Evlilik birliğinin sonlanması sürecinde taraflar arasında anlaşmazlığa yol açan ziynet eşyaları hususında Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kritik bir içtihat değişikliğini hayata geçirdi.
Yargının uygulamaya koyduğu düğün takıları emsal karar doğrultusunda, boşanma davasında ziynet eşyası paylaşımı kuralları baştan sona değişti.
Yüksek Mahkeme, eşler arasında farklı bir mutabakat veya varlığı kanıtlanan yöresel gelenekler yer almadığı sürece, ekonomik değere sahip olan tüm hediyelerin kime takıldıysa o kişinin kişisel malı sayılması gerektiğine hükmetti.
YARGITAY DÜĞÜN TAKILARI HAKKINDA NE KARAR VERDİ?
Uzun yıllardır süregelen yargı uygulamasını esastan değiştiren Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, paylaşım sürecinde takının türünün yanı sıra kime takıldığını da temel mülkiyet ölçütü olarak kabul etti.
Yeni esaslara göre kadına takılan bilezik, kolye ve kadına özgü nitelikteki diğer ziynet eşyaları geline verilecek.
Erkeğe takılan para, çeyrek altın, gram altın, saat ve benzeri ekonomik karşılığı bulunan hediyeler ise damadın kişisel mülkü sayılacak.
ZİYNET EŞYALARI PAYLAŞIMINDA ÖNCELİK NEDİR?
Yargıtay tarafından verilen kararın detaylarında mülkiyet belirleme sırasına da açıklık getirildi.
Buna göre, eşlerin kendi aralarında takıların paylaşımına dair önceden yaptığı bir anlaşma bulunuyorsa mahkemeler öncelikle bu sözleşmeyi esas alacak.
Eşler arasında yazılı veya sözlü bir anlaşma yoksa ve taraflardan biri yöresel örf ile adetlerin varlığını iddia edip bunu hukuken ispatlayabiliyorsa, takıların dağıtımı yerel geleneklere göre yapılacak.
Bu iki ihtimalin de bulunmaması halinde ise ekonomik değeri olan her türlü hediye, takıldığı eşin mülkiyetinde kalacak.
ÇEYREK ALTIN DAVASI NASIL SONUÇLANDI?
Mahkemenin içtihat değişikliği yapmasına yol açan hukuki süreç, bir boşanma davasında kadının düğün sırasında damada takılan 6 adet çeyrek altını talep etmesiyle başladı.
Davaya ilk bakan Aile Mahkemesi, kadının bu talebini haklı bularak 6 çeyrek altının kadına verilmesine hükmetti.
Ancak kararın istinaf edilmesi üzerine dosyayı inceleyen bölge adliye mahkemesi kararı bozarak, erkeğe takılan ziynetlerin erkeğe, kadına takılanların ise kadına ait sayılması gerektiğini belirtti.
Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin bu yaklaşımını onaylayarak kararı emsal bir içtihat haline getirdi.
YARGITAY'IN İÇTİHAT DEĞİŞİKLİĞİ GEREKÇESİ NEDİR?
Yüksek Mahkeme gerekçeli kararında, günümüzün değişen ekonomik ve hukuki şartlarına vurgu yaptı.
Düğünlerde sadece kadına özgü ziynetlerin değil, yeni kurulan hayatın desteklenmesi amacıyla farklı ekonomik değerlerin de takıldığına dikkat çeken Yargıtay, davalarda uygulanacak temel ilkeleri şu şekilde sıraladı:
* Eşler arasında özel bir paylaşım anlaşması var ise bu hükümlere uyulacak.
* Yerel örf ve adetlerin varlığı ispat edilirse paylaşım bu kurallar çerçevesinde gerçekleşecek.
* Bu koşulların olmaması durumunda, ekonomik değeri bulunan her eşya kural olarak kime takıldıysa onun sayılacak.
* Niteliği bakımından kadına mı yoksa erkeğe mi özgü olduğu tartışmalı olan eşyalar için gerek görüldüğünde bilirkişi incelemesine başvurulacak.
* Her iki cinsiyet tarafından kullanılabilen eşyalar kural olarak takıldığı kişiye ait kabul edilecek.
* Takı sandığı veya takı torbasına bırakılan hediyelerin aidiyeti ise eşyanın niteliğine göre ayrı ayrı tespit edilecek.
AİLE MAHKEMESİ KARARI NASIL DÜZELTTİ?
Yargıtay'ın bozma kararının ardından dosya yeniden Aile Mahkemesine gönderildi.
Yapılan yeniden yargılamada mahkeme, bilirkişi raporu doğrultusunda damada 6 adet çeyrek altın takıldığının netleştiğini ifade etti.
Aile Mahkemesi, bu 6 çeyrek altının davacı kadına değil davalı erkeğe ait olduğuna karar verdi.
Böylece daha önce kadına verilmesi öngörülen 16 adet çeyrek altının tamamı yerine, yalnızca kadına takıldığı kesinleşen 10 adet çeyrek altın yönünden karar düzeltmesi yapıldı.
