Küresel sağlık otoriteleri, Orta Afrika’da etki alanını genişleten Ebola salgınının epidemiyolojik seyrine ilişkin endişe verici veriler yayımladı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) tarafından bilgisayar tabanlı veri modellemeleriyle hazırlanan son analiz raporu, mevcut yayılım hızının kontrol altına alınamaması halinde, yakın tarihin en büyük sağlık krizlerinden birinin tekrarlanabileceğini ortaya koydu.
Analistler, mevcut epidemiyolojik rotanın; 2014-2016 yılları arasında Batı Afrika'da 28 binden fazla kişiyi enfekte eden ve 11 bin insanın ölümüyle sonuçlanan tarihi Ebola felaketiyle benzerlik gösterdiği konusunda uyarıyor.
ENTEGRASYONU GÜÇLEŞTİREN UNSUR: "BUNDİBUGYO" VARYANTI
Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (Africa CDC) güncel veri tabanına göre, bölgede şu ana kadar laboratuvar onaylı yaklaşık 400 vaka ve 63 can kaybı resmi kayıtlara geçmiş durumda. Ancak sahadaki filyasyon ve tanı yetersizlikleri nedeniyle, istatistiklere yansımayan çok sayıda şüpheli vaka bulunduğu tahmin ediliyor.
Salgının bu dalgasını öncekilerden ayıran ve risk katmanını artıran temel tıbbi unsurlar şunlardır:
Varyant Türü: Enfeksiyon zincirine, virüsün sıklıkla görülmeyen "Bundibugyo" adı verilen özel bir suşu neden oluyor.
Tıbbi Bariyer: Mevcut varyantın, halihazırda tıp dünyası tarafından onaylanmış spesifik bir aşısının veya literatüre geçmiş doğrudan bir tedavi protokolünün bulunmaması müdahaleleri zorlaştırıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), mayıs ayında söz konusu risk faktörlerini gerekçe göstererek uluslararası düzeyde "Küresel Sağlık Acil Durumu" ilan etmişti.
ASKERİ ÇATIŞMALAR SAĞLIK KORİDORUNU KAPATIYOR
TRT Haber'in aktardığına göre, virüsün kontrolsüz yayılımının arkasında tıbbi kaynak yetersizliğinin yanı sıra bölgede hüküm süren jeopolitik istikrarsızlıklar yer alıyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti hükümet güçleri ile Ruanda destekli M23 isyancı grubu arasındaki silahlı çatışmalar ve terör örgütü DEAŞ uzantılı yapılanmaların saldırıları, uluslararası sağlık ekiplerinin sıcak bölgelere erişimini doğrudan engelliyor.
Güvenlik krizleri sebebiyle yerinden edilen yüz binlerce insanın göç hareketliliği, virüsün kentsel alanlara taşınma riskini de beraberinde getiriyor. Epidemiyologlar, salgının sönümlenmesi için hastaların en az %50 ila %70'inin süratle izole edilmesi gerektiğini belirtirken, sahadaki çatışma ortamı bu orana ulaşılmasını imkansız kılıyor.
MODELLEME PROJEKSİYONLARINDA YANILMA PAYI
Bilim çevreleri, CDC'nin bilgisayar tabanlı modellemelerinin tehlikenin büyüklüğünü anlamak açısından referans kabul edildiğini, ancak dinamik salgın süreçlerinde bu tahminlerin her zaman esneklik barındırdığını hatırlatıyor.
Nitekim CDC, 2014 yılındaki büyük salgında hiçbir önlem alınmaması senaryosunda vaka sayısının 1,4 milyona ulaşabileceğini öngörmüş, ancak alınan bölgesel önlemlerle gerçek tablo bu projeksiyonun 50 kat altında kalmıştı. Uzmanlar, matematiksel modellerdeki bu sapma paylarının, mevcut "Bundibugyo" tehdidinin ciddiyetini hafifletmemesi gerektiğinin altını çiziyor.
