İngiltere’de farklı kuşaklardan binlerce kişiyi kapsayan yeni bir araştırma, obeziteye yatkınlık sağlayan genetik özelliklerin günümüzde önceki nesillere kıyasla daha güçlü sonuçlar doğurduğunu ortaya koydu.
Araştırma, University College London araştırmacısı Liam Wright liderliğinde yürütüldü ve sonuçları PLOS Genetics dergisinde yayımlandı.
Çalışmada 1946, 1958, 1970 ve 2001 yıllarında doğan İngilizlerin sağlık verileri karşılaştırıldı. Araştırmacılar, yüzlerce genetik varyasyonu bir araya getiren "poligenik risk puanı" kullanarak genetik yatkınlığın vücut ağırlığı üzerindeki etkisini inceledi.
AYNI GENLER, FARKLI SONUÇLAR
Araştırmaya göre obeziteyle ilişkili genetik riskler tüm kuşaklarda mevcut olmasına rağmen, bu risklerin vücut ağırlığı üzerindeki etkisi en genç kuşakta belirgin şekilde daha yüksek çıktı.
Örneğin 16 yaşındaki gençler karşılaştırıldığında, 1946 doğumlularda genetik risk puanındaki standart bir artış yaklaşık yarım kilogramlık ek ağırlıkla ilişkilendirilirken, 2001 doğumlularda aynı genetik fark neredeyse iki kat daha fazla kilo artışıyla bağlantılı bulundu.
Araştırmacılar, bu durumun genetik yapının değişmesinden değil, çevresel koşulların değişmesinden kaynaklandığını vurguladı.
MODERN YAŞAMIN ETKİSİ
Çalışmaya göre özellikle yüksek kalorili işlenmiş gıdaların yaygınlaşması, fast-food'a erişimin artması ve günlük yaşamda fiziksel aktivitenin azalması, genetik yatkınlığı olan bireylerde kilo alımını kolaylaştırıyor.
Araştırmacılar, iştahı artıran veya tokluk hissini zayıflatan bazı genetik özelliklerin, günümüzün bol ve ucuz gıda ortamında daha güçlü etkiler gösterebildiğini belirtti.
Araştırma ayrıca genetik etkinin tüm bireylerde aynı olmadığını ortaya koydu. En düşük kilo grubundaki çocuklarda genetik risk puanlarının etkisi sınırlı kalırken, fazla kilolu çocuklarda bu etkinin çok daha güçlü olduğu görüldü.
Bu durumun, son yıllarda ortalama vücut ağırlığındaki artıştan ziyade ağır obezite vakalarındaki hızlı yükselişi açıklamaya yardımcı olabileceği değerlendiriliyor.
'GENLER KADER DEĞİL'
Araştırmacılar, bulguların genetik risk taşıyan kişilerin kaçınılmaz olarak obez olacağı anlamına gelmediğini gösterdiğini vurguladı.
Çalışmaya göre genetik yatkınlık ancak uygun çevresel koşullar oluştuğunda daha belirgin hale geliyor. Bu nedenle çocukların büyüdüğü yaşam ortamının ve beslenmenin iyileştirilmesi, genetik risklerin etkisini azaltabilecek önemli bir araç olarak görülüyor.
