Mehmet Hanifi GÜLEL
Fast Company ile düzenlediği “Perakende Buluşması’26” etkinliği iş dünyasının önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Toplantıda konuşan BMD Başkanı Sinan Öncel ile Karaca Grubu Kurucusu Arif Karaca’nın da aralarında bulunduğu konuşmacılar, katılımcılarla deneyimlerini ve değerlendirmelerini paylaştılar. Etinlikte konuşan Öncel, bazılarının AI, kendisinin ise yapay zekâ dediği konunun şu anda gündemlerini oluşturduğunu ve daha çokça da konuşulacağını ifade etti.
BMD çatısı altında 214 üyeye ait 516 perakende markasının bulunduğunu kaydeden Öncel, üyelerinin yüzde 92'sinin (197 üye) perakende sektöründe olduğunu ve yüzde 8'inin ise perakendeye hizmet veren sektörlerden oluştuğunu iletti. Özellikle aidat ödeyen üye oranlarının yüzde 93 olduğunu bildiren Öncel, “Biz pandemiden bu yana BMD'de her ay bir anket yapıyoruz ve o ankette de 3 veya 4 soruyu üyelerimize yöneltiyoruz.
Bu anketler bize çok önemli veriler sunuyor. Bunu aylara göre kıyaslıyoruz. Bu verilerle önümüze ışık tutacak bir projeksiyon sağlamaya çalışıyoruz. Mayıs ayında üyelerimizin yüzde 52'si geçen mayısa göre yüzde 30'un altında ciro artışı bildirdi. Yüzde 50'sinde işler nasıl iyi olmuş? İndirimli satışların toplam satışa oranı yüzde 40 ve üzeri olanların oranı yüzde 56 oldu. Yani yarısı da indirimli satıştan ciro sağlıyor. Dolayısıyla indirimli satış oranları da bizde önemli bir veri olarak karşımıza çıkıyor” diye konuştu.
“Türkiye’de ayakkabı fiyatları yurtdışından ucuz”
Markalı perakende sektörü ve markasızda da benzer durumun yaşandığını aktaran Öncel, “Bu arada yıllık TÜFE yüzde 32.37’iken ayakkabı ve hazır giyimin TÜFE’si ise yüzde 9.66 olarak gerçekleşti ve perakende fiyat da arttıramıyor. Yurt dışında bir ayakkabı fiyatı ile Türkiye'deki fiyatı karşılaştırdım. Türkiye’de fiyatlar ayakkabı özelinde segmentlere kıyasladığımız zaman çok ucuz kalıyor. Fakat buna rağmen maalesef işleri istediğimiz oranda büyütmüyoruz” diye konuştu.
Fahiş kira atış taleplerinin uzun zamandır markalar için bir numaralı sorun olduğunu vurgulayan Öncel, şöyle devam etti: “Haziran 2022’de 100 bin lira kira ödediğimiz bir mağazanın kirası, 6 bin 68 dolara denk düşüyordu. Bugün aynı mağaza için 11 bin 164 dolar karşılığı kira ödüyoruz. Bu tabloya rağmen, hâlâ yüzde 300-400’e varan fahiş kira artış talepleriyle karşı karşıya kalıyoruz. Yüksek oranlı artışlar kira/ciro oranlarına da olumsuz yansıyor.
Perekende sektöründe ideal kira/ciro oranı % 16 olarak kabul ediliyor. 2024’te üyelerimizin yüzde 20’sinin kira/ciro oranı yüzde 16’nın üzerindeydi. 2025’te üyelerimizin yüzde 42’si, 2026’nın ilk dört ayında ise yüzde 56’sı bu ideal oranı aştı. Perakende sektörü çok ciddi anlamda kan kaybediyor. Kan kaybına neden olan bu konuyla ilgili gerekli yasal düzenlemenin yapılması konusunda Adalet, Hazine ve Maliye ve Ticaret Bakanlığımızla yakın görüşmelerimiz devam ediyor.”
Yabancı Türkiye’den almadı yerli de yurtdışına kaydı
Yeme içme başta olmak üzere birçok sektörde maliyet enflasyonunun perakende sektörü için çok önemli bir sorun olduğuna vurgu yapan Öncel, yüksek maliyetler nedeniyle Türkiye’nin yabancılar için alışveriş cazibesini kaybettiğini belirttti. Öncel, “Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre 2025’in ilk dört ayında 284 milyar lira olan yabancıların Türkiye’deki toplam kartlı harcaması, bu yılın aynı döneminde 229 milyar liraya düştü. Aynı dönemde yerli kartlarla yurt dışından yapılan harcamaların ise 227 milyar liradan 341 milyar liraya çıktığını görüyoruz. Yani yerli harcaması yurt dışına kayıyor” diye konuştu.
