Abd Başkanı Donald Trump, İran ile vardıkları mutabakat zaptıyla ilgili yeni açıklamalarda bulundu.
Anlaşmanın yakında imzalancağını söyleyen Trump, "yarın, belki de ertesi gün" dedi.
Anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'nin Cenevre kentindeki resmi törende imzalanacağı daha önce duyurulmuştu.
İran Dışişleri Bakanlığı da Trump'ın açıklamasından kısa süre sonra, ABD Başkanı ile İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan'ın savaşı sona erdirecek anlaşmayı imzalayabileceğini açıkladı.
Yarı resmi haber ajansı Tasnim'e göre, Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, bu fikrin "masada olduğunu ve hâlâ değerlendirildiğini" söyledi.
Trump konuşurken ABD'li yetkililer BBC'nin de olduğu bir basın toplantısında anlaşmayla ilgili yeni detayları aktardı.
ABD ve İran 15 Haziran'da savaşı bitirecek bir anlaşmaya vardıklarını duyurmuşlardı. Mutabakat zaptının bir barış anlaşmasından çok, sonraki adımda geçilecek zorlu müzakereler dizisinin genel çerçevesini ortaya koyduğu bildirilmişti.
Fransa'nın Evian bölgesinde düzenlenen G7 zirvesinde konuşan ABD Başkanı, "Önemli olan, İran nükleer silah üretmeyeceği ve temin etmeyeceği konusunda anlaşmaya vardı" dedi.
Bu ifadenin, İran'ın başka ülkelerden nükleer silah satın almasını da engellediğini vurguladı.
Trump, 17 Haziran'da G7 zirvesindeki konuşmasında İran'da rejimin değiştiğini iddia etti.
İran'ın artık "daha akıllı" ve "çok daha az radikalleşmiş" yeni bir lider kadrosuna sahip olduğunu söyledi.
"Bir lider kadrosu tamamen gitti, ikinci lider kadrosu da tamamen gitti. Üçüncü lider kadrosu da biraz gitti... Bence bu rejim değişikliğidir" diye ekledi.
'Lübnan'da barış, üzerinde çalışmamız gereken bir konu'
Anlaşmanın bir kopyasının "iyi bir ortakları" olan İsrail'e gönderildiğini belirten Trump, "Ancak Hizbullah konusunda daha iyi olabilirler" ifadesini kullandı.
Son günlerde kendisine yönelik hayal kırıklığını dile getirdiği İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu "iyi bir adam" olarak nitelendirdi ancak "bazen biraz fazla heyecanlandığını" söyledi.
Trump, Netanyahu'nun "biraz daha yumuşak bir yaklaşım" benimseyebileceğini ifade ederek, "Her seferinde bir Hizbullah mensubu içeri girdi diye bütün binayı yıkmak zorunda değilsiniz" dedi.
Trump, savaşın sona erdirilmesine yönelik anlaşmanın bir parçası olarak İran'a 300 milyar dolar değerinde bir yeniden inşa fonuna erişim sağlanabileceğine dair ABD medyasındaki haberlere de değindi.
Bu haberleri "asılsız" olarak nitelendirdi.
İran ile anlaşmanın ayrıca "Ortadoğu genelinde bir anlaşmanın" başlangıcı olmasını umduğunu söyledi.
Trump, Lübnan'da barışın "üzerinde çalışmamız gereken bir konu" olduğunu da ekledi, ancak "büyük anlaşmanın İran anlaşması olduğunu" ifade etti.
Lübnan'ın anlaşmaya dahil olup olmadığı henüz netlik kazanmış değil.
Anlaşmayla ilgili yeni detaylar açıklandı
Donald Trump konuşurken üst düzey ABD'li yetkililer de gazetecilere İran ile yapılan anlaşma hakkında bilgi veriyordu.
BBC de bu toplantıya katıldı. 14 maddelik anlaşmadan öne çıkan bazı noktalar şu şekilde ifade ediliyor:
Lübnan dahil çatışmalar sona eriyor: Anlaşma, "Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirildiğini" ilan ediyor.
60 gün içinde nihai anlaşma: " Amerika Birleşik Devletleri ve İran İslam Cumhuriyeti, en fazla 60 gün içinde, karşılıklı mutabakat halinde uzatılabilecek şekilde nihai anlaşmayı müzakere edip sonuçlandırmayı taahhüt eder."
ABD deniz ablukasını kaldırıyor: ABD, 30 gün içinde İran'a uyguladığı deniz ablukasını kaldıracak. "Bu süre zarfında gemi trafiği, İran İslam Cumhuriyeti tarafından savaş öncesi trafiğin yeniden sağlanmasıyla orantılı olacak."
Ayrıca ABD, "nihai anlaşmadan sonraki 30 gün içinde İran İslam Cumhuriyeti'nin yakın çevresinden güçlerini çekmeyi de taahhüt eder."
Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor : Kritik su yolu 60 gün boyunca ücretsiz olacak ve ardından üst düzey bir yetkiliye göre "İran, sadece Umman ile değil Körfez ülkeleriyle de birlikte daha geniş kapsamlı, daha uzun vadeli bir Hürmüz Boğazı anlaşması oluşturmak için çalışacak."
İran'ın kalkınması için 300 milyar dolar : ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte "İran İslam Cumhuriyeti'nin yeniden inşası ve ekonomik kalkınması için" en az 300 milyar dolar büyüklüğünde bir fon oluşturmayı taahhüt ediyor.
Tüm yaptırımlar kaldırılıyor: ABD, "İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik tüm yaptırım türlerini sona erdirmeyi taahhüt eder"; uygulama takvimi daha sonra kararlaştırılacak.
İran'a nükleer silah engeli : ABD ve İran, İran'ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacağı konusunda uzlaştı ve "IAEA gözetiminde yerinde karıştırma" yöntemiyle İran'ın zenginleştirilmiş nükleer materyalinin kaldırılması için birlikte çalışacak.
