Fransa genelinde yaz başından bu yana etkili olan kuraklık ve aşırı sıcaklar, son yılların en büyük orman yangınlarından bazılarına yol açtı. Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi’nin (EFFIS) verilerine göre, 21 Haziran’dan bu yana Gironde’deki son büyük yangınlar tam olarak hesaba katılmadan yaklaşık 23 bin 500 hektar alan kül oldu.
Uzmanlar, yaşanan tabloyu doğrudan insan kaynaklı iklim değişikliğiyle ilişkilendirirken, hükümetin yangınla mücadelede kullanmayı planladığı A400M uçağının konuşlandırılmasının başlangıçta temmuz sonuna bırakıldığı, ancak felaketin büyümesi üzerine 25 Temmuz’da acilen devreye alındığı açıklandı.
Fransa Meteoroloji Kurumu (Météo-France), 23 Temmuz itibarıyla ülkenin batısı ve güneyinde yangın riskinin “yüksek ila çok yüksek” seviyede olduğunu duyurdu. Uzun süredir yağış görülmemesi ve havadaki nem oranının son derece düşük olması, bitki örtüsünün ve toprağın kurumasına neden olarak yangınların yayılmasını kolaylaştırıyor.
Yangın riski artık yalnızca geleneksel olarak hassas bölgelerle sınırlı değil. Paris yakınlarındaki Fontainebleau çevresinde 2 bin hektardan fazla alan yanarken, normalde daha az riskli kabul edilen bölgelerde de yangınlar görüldü.
EFFIS verilerine göre, temmuz ayının başında Fransa’da yanan alan miktarı, sistemin kayıt tutmaya başladığı 2006 yılından bu yana görülen en yüksek seviyelere ulaştı. Yanan alanların büyüklüğü, yılın aynı dönemindeki ortalamanın beş katından fazla.
Gironde ve Landes’de büyük yıkım
Yangınların en ağır etkisi ülkenin güneybatısındaki Gironde ve Landes bölgelerinde yaşandı.
22 Temmuz’da Saumos yakınlarında başlayan Gironde yangını yaklaşık 22 bin hektarlık alanı etkiledi ve yüz kadar yapıyı tahrip etti. Bordeaux Savcılığı, yangının bir çalı temizleme makinesinin kullanımı sırasında çıkmış olabileceğini açıkladı.
Landes’de Biscarrosse yakınlarında çıkan başka bir yangın ise yaklaşık 3 bin hektarlık alana yayıldı. Yetkililer yangının çok hızlı ilerlediğini belirtirken, ilk belirlemelere göre 110 ila 120 ev ve bina zarar gördü.
Yangınlarda can kaybı yaşanmadı ancak Gironde Valiliği’ne göre 42 itfaiyeci yaralandı, bunlardan dokuzu hastaneye kaldırıldı.
167 bin kişi tahliye edildi
İçişleri Bakanlığı verilerine göre, çarşamba akşamından bu yana en az 167 bin kişi tahliye edildi. Bordeaux çevresindeki birçok belediyede önleyici tahliyeler gerçekleştirilirken, Landes bölgesindeki yerleşim yerleri ve kamp alanları da boşaltıldı.
Arcachon Havzası’ndaki Cap-Ferret yarımadasında ise karayolu ve denizyolu kullanılarak geniş çaplı bir tahliye operasyonu yürütüldü.
İçişleri Bakanlığı’nın son verilerine göre ülke genelinde aynı anda 32 farklı yangınla mücadele ediliyor.
A400M’in konuşlandırılması öne çekildi
Cumhurbaşkanlığı, ordunun sivil güvenlik güçlerine destek vermek üzere seferber edildiğini açıkladı. Yangın bölgelerinde görev yapan asker sayısının 500’den bine çıkarılacağı duyurulurken, ek polis ve jandarma birlikleri de tahliyelere destek için görevlendirildi.
Başbakan Sébastien Lecornu, 25 Temmuz’da yaptığı açıklamada, A400M tipi askeri nakliye uçağının yangınla mücadelede kullanılmak üzere derhal devreye alınmasını istedi. Yirmi ton yangın geciktirici madde taşıyabilen uçağın konuşlandırılmasının daha önce teknik hazırlıklar ve gerekli testler nedeniyle temmuz ayının sonuna planlandığı belirtildi.
Hükümet ayrıca sağlık kurumlarında “plan blanc” adı verilen kriz planını yürürlüğe koydu ve yangınlardan etkilenen bölgelere 1,5 milyon FFP2 maskesi gönderileceğini açıkladı.
Bilim insanları iklim değişikliğine dikkat çekiyor
Bilim insanlarına göre yangınların bu kadar hızlı yayılmasının temel nedenlerinden biri, aylar süren kuraklık ve son dönemde yaşanan olağanüstü sıcak hava dalgaları.
World Weather Attribution araştırma grubunun çalışmasına göre, insan kaynaklı iklim değişikliği mevcut kuraklığı daha da şiddetlendiriyor. Uzmanlar, yükselen sıcaklıkların ve uzun süreli kuraklıkların gelecekte benzer yangınların daha sık ve daha yıkıcı biçimde yaşanmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Benzer bir durum İspanya’da da yaşanıyor. Madrid çevresinde on binlerce kişi tahliye edilirken, Avrupa Birliği hem Fransa’ya hem de İspanya’ya yangın söndürme desteği sağladı.
