Ekonomik kriz ve yüksek enflasyonun arttığı Türkiye’de asgari ücrete emekli maaşları artan açlık ve yoksulluk oranının altında ezilmeye devam ediyor. 2026 yılının başında yapılan maaş düzenlemelerinin ardından geçen yedi aylık süreçte enflasyon, gıda fiyatları ve kira artışları sabit gelirlinin alım gücünü adeta yok etti.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın açıkladığı Temmuz 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması verileri, dar gelirli vatandaşın karşı karşıya kaldığı ekonomik tabloyu bir kez daha gözler önüne serdi.
MAAŞLAR VE YAŞAM SINIRLARI ARASINDAKİ MAKAS AÇILIYOR
Açıklanan son verilere göre dört kişilik bir ailenin dengeli beslenebilmesi için gereken açlık sınırı 38 bin 216 liraya, gıda dışı temel ihtiyaçların da dahil edildiği yoksulluk sınırı ise 117 bin 336 liraya yükseldi. Bu tablo karşısında Ocak 2026’da belirlenen net 28 bin 75 lira 50 kuruşluk asgari ücret, açlık sınırının 10 bin 141 lira gerisinde kaldı. Temmuzdaki düzenlemeyle 23 bin 552 liraya çıkarılan en düşük emekli aylığı ise açlık sınırının 14 bin 664 lira altında kalarak temel gıda harcamalarını dahi karşılayamaz noktaya geriledi.
GIDA VE KİRA FİYATLARINDAKİ TIRMANIŞ SÜREÇTE BASKIYI ARTIRIYOR
Yılın ilk yarısında gıda kalemlerinde yaşanan kesintisiz artış ve barınma maliyetlerindeki fahiş yükselişler, özellikle büyükşehirlerde yaşayan kiracıları zorluyor. İstanbul’da 30 yıllık bir dairenin kirası için 45 bin lira kira talep edilirken, bu fiyat artış ve düşüşleri semt semt fark ediyor.
Asgari Ücretlinin Durumu: Yılın ikinci yarısında ara zam almayan asgari ücretin yalnızca açlık sınırına ulaşabilmesi için dahi en az %36,1 oranında ilave artış gereksinimi ortaya çıktı.
Memur ve Emekli Tablosu: Temmuz ayındaki zamla 70 bin 218 liraya yükselen en düşük memur maaşı dahi yoksulluk sınırının ancak %60'ını karşılayabiliyor. Mutfağın ve barınma giderlerinin her geçen ay ağırlaştığı bu dönemde, tek bir asgari ücret veya emekli aylığı ile geçinen haneler için yaşam mücadelesi derinleşerek devam ediyor.
ASGARİ ÜCRETİN TEMMUZ AYINDAKİ AÇLIK SINIRINI KARŞILAMASI İÇİN EN AZ YÜZDE 36,1 ZAM GEREKLİ
Araştırmada, yılın ikinci yarısında yükseltilmeyen asgari ücretin temmuz ayındaki açlık sınırını karşılayabilmesi için en az yüzde 36,1 oranında zamlanması gerektiği değerlendirilirken, yaklaşık 10 milyon asgari ücretli ve asgari ücrete yakın gelir elde eden çalışan ile 5,1 milyon en düşük emekli aylığı alan kişinin gıda yoksulluğu riskiyle karşı karşıya bulunduğu kaydedildi.
ASGARİ ÜCRET 22 GÜNLÜK BESLENMEYİ KARŞILIYOR
Rapora göre, dört kişilik bir ailede tek bir asgari ücret yalnızca 22 günlük beslenme giderini karşılayabiliyor. Ailede dört kişinin asgari ücretle çalışması halinde elde edilen toplam gelirin bile yoksulluk sınırının 5 bin 36 lira altında kaldığı belirtildi. En düşük emekli aylığının ise yalnızca 18 günlük beslenme giderine yettiği ve yoksulluk sınırının yaklaşık yüzde 20'sini karşılayabildiği ifade edildi.
GIDA HARCAMALARINDA EN YÜKSEK ARTIŞ SEBZEDE
Araştırmada, dengeli beslenme için yapılması gereken harcamalarda temmuz ayında bazı kalemlerde düşüş yaşanırken bazı ürünlerde artış görüldü. Buna göre, balık ve yumurta harcaması aylık bazda 202 lira azalarak 10 bin 883 liraya geriledi. Süt, yoğurt ve peynir harcaması 140 lira artarak 8 bin 182 liraya yükseldi. Taze meyve harcaması 417 lira azalarak 2 bin 973 liraya düştü. Taze sebze harcaması ise 576 lira artışla 6 bin 5 liraya çıktı. Ekmek, un ve makarna harcaması 3 bin 275 lira, pirinç ve bulgur harcaması bin 634 lira, yağ harcaması bin 22 lira, şeker-bal-reçel harcaması 2 bin 723 lira, zeytin harcaması ise 779 lira olarak hesaplandı.
Araştırmaya göre temmuz ayında açlık sınırı yetişkin erkek için 11 bin 158 lira, yetişkin kadın için 8 bin 759 lira, genç için 11 bin 939 lira, çocuk için ise 6 bin 360 lira olarak hesaplandı.
GIDA DIŞINDAKİ TEMEL HARCAMALAR 79 BİN LİRAYI AŞTI
Raporda, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için aylık harcama tutarının 79 bin 121 liraya yükseldiği belirtildi. Buna göre ortalama barınma (kira dahil) harcaması 23 bin 705 lira, ulaştırma harcaması 18 bin 330 lira, ev eşyası harcaması 8 bin 223 lira, giyim ve ayakkabı harcaması 6 bin 646 lira, tatil ve otel harcaması 5 bin 928 lira, çeşitli mal ve hizmet harcamaları 4 bin 730 lira, sağlık harcamaları 3 bin 184 lira, bilgi ve iletişim harcamaları 3 bin 273 lira, eğitim harcamaları 2 bin 944 lira ve eğlence-kültür harcamaları 2 bin 158 lira olarak hesaplandı.
İNSAN ONURUNA YARAŞIR ÜCRET 117 BİN LİRA
Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde ve hiçbir yoksunluk hissi duymadan yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Temmuz 2026 itibarıyla 117 bin 336 liraya çıktı. Yoksulluk sınırında temmuzda bin 230 liralık, yılın ilk yedi ayında 22 bin 423 liralık ve son bir yıllık dönemde ise 31 bin 992 liralık artış oldu.
