Birleşmiş Milletler Lübnan İnsani Yardım Koordinatörü Imran Riza, BM Cenevre Ofisi'nin haftalık basın toplantısına çevrim içi katılarak ülkedeki insani duruma ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Üç ay önce çatışmaların şiddetlenmesinin ardından ilk acil yardım çağrılarının yapıldığını hatırlatan Riza, bugün ise Lübnan hükümetiyle birlikte yeni bir insani yardım çağrısı başlattıklarını duyurdu.
Riza, şimdiye kadar uluslararası bağışçılar tarafından sağlanan kaynaklarla yüz binlerce kişiye yardım ulaştırıldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"O zamandan bu yana insani yardım bağışçıları, hükümetin ve insani yardım topluluğunun hızlı ve etkili bir şekilde müdahale etmesini sağlamak için 185,9 milyon dolar sağladı. Bu çabalar, acil yardım çağrısının ilk aşamasında 680 binden fazla kişiye hayat kurtarıcı yardım sağladı. Ancak çatışmalarla geçen her gün insani ihtiyaçlar artıyor, çalışmalarımız henüz bitmedi. Bugün 1,4 milyon kişi için hayat kurtarıcı çabaları sürdürmek üzere ek 331,5 milyon dolar daha talep ediyoruz. Bu çağrı, bu yılın ağustos ayına kadar acil yardım çağrısı için toplam talebimizi 639,9 milyon dolara çıkarıyor."
Çatışmalar insani krizi derinleştiriyor
Riza, son üç ay içerisinde çatışmaların yoğunlaşmasının Lübnan genelinde ağır sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Ülke genelinde çok sayıda can kaybı yaşandığını, insanların defalarca yerinden edildiğini ve temel altyapının büyük zarar gördüğünü ifade eden Riza, siviller üzerindeki yükün her geçen gün arttığını söyledi.
"Lübnan genelindeki halk, son 3 ayda çatışmaların artması nedeniyle korkunç bir durumla karşı karşıya kaldı" diyen Riza, çok sayıda kişinin yaşamını yitirdiğini, evlerini kaybettiğini ve ciddi psikolojik travmalar yaşadığını dile getirdi.
“3 BİN 500’DEN FAZLA İNSAN ÖLDÜ”
Çatışmaların bilançosuna ilişkin bilgi veren Riza, şu değerlendirmede bulundu:
"3 bin 500'den fazla insan öldü ve 10 bin fazla insan yaralandı. Yaklaşık 1 milyon insan hala evlerinden uzakta. Sağlık çalışanları ve ilk müdahale ekipleri korkunç ölçekte ölüm ve yaralanmalarla karşı karşıya."
Riza, birçok mahalle ve yerleşim yerinin ağır hasar gördüğünü, ailelerin hem evlerini hem de geçim kaynaklarını kaybettiğini söyledi.
“EN AZ 1,4 MİLYON KİŞİ İNSANİ YARDIMA İHTİYAÇ DUYUYOR”
BM yetkilisi, ülkedeki insani ihtiyaçların giderek arttığını vurgulayarak özellikle gıda güvenliği konusunda ciddi bir kötüleşme yaşandığını ifade etti.
Riza, şu açıklamayı yaptı:
"Gıda güvenliği hızla kötüleşiyor. En az 1,4 milyon kişi insani yardıma ihtiyaç duyuyor. Son haftalarda ziyaret ettiğim topluluklarda, altyapı ve temel hizmetlerdeki yıkımdan şok oldum."
Bazı Lübnanlıların birden fazla kez yer değiştirmek zorunda kaldığını belirten Riza, sivillerin çatışmaların en ağır yükünü taşımayı sürdürdüğünü söyledi.
“ŞİDDETİN TIRMANMASI DURDURULMALI”
Riza, Lübnan’daki çatışmaların askeri yollarla çözülemeyeceğini belirterek uluslararası insancıl hukuka uyulması çağrısında bulundu.
"Lübnan'da şiddetin tırmanması durdurulmalı, askeri bir çözüm yok. Uluslararası insancıl hukuka saygı gösterilmeli. Siviller, sivil altyapı, yardım çalışanları ve sağlık personeli her zaman korunmalı."
İnsani yardım kuruluşlarının sahaya erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini de vurgulayan Riza, yardım fonlarının artırılmasının zorunlu hale geldiğini ifade etti.
YERİNDEN EDİLENLERİN DURUMU BELİRSİZLİĞİNİ KORUYOR
Basın toplantısında yerinden edilen kişilerin geri dönüş sürecine ilişkin soruları da yanıtlayan Riza, görüştüğü birçok kişinin dört ya da beş kez yer değiştirmek zorunda kaldığını söyledi.
Ateşkes ilanlarının ardından bazı insanların evlerine dönmeye çalıştığını ancak yeni çatışmalar ve tahliye çağrıları nedeniyle yeniden göç etmek zorunda kaldığını belirten Riza, durumun son derece değişken olduğunu ifade etti.
“200 BİNDEN FAZLA KİŞİ ÜLKE İÇİNDE GÖÇMEN DURUMUNDA KALABİLİR”
Yerinden edilen nüfusa ilişkin değerlendirmelerde bulunan Riza, çatışmaların ardından geri dönüşlerin sınırlı kaldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"Bazı insanlar ateşkes ilan edildiğini duyduklarında geri döndüler, tekrar yer değiştirme emirleri verildi ve çatışma çıktı, tekrar ayrıldılar. Bu biraz zor, bu açıdan çok değişken bir durum ancak bildiğimiz kadarıyla 2024'teki çatışmanın sonunda, köylerine geri dönemeyen yaklaşık 58 bin kişi ülke içinde göçmen durumundaydı. Bunun nedeni ya oradaki güvenlik durumu ya da köylerinin yıkılmış olmasıydı. Sanırım şu anki tahminimiz bu sayının çok daha büyük olacağı yönünde. En azından muhtemelen 200 bin civarında ama muhtemelen daha fazla. Bu da uzun süreli bir yerleştirme süreciyle de uğraşmamız gerektiği anlamına geliyor."
