Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi, Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan iki yeni ek ünite (5. ve 6. üniteler) için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 27 Aralık 2024 tarihinde verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu" kararını hukuka aykırı bularak iptal etti.
Bölge halkı, Elbistan ve Nurhak Belediyeleri, Türk Tabipleri Birliği (TTB), TEMA Vakfı ve Greenpeace Türkiye gibi çeşitli kurum ve sivil toplum kuruluşlarının açtığı davalar sonucunda alınan kararda, projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunun bilimsel esaslara göre ortaya konulamadığı vurgulandı.
Mahkemenin iptal gerekçeleri arasında projedeki ciddi usul ve teknik eksiklikler öne çıktı. İptal kararının dayandığı bilirkişi raporları ve mahkeme tespitlerine göre:
- Ek ünitelerin kömür ihtiyacını karşılamak için zorunlu olan maden üretim kapasitesi artışının yaratacağı kümülatif çevresel etkiler ve toz emisyonu artışı hesaplamalara dâhil edilmedi.
- İnşa edilecek yeni üniteler için projeye özel bir zemin etüt çalışması yapılmadığı gibi; taşıma gücü, emniyet gerilmesi ve oturma hesapları da eksikti.
- Linyit üretimi için şart olan susuzlaştırma işleminin büyük ölçüde kalıcı ve geri dönülemez hidrojeolojik etkileri faaliyete başlanmadan önce yeterince değerlendirilmedi.
- Proje sahası etrafındaki tarım arazilerine yönelik olası etkiler ve alınacak tedbirler sunulmadı; ayrıca hassas gruplar (çocuklar, yaşlılar, kronik hastalar) için özel bir sağlık etki analizi yapılmadı.
- Tesislere ait kömür rezervi, maden ruhsatı ve atıksu arıtma tesisi bilgileri güncel ve tutarlı değildi.
Uzman raporları doğrultusunda, santrale devasa bütçelerle iki yeni ünite eklenmesinde hiçbir "kamu yararı" bulunmadığı da tescillenmiş oldu.
"Karar, kömürden çıkışın başlangıcı olsun"
Termik Santrale dava açan kurumlardan Greenpeace Türkiye Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, kararın ardından yaptığı açıklamada, bölgede yaklaşık 40 yıldır faaliyet gösteren Afşin-Elbistan A ve B santrallerinin çevreye ve insan sağlığına verdiği ağır tahribatın yıllardır raporlandığını belirterek “Bu karar, COP31’e ev sahipliği yapacak Türkiye’nin kömürden çıkışının başlangıcı olsun" dedi.
