Ticaret Bakanlığı'nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklikler, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Yeni düzenlemeyle birlikte hedefli reklamlardan yapay zekâ destekli içeriklere, influencer paylaşımlarından indirim kampanyalarına ve yasa dışı bahis reklamlarına kadar birçok alanda tüketiciyi korumaya yönelik yeni kurallar uygulanacak.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, dijital ortamda tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunmasını amaçlayan düzenlemeler kapsamında reklamverenlere önemli yükümlülükler getirildi. Hedefli reklamcılık uygulamalarında, reklamın tüketiciye hangi kriterlere göre gösterildiğinin ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğinin açık ve kolay erişilebilir şekilde paylaşılması zorunlu olacak.
INFLUENCERLARA YENİ KISITLAMA
Getirilen yeni kurallara ilişkin, "Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır. Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde 'reklam' veya 'tanıtım' ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirilmiştir"denildi.
Ayrıca, tüketicilere indirim ya da başka bir avantajın belirli şartlara bağlandığı kampanyalar da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. İndirimli satışlarda, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat olarak gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimden önceki son fiyat esas alınacak.
YASA DIŞI BAHİS REKLAMALARI YASAKLANACAK
Yönetmelikle birlikte falcı, medyum ve astrolog gibi hizmetlere ilişkin reklamların yanı sıra yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına yönelik yasak da genişletildi. Böylece yasa dışı şans oyunlarına ilişkin reklamlar da açık şekilde yasak kapsamına alındı.
Bakanlık'tan yapılan açıklama şu şekilde:
"1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek söz konusu düzenlemelerle tüketicilerimizin daha etkin korunması sağlanacaktır. Ticaret Bakanlığı; tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı yoğun ve yaygın denetimlerini kararlılıkla sürdürmektedir. Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürülmüştür. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacaktır. Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuştur. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır."
Yönetmelik kapsamında "çevre dostu" gibi genel çevresel ifadelerin herhangi bir açıklama yapılmadan reklamlarda kullanılması yasaklandı. Çevresel beyanların bilimsel belge ve sertifikalarla desteklenmesi zorunlu hale getirildi.
Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi oluşturacak reklamları da yasak kapsamına alınırken, akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılmasının da önüne geçilecek.
Öte yandan, doğrulanamayan tüketici yorumlarının yayımlanmasına izin verilmeyecek. Ürün, hizmet, teslimat ve satıcıya ilişkin değerlendirmelerin farklı başlıklar altında sunulması halinde ise tüm yorumların tüketicinin kolayca ulaşabileceği şekilde birlikte gösterilmesi zorunlu olacak.
Ticaret Bakanlığı, 1 Ağustos'ta yürürlüğe girecek düzenlemelerle tüketici haklarının korunması, piyasa şeffaflığının artırılması ve aldatıcı ticari uygulamalarla mücadelenin güçlendirilmesinin hedeflendiğini bildirdi.
Kaynak: DHA
