Ankara'da 7-8 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilen NATO Zirvesi öncesinde ve zirve süresince alınan olağanüstü güvenlik önlemleri kapsamında başkentte gösteriler yasaklandı, güvenlik tedbirleri artırıldı. Süreçte hak savunucuları, gazeteciler ve çok sayıda kişi gözaltına alınırken, bazı kişiler hakkında tutuklama kararı verildi. Yasak kararlarına rağmen Ankara başta olmak üzere birçok ilde NATO karşıtı protestolar düzenlendi.
Cumhuriyet'ten Aytunç Ürkmez'in haberine göre, Adalet İçin Hukukçular tarafından hazırlanan "7-8 Temmuz NATO Zirvesi Hak İhlalleri Raporu", zirve öncesi ve sonrasında yaşanan gözaltılar, tutuklamalar ve temel hak ihlallerine ilişkin verileri ve değerlendirmeleri bir araya getirdi.
"GÜVENLİK TEDBİRLERİ OLAĞAN SINIRLARI AŞTI"
Raporda, zirve öncesinde özellikle Ankara'da alınan güvenlik önlemlerinin olağan sınırları aştığı belirtildi.
Başkentte valilik kararıyla 13 gün boyunca her türlü eylem ve etkinliğin yasaklandığı hatırlatılan raporda, Eskişehir, Karabük, Adana ve Konya'da 10 gün, Elazığ'da ise 14 gün süreyle benzer yasak kararlarının uygulandığı ifade edildi.
Raporda bu uygulamalara ilişkin, "Güvenlik tedbirleri olağan sınırları aştı" denilerek, söz konusu kararların yalnızca olası protestoları değil, demokratik hak kullanımını da bütünüyle engellediği değerlendirmesine yer verildi.
"TÜRKİYE GENELİNDE EN AZ 668 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI"
Raporda, operasyonlar ve protestolara yönelik müdahaleler kapsamında Türkiye genelinde en az 668 kişinin gözaltına alındığı, 179 kişinin ise tutuklandığı bildirildi.
Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 23 Haziran'da düzenlenen operasyonlarda 225 kişinin gözaltına alındığı belirtilen raporda, emniyet işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilenlerden 179'unun tutuklandığı, 34 kişi hakkında ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı verildiği, 6 kişinin ise savcılık tarafından serbest bırakıldığı aktarıldı.
Raporda, bu soruşturmanın NATO Zirvesi sürecinde gerçekleştirilen en kapsamlı operasyonlardan biri olduğu ifade edildi.
"PROTESTOLARA KATILAN 150'NİN ÜZERİNDE KİŞİ GÖZALTINA ALINDI, EV BASKINLARI YAPILDI"
Raporda, 5 Temmuz'da Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Samsun ve Çanakkale'de düzenlenen protestolarda 150'nin üzerinde kişinin gözaltına alındığı belirtildi.
Aynı gün birçok kentte gerçekleştirilen ev baskınlarında ise aralarında öğrenciler, avukatlar ve siyasi parti temsilcilerinin de bulunduğu 39 kişinin gözaltına alındığı kaydedildi.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü soruşturma kapsamında 61 kişinin, Ankara'da 7 Temmuz'da düzenlenen protestolarda 74 kişinin, İstanbul Beyoğlu'ndaki eylemde ise 12 kişinin gözaltına alındığı bilgisine de raporda yer verildi.
"TERS KELEPÇE UYGULANDI, KÖTÜ MUAMELE İDDİALARI KAYIT ALTINA ALINDI"
Raporda, İstanbul Beyoğlu'ndaki eylemde gözaltına alınan kişilere ters kelepçe uygulandığı, bazı gözaltı işlemlerinde kötü muamele iddialarının hukukçular tarafından kayıt altına alındığı belirtildi.
Bu başlık altında raporda, "Ters kelepçe uygulandı, kötü muamele iddiaları kayıt altına alındı" ifadeleri kullanıldı.
"UYGULAMALAR GÜNLÜK YAŞAMI VE ÇALIŞMA HAYATINI ETKİLEDİ; ÖLÇÜLÜLÜK İLKESİ AŞILDI"
Cumhuriyet'in
göre raporda seyahat özgürlüğünün de ciddi biçimde sınırlandığı ifade edildi.
Esenboğa Havalimanı çevresinde hava trafiğine çeşitli kısıtlamalar getirildiği, çok sayıda ana arterin ulaşıma kapatıldığı belirtilen raporda, bu uygulamaların yalnızca zirve delegasyonlarını değil, günlük yaşamı ve çalışma hayatını da doğrudan etkilediği kaydedildi.
Raporun sonuç bölümünde ise NATO Zirvesi sürecinde alınan güvenlik tedbirlerinin ölçülülük ilkesini aştığı belirtilerek, kişi özgürlüğü ve güvenliği, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı, seyahat özgürlüğü ile adil yargılanma ve savunma hakkı başta olmak üzere çok sayıda temel hakkın ihlal edildiği savunuldu.
