Kocaeli'nin Gebze ilçesinde, alt katında eczane bulunan dubleks dairelerden müteşekkil 7 katlı binanın çökmesi sonucu Emine ve Levent Bilir çifti ile çocukları Muhammet Emir (12) ve Hayrunnisa (14) enkaz altında kalarak hayatını kaybetmiş, ailenin büyük kızı Dilara ise yaralı olarak tahliye edilmişti. Kamuoyunda geniş yankı uyandıran bu facianın adli soruşturması kapsamında görevlendirilen uzman heyetin nihai bilirkişi raporu, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma dosyasına eklendi.
ÇÖKMENİN ANA NEDENİ: ESKİ DERE YATAĞI VE KONTROLSÜZ DOLGU ZEMİN
Hidrolik, jeofizik, harita ve inşaat mühendisliği ile imar hukuku alanlarında uzman akademisyenlerin imzasını taşıyan raporda, çökme anına kadar geçen süreçteki zemin ve yapısal deformasyonlar bilimsel verilerle ortaya kondu:
Teknik analizlerde, yıkılan binanın eski bir dere yatağı üzerine ve kontrolsüz dolgu zemin kullanılarak inşa edildiği belirlendi. Doğal yer altı su hareketlerinin, gözenekli zemin yapısını zaman içerisinde aşındırarak taşıma kapasitesini zayıflattığı saptandı.
Binadaki mukavemet kaybı, çatlaklar ve zemin yumuşaması emarelerinin kronolojisi incelendiğinde; bu belirtilerin bölgedeki altyapı çalışmalarının tamamlanmasından uzun süre sonra, tamamen doğal zemin oturması ve su hareketleri neticesinde geliştiği tescillendi.
METRO İNŞAATI İDDİALARI BİLİMSEL OLARAK REDDETTİ
Faciadan bu yana kamuoyunda ve sosyal mecralarda sıkça dile getirilen "çökmenin bölgedeki metro hattı çalışmaları nedeniyle tetiklendiği" yönündeki iddialar, nihai raporda detaylı bir teknik incelemeye tabi tutuldu.
Raporda, metro tünelinin betonlama ve imalat işlemlerinin olay tarihinden çok önce sorunsuz şekilde tamamlandığı, tünel genelinde herhangi bir çatlak, deformasyon ya da çökme bulgusuna rastlanmadığı aktarıldı. Metro tünel yapısı ile binanın oturduğu zemin altında meydana gelen boşluk arasında hiçbir fiziksel veya hidrolik bağlantı saptanamadı. Bu kararla birlikte, daha önce hazırlanan iki ayrı teknik kurul raporunun bulguları nihai olarak teyit edilmiş oldu.
AKSE SAPAĞI BÖLGESİNDE KENTSEL DÖNÜŞÜM SÜRÜYOR
Bilirkişi raporunun son bölümünde, olayın meydana geldiği Akse Sapağı bölgesindeki genel yapı stokunun durumuna ve idari süreçlere de atıfta bulunuldu:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı kayıtlarında, bölgede yer alan bazı yapılar hakkında daha önceden kesinleşmiş "riskli yapı" tespitlerinin ve yıkım kararlarının bulunduğu hatırlatıldı.
Bölgede devam eden jeolojik etütler ile imar revizyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından yeni dönüşüm haritasının netleşeceği vurgulandı.
Ayrıca, teknik incelemelerde yüksek riskli grupta olduğu belirlenen 18 binanın çok büyük bir kısmının, iddia edilen metro tüneli güzergâhının tamamen dışında yer aldığı bilgisi rapora eklendi.
