Geçiş süresinin dolmasıyla AB, düzenleyicilerin ortak kural kitabını fiilen uygulamaya başladığı yeni bir döneme girdi. Yetki alamayan sağlayıcıların birlik genelinde müşteri kabul etmesi hukuken mümkün değil. Uzmanlar, bu eşiğin blokun kripto kurallarındaki ilk büyük denetim sınavı olduğunu vurguladı.
Sektör temsilcileri ve avukatlar, bundan sonraki asıl zorluğun ulusal düzenleyicilerin ortak kural kitabını tutarlı biçimde uygulamasını sağlamak olduğunu söylüyor. Ancak denetim yaklaşımlarının üye ülkeler arasında farklılaşması bekleniyor.
UYUM MALİYETİ 2 MİLYON EUROYA ULAŞABİLİYOR
MiCA'ya uyum yüz binlerce, bazı durumlarda milyonlarca euroya mal olabiliyor. Yine de uzmanlar, yetkisiz çalışmanın çok daha büyük mali ve düzenleyici riskler taşıdığını vurguluyor. Storm Partners ortağı Nicola Massella, birçok kripto şirketi için MiCA uygulama maliyetini 350 bin ila 600 bin euro aralığında tahmin etti. Brickken Genel Müdürü Edwin Mata ise maliyetin şirketin büyüklüğüne, hizmetlerine ve uyum hazırlığına göre 2 milyon euroya kadar çıkabildiğini söyledi.
Cezalar konusunda Amina EU genel müdürü Eckehard Stolz, MiCA yaptırımlarının bazı ihlaller için 5 milyon euro ya da yıllık cironun yüzde 5'inden başladığını belirtti. Massella, Avrupa Bankacılık Otoritesinin (EBA) 26 Haziran'da bazı düzenlemeler kapsamında cezaların artırılmasını önerdiğini, bunun stablecoinle ilgili kimi ihlaller için yıllık cironun yüzde 12,5'ine kadar çıkabildiğini ekledi.
MİCA DENETİMİNİ KİM YÜRÜTÜYOR?
MiCA, AB genelinde tek bir kural kitabı oluştursa da günlük denetim, kripto şirketlerine yetki veren, onları gözeten ve kuralları uygulayan ulusal yetkili otoriteler (NCA) tarafından yürütülüyor. Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA) üye ülkeler arasında denetimi koordine ederken yetkili kripto varlık hizmet sağlayıcılarının kamuya açık kaydını da tutuyor. Önemli stablecoin ihraççılarını ise doğrudan EBA gözetiyor.
GrlicaLaw ve G Lab Advisors kurucusu Ivo Grlica, ESMA'nın özellikle üye ülkeler arasında düzenleyici arbitrajı önlemek için önemli bir koordinasyon ve denetim yakınsaması rolü üstlendiğini söyledi. Grlica'ya göre ulusal düzenleyiciler MiCA uygulamasının yalnızca ilk halkasını oluşturuyor. Ancak söz konusu davranış zarara yol açarsa hukuki sonuçlar ulusal mahkemelere ve ceza hukuku sistemlerine kadar uzanabiliyor.
DENETİM 1 TEMMUZDAN İTİBAREN ÜLKEYE GÖRE DEĞİŞECEK
NCA'lar kaynak, deneyim ve denetim önceliği bakımından farklılık gösterdiği için MiCA denetiminin ilk aşamada tek tip olması beklenmiyor. Stolz, ESMA'nın 1 Temmuz'dan itibaren yetkisiz sağlayıcılara karşı harekete geçilmesini beklediğini açıkça ortaya koyduğunu, her düzenleyicinin ne kadar sert davranacağının yerel kaynaklara ve önceliklere bağlı olacağını söyledi. Parfin'den Peter Bidewell ise farklı denetim yaklaşımlarının, MiCA'nın uyumlaştırma hedefine rağmen düzenleyici arbitraja kapı aralayabileceğini belirtti.
Grlica, düzenleyicilerin yetkisiz sağlayıcıları tespit edip üye ülkeler arasında bilgi paylaşmasıyla denetimin zamanla daha sistematik hale geleceğini, geçmişinde uyumsuzluk bulunan şirketlerin ileride MiCA yetkisi almasının giderek zorlaşacağını öngördü. Çek Cumhuriyeti, Bulgaristan, Lüksemburg ve İtalya dahil çok sayıda AB düzenleyicisi, geçiş döneminin bittiğini hatırlatan ve yetkisiz sağlayıcıları faaliyetlerini durdurmaya çağıran bildirimler yayımladı.
Çek Ulusal Bankası, ülkenin Finansal Piyasa Dijitalleşme Yasası uyarınca yetkisiz faaliyet, hukuka aykırı token ihracı ve denetçilerle iş birliğinden kaçınma gibi MiCA ihlallerine yaptırım uygulayabildiğini bildirdi. Banka, yetkisiz kripto hizmeti veren şirketlere 118,5 milyon Çek korunasına (yaklaşık 5,6 milyon dolar) kadar, daha yüksekse yıllık cironun yüzde 5'i oranında ya da elde edilen haksız kazancın iki katı tutarında ceza kesebiliyor. Fransa, Hollanda ve Almanya'nın finansal düzenleyicileri ise geçiş sonrası MiCA'yı nasıl uygulayacaklarına dair soruya yanıt vermedi.
