehirleri antik adlarıyla Miaccum ve Mediolanvm olarak tanımlıyor. İlk önemli duraklardan biri, bugünkü Alcalá de Henares’e karşılık gelen Conplutum oluyor. Son etaplarda ise Avgvsta Tavrinorvm, yani Torino ve Placentia, yani Piacenza yer alıyor.
MADRİD-MİLAN 43 GÜN SÜRÜYORDU
OmnesViae’nin hesaplamasına göre Madrid’den Milano’ya antik dönemde yapılacak yolculuk 43 gün sürüyordu. Rota yaklaşık 1.500 Roma milini kapsıyor.
Bugün aynı mesafe otomobille yaklaşık 16 saatte alınabiliyor. Yürüyerek gidilmesi halinde ise modern yollardan yapılacak yolculuk yaklaşık 14 gün sürüyor.
AÇIK KAYNAKLI PROJE
Projenin arkasındaki René Voorburg, çalışmasında tarihçi Richard Talbert’in Tabula Peutingeriana üzerine araştırmalarından ve Pleiades Projesi’nin antik yer adları veritabanından yararlandı.
OmnesViae’nin kodu ve veritabanı açık kaynaklı olarak yayımlanıyor. Voorburg, 2011 ile 2024 arasında kullanılan ilk sürümü tamamen yenileyerek aracı güncelledi. Yeni versiyonda sayfadaki çeviri ve görseller için yapay zeka desteği de kullanılıyor.
Roma yollarını dijital haritaya taşıyan OmnesViae, yalnızca tarih meraklıları için değil; ulaşım, kent tarihi ve antik dünyanın gündelik hayatını anlamak isteyenler için de ilgi çekici bir kaynak sunuyor.
Odatv.com
