Yılın ilk yarısında baz metal fiyatlarını yukarı yönlü tetikleyen en önemli gelişme, teknoloji şirketlerinin devasa yapay zeka yatırımları oldu. Veri merkezlerinin inşasından kaynaklanan yoğun talep ve küresel çaptaki arz sıkıntıları birleşince, bakırın libresi 2 Haziran'da 6,67 dolara ulaşarak tüm zamanların rekorunu kırdı.
Fiyatlardaki bu güçlü yükselişi destekleyen diğer temel unsurlar şunlar oldu:
Enerji Dönüşümü:
ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası petrol tedarikinde yaşanan aksaklıklar, Asya ve Avrupa ülkelerini hızla yenilenebilir enerjiye yönelterek bakır talebini canlandırdı.
Lojistik ve Üretim Krizleri:
Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimler, kükürt tedarikini vurarak sülfürik aside bağımlı olan Zambiya ve Kongo'daki bakır üretim hatlarını doğrudan tehdit etti.
Arz Daralması:
Dünyanın en büyük üreticisi Şili'deki üretim düşüşünün yanı sıra, ABD'li Freeport şirketinin Endonezya'daki madeninde yaşanan sorunlar nedeniyle üretimin 2027'ye kadar tam kapasiteye ulaşamayacak olması piyasayı sıkıştırdı.
Savaşın ilk etkileriyle mart ayında %6 gerileyen bakır, nisan ve mayıs aylarındaki güçlü alımlarla kayıplarını sildi. Yılın ilk yarısını 6,09 dolar seviyesinden kapatan bakır, 6 aylık dönemde yatırımcısına %9,8 oranında kazanç sağladı.
ALÜMİNYUM ÜRETİMİNDE ORTADOĞU RİSKİ
Alüminyum cephesi ise büyük ölçüde ABD/İsrail-İran Savaşı'nın neden olduğu tedarik paniğiyle şekillendi.
Katar, Bahreyn ve BAE'nin yıllık 6,2 milyon tonu bulan alüminyum ihracatının %80'inin Hürmüz Boğazı üzerinden yapılması, savaşın emtia piyasalarındaki yıkıcı etkisini gözler önüne serdi. BAE merkezli EGA'ya ait Et-Tavila tesisinin saldırılarda zarar görmesiyle arz endişeleri zirveye ulaştı. Alüminyum üretim maliyetinin %40'ını oluşturan elektrik fiyatlarındaki küresel artış ve en büyük üretici Çin'in uyguladığı üretim tavanı da fiyatları yukarı yönlü baskıladı.
Bu gelişmeler ışığında, Londra Metal Borsası'nda alüminyumun ton fiyatı 2 Haziran'da 3.787 dolarla son 4 yılın zirvesini test etti. Ancak ABD ve İran arasında imzalanan barış anlaşmasının jeopolitik kaygıları gidermesiyle haziran ayında %15,8'lik sert bir düzeltme yaşandı ve ayı 3.088,5 dolardan tamamladı. Tüm dalgalanmalara rağmen alüminyum yılın ilk yarısını %3 artışla kapattı.
'YÜKSELİŞİN ASIL SEBEBİ VERİ MERKEZLERİ'
Capital.com Kıdemli Finansal Piyasalar Analisti Kyle Rodda, piyasadaki hareketliliğin kalıcı olabileceğine işaret ederken şu sözleri kullandı:
"Bakırdaki yükselişin arkasında yapay zeka yatırımlarındaki patlama yatıyor. Veri merkezlerinin inşası piyasada ciddi bir sıkışıklığa yol açıyor. 2026'nın başlarında doların değer kaybetmesi ve ABD ticaret politikaları da süreci destekledi. Ancak günün sonunda asıl mesele yapay zeka ve arz dengesinde bitiyor; bu durum fiyatların güçlü bir şekilde desteklenmeye devam edebileceğini düşündürüyor."
