ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), Reflect Orbital tarafından geliştirilen Earendil-1 gösteri uydusunun fırlatılmasına onay verdi. Projenin amacı oldukça sıra dışı: Güneş ışığını gece saatlerinde Dünya’nın belirli bölgelerine yönlendirmek.
Onay, uydunun kullanacağı radyo frekans spektrumuna ilişkin lisans başvurusunun kabul edilmesiyle çıktı. Ancak karar, gökbilimciler ve bilim kuruluşlarının dile getirdiği sağlık, çevre ve astronomik gözlem endişelerini de yeniden gündeme taşıdı.
İLK AŞAMADA TEK UYDUYLA DENEME YAPILACAK
Earendil-1, alçak Dünya yörüngesinde görev yapacak tek bir gösteri uydusu olarak planlandı. Uyduda, güneş ışığını belirli bir noktaya yönlendirebilen yüksek yansıtıcılığa sahip ince film reflektör sistemi bulunuyor.
Tasarımda yalnızca ışık yansıtma sistemi yok. Yörüngedeki diğer uzay araçlarıyla çarpışma riskini azaltmak ve gerektiğinde manevra yapabilmek için uyduya yerleşik bir itki sistemi de eklendi.
Reflect Orbital, uzun vadede bu teknolojiyi Starlink benzeri geniş bir uydu ağına dönüştürmeyi hedefliyor. Ancak şirket, ilk etapta sistemin teknik olarak çalışıp çalışmadığını tek bir uydu üzerinden test edecek.
ASTRONOMİ DÜNYASI PROJEYE KARŞI ÇIKIYOR
Projeye yönelik en güçlü itirazlardan biri Amerikan Astronomi Derneği’nden geldi. Dernek, FCC ile yapılan görüşmelerde Earendil-1’in klasik haberleşme uydularından çok farklı bir amaç taşıdığına dikkat çekti.
Gökbilimcilere göre uydu, mümkün olduğunca parlak olacak şekilde tasarlandı ve Dünya’ya kasıtlı biçimde güneş ışığı yansıtacak. İşte asıl endişe de burada başlıyor.
Modern teleskoplar, son derece zayıf ışık kaynaklarını tespit edebilmek için geliştiriliyor. Yapay olarak oluşturulan güçlü yansımaların, özellikle uzun pozlama gerektiren bilimsel gözlemleri bozabileceği belirtiliyor. Bu da bazı araştırmaların sağlıklı biçimde yürütülmesini zorlaştırabilir.
GÖZ HASARI VE GEÇİCİ GÖRÜŞ KAYBI ENDİŞESİ
Amerikan Astronomi Derneği’nin itirazları yalnızca bilimsel gözlemlerle sınırlı değil. Kuruluş, yansıtılan ışığın güvenlik açısından da bazı riskler taşıyabileceğini savunuyor.
Derneğe göre, amatör gökbilimcilerin güçlü yansımaya doğrudan maruz kalması göz hasarına yol açabilir. Pilotlar ve sürücüler açısından ise geçici görüş kaybı gibi tehlikeli sonuçlar ortaya çıkabilir.
AAS ayrıca Reflect Orbital’in, Earendil-1’in 12 inçten büyük açıklığa sahip teleskoplarla izlenmesi halinde bazı koşullarda göz hasarı riski oluşabileceğini kabul ettiğini belirtiyor. Bu nedenle konunun daha ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiği savunuluyor.
FCC ise karar metninde sağlık, çevre ve astronomik etkilerle ilgili itirazların kendi yetki alanı dışında kaldığını bildirdi.
Komisyon, İletişim Yasası kapsamında temel görevinin radyo frekans spektrumunun kullanımını düzenlemek olduğunu vurguladı. FCC ayrıca halkın yeni teknolojilere erişimini teşvik etmenin de yasal sorumlulukları arasında bulunduğunu ifade etti.
Reflect Orbital ise eleştirilere karşı bazı önlemler alacağını açıkladı. Şirket, ışığın yalnızca önceden planlanan saatlerde yansıtılacağını, bilim insanlarının operasyonlardan önce bilgilendirileceğini ve gözlemevleriyle koruma altındaki bölgelerin yakınında yansıtma yapılmayacağını belirtti.
