Dünya gazetesi yazarı Naki Bakır, ilk beş ayda gerçekleşen yüzde 16,61’lik enflasyonun ardından emekli ve asgari ücretlilerin alım gücünde yaşanan dramatik erimeyi gözler önüne serdi. Bakır’ın çarpıcı verilerle ortaya koyduğu tablo, çalışan ve emeklilerin enflasyon karşısında nasıl bir yoksullaşma sarmalına girdiğini net bir şekilde gösteriyor.
ENFLASYON ZAMLARI SİLDİ SÜPÜRDÜ: REEL AYLIKLAR ARALIK 2025’İN ALTINDA
Yılın ilk beş ayında biriken enflasyon, Ocak ayında yapılan maaş artışlarını adeta yuttu. Naki Bakır, özellikle SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin durumuna dikkat çekerek şu çarpıcı tespiti yapıyor:
"Bu yıl ilk beş aydaki yüzde 16,61’lik enflasyonla SSK ve BAĞ-KUR emeklilerinin zammı tamamen sıfırlandığı gibi, reel aylıklar Aralık 2025’teki zamsız düzeyin de yüzde 3,6 altına indi. Memur maaşları ile memur emeklisi aylıklarında da yılbaşı zammının yüzde 98,3’lük kısmı geri alınmış oldu, başka deyişle reel maaş ve aylıklar mayıs sonu itibarıyla Aralık 2025 düzeyinin sadece yüzde 1,7 üzerinde kaldı."
Bakır’ın aktardığı verilere göre, Aralık 2025 düzeyi 100 kabul edildiğinde; Ocak 2026’da 112,4’e çıkan SSK ve BAĞ-KUR emekli aylıkları mayıs sonu itibarıyla 83,39’a; Ocak ayında 118,60’a yükselen memur maaşı ve memur emeklisi aylıkları ise 101,7’ye kadar geriledi. En düşük emekli aylığına yapılan zam da enflasyona direnemedi; yılbaşında 20 bin liraya çıkarılan en düşük aylığın alım gücü reel olarak 17.151,10 TL’ye düştü.
REEL ASGARİ ÜCRET 24 BİN LİRAYA İNDİ: ARA ZAM OLMAZSA ERİME SÜRECEK
2026 yılı için tek bir artışla 28 bin 75,5 lira olarak belirlenen net asgari ücret, yüksek fiyat artışları karşısında her geçen ay erimeye devam ediyor. Beş aylık enflasyonun asgari ücret üzerindeki tahribatını hesaplayan Bakır, tehlikeye şu sözlerle işaret ediyor:
"İlk beş aydaki yüzde 16,61’lik enflasyonla indirgendiğinde asgari ücrette reel artış yüzde 8,9’a; ücretin reel değeri (alım gücü) de 24 bin 73 liraya inmiş oldu. Yılın tümü için belirlenen asgari ücrete ara zam yapılmaması durumunda izleyen aylarda yaşanacak enflasyonla aşınma süreci devam edecek. Yıl içinde aylar itibarıyla birikimli enflasyon yüzde 27’ye ulaştığı anda asgari ücrete bu yılın tümü için yapılan artış reel bazda sıfırlanacak."
EMEKLİ İLE ASGARİ ÜCRETLİ DENGESİ EMEKLİ ALEYHİNE TAMAMEN BOZULDU
Geçmiş yıllarla kıyaslandığında, emekli aylıklarının asgari ücret karşısındaki değer kaybı tarihi seviyelere ulaştı. Naki Bakır, 2015 yılından bu yana değişen dengeleri, "2015’te asgari ücretin yüzde 120’si düzeyinde bulunan ortalama emekli aylığı ödemesi, izleyen dönemde sürekli gerileyerek 2020’den itibaren bunun altına indi. Böylece asgari ücret ilk kez emeklilere yapılan ortalama ödemeyi geçti. Bu dönemde ortalama aylık ödemesinin asgari ücrete oranı SSK’lılarda yüzde 121,1’den yüzde 83,1’e, BAĞ-KUR’da yüzde 87,1’den yüzde 64,7’ye geriledi. Böylece ortalama SSK’lı aylığı asgari ücretin yaklaşık yüzde 17 altına, ortalama BAĞ-KUR’lu aylığı da üçte ikisi düzeyine indi." diye özetliyor.
TEMMUZ ZAMMI SADECE GEÇMİŞ KAYIPLARI YERİNE KOYACAK
Milyonlarca emeklinin ve memurun gözü Temmuz ayında yapılacak zam oranlarına çevrilmiş durumda. Ancak Bakır, mevcut sistemde yapılacak zamların yeni bir refah artışı getirmeyeceğini, sadece geçmiş beş/altı aydaki kayıpları telafi edeceğini vurguluyor. İlave bir düzenleme yapılmadığı takdirde durumun değişmeyeceğini belirten yazar, "Refah payı vb. ilave ödeme olmazsa, mevcut sistemde memur ve emekliler ilk ve ikinci yarı toplamında yaklaşık yıllık enflasyon dolayında bir artışla bu yılı geçirecek." diyor.
DOLAR BAZINDA YÜKSELİŞİN SEBEBİ MAAŞLAR DEĞİL, DÜŞÜK KUR
Asgari ücret ve emekli aylıklarının döviz cinsinden değerini de analiz eden Naki Bakır, son dört yılda dolar bazında yaşanan yükselişin yapısal bir iyileşmeden ziyade baskılanan döviz kurundan kaynaklandığına dikkat çekiyor:
"2022 sonuna kadar olan dönemde dolar bazında hızla gerileyen emekli aylıkları ile asgari ücretin, son dört yılda ise düşük kalan kur artışları nedeniyle bu bazda yükseldiği gözlendi. Son dört yıldaki artışla 2026 ilk yarı aylıkları ve 9 Haziran itibarıyla ortalama kura göre emekli aylıkları SSK’da 527,4 dolara, BAĞ KUR’da 410,4 dolara, Emekli Sandığı’nda 795,6 dolara, asgari ücret de 634,8 dolara karşılık geldi."
Odatv.com
