Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kazan kentinde düzenlenen Rusya-Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) Zirvesi kapsamında liderlere seslendi.
Zirvenin resmi programı, katılımcı ülke heyet başkanlarının gerçekleştirdiği ortak fotoğraf çekiminin ardından genel kurul oturumuyla başladı.
Devlet Başkanı Vladimir Putin, zirvenin açılışında yaptığı konuşmada Kazan'da bir araya gelen heyet başkanlarını selamladı. Rus lider, iki tarafın en son 2021 yılında bir araya geldiğini hatırlatarak o dönemde birliğin üye yapısının daha farklı olduğunu kaydetti.
Vladimir Putin, Güneydoğu Asya ülkesi Doğu Timor'un o dönemde henüz birliğe dahil olmadığını, bu ülkenin katılımının 2025 yılında gerçekleştiğini dile getirdi.
Bu yeni katılımla birlikte birliğin kapsayıcılığının daha da arttığını belirten Rus lider, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin küresel ağırlığına dikkat çekti.
Devlet Başkanı Vladimir Putin, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin uluslararası sistemdeki yerine dair önemli değerlendirmelerde bulundu.
Rusya Devlet Başkanı Putin, "Güneydoğu Asya Uluslar Birliği yalnızca Asya-Pasifik bölgesinde değil, genel olarak tüm dünyada yüksek bir itibara sahip. Uluslararası hukukun genel kabul görmüş kurallarına ve çıkarların karşılıklı olarak gözetilmesine dayanan bir devletler arası işbirliği sistemi inşa ederek zamanın sınamasından başarıyla geçti. Rusya'nın ASEAN ile ilişkilerinin temelinde de tam olarak bu ilkeler yer alıyor" ifadelerini kullandı.
Rus lider, Moskova ile birlik üyeleri arasındaki ilişkilerin sıradan bir ortaklığın ötesine geçerek stratejik bir nitelik kazandığını vurguladı. Mevcut uluslararası koşullara değinen Vladimir Putin, "Bu ilişkiler stratejik ortaklık niteliği taşıyor. Jeopolitik çalkantıların yaşandığı günümüz koşullarında bu ortaklık, Asya-Pasifik bölgesinde istikrar sağlayıcı bir faktör haline geliyor" şeklinde konuştu.
Kazan'daki zirvenin gündemine dair ayrıntıları paylaşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, tarafların bölgesel ve küresel meseleler üzerinde kapsamlı görüş alışverişinde bulunacağını açıkladı.
Ortaklığın otuz beş yıllık geçmişinin muhasebesinin yapılacağını dile giren Vladimir Putin, geleceğe yönelik yeni işbirliği hedeflerinin belirleneceğini aktardı.
Zirvede resmi gündemin dışındaki konuların da tartışılabileceğini belirten Putin, "Saygıdeğer beyefendiler, tartışmak üzere gündeme getirmeyi uygun bulduğunuz her türlü konuyu ele alabiliriz" diyerek katılımcı ülkelere açık bir diyalog davetinde bulundu.
Rusya ile Güneydoğu Asya ülkeleri arasındaki işbirliği alanlarının oldukça geniş bir yelpazeye yayıldığını ifade eden Devlet Başkanı Putin, bu süreçlerin güvenliğe yönelik yeni tehditlerle mücadele başta olmak üzere pek çok başlığı kapsadığını bildirdi.
Rus lider, iki kesim arasındaki ilişkilerin ticaret, yatırımlar, enerji, dijitalleşme ve turizm gibi hayati sektörlerde kararlılıkla geliştiğini sözlerine ekledi.
Zirvede Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in ardından sözü, zirvenin eş başkanlığını yürüten Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. aldı.
Filipinler'in 2026 yılı itibarıyla Güneydoğu Asya Uluslar Birliği dönem başkanlığını üstlendiğini hatırlatan Devlet Başkanı Marcos Jr., iki taraf arasındaki ortaklığın tarihsel derinliğine vurgu yaptı.
İlişkilerin temelindeki karşılıklı güven iklimine değinen Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., "Karşılıklı saygının yanı sıra çatışmanın değil, işbirliğinin barışı inşa etmede en iyi yol olduğuna duyduğumuz inanca dayanan otuz beş yıllık ortaklığı kaydediyoruz" şeklinde konuştu.
Otuz beş yıl önce Rusya'nın Kuala Lumpur'da düzenlenen dışişleri bakanları toplantısına katılımının bu ortaklığın temel taşını oluşturduğunu belirten Marcos Jr., o dönem atılan adımların bugün yüksek öneme sahip bir stratejik ortaklığa dönüştüğünü hatırlattı.
Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., gelecekteki işbirliğinin yönünü tayin edecek üç temel öncelik alanı belirlediklerini açıkladı.
Bu önceliklerin ilkinin barış, güvenlik ve istikrar olduğunu belirten Filipinler lideri, küresel düzeyde ciddi belirsizliklerin yaşandığı bu dönemde Rusya ile Güneydoğu Asya ülkeleri arasındaki ortaklığın değerinin ölçülemez olduğunu kaydetti.
Güvenlik başlığında sınır aşan suçların oluşturduğu tehlikelere dikkat çeken Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., "Terör, yasa dışı ticaret ve internet dolandırıcılığı gibi sınır aşan tehditler sınır tanımıyor. İşte tam da bu nedenle bizim yanıtlarımızın da sınırları aşması gerekiyor" dedi.
Marcos Jr., bu çerçevede barış ve güvenlik alanlarındaki işbirliğinin kararlılıkla artırılması gerektiğini ifade etti.
Filipinler liderinin işaret ettiği ikinci öncelik alanı ise daha dinamik ve üretken bir ekonomik ortaklık kurma ihtiyacı oldu.
Ticaret ve yatırım akışlarının kesintisiz sürmesi için daha cesur adımlar atılması gerektiğini söyleyen Marcos Jr., iş dünyası temsilcileri arasındaki bağların genişletilmesinin önemine değindi.
Üçüncü öncelik olarak insani işbirliğini öne çıkaran Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr., eğitim bursları, öğrenci değişim programları ve turizm gibi alanların bu kapsamda değerlendirildiğini bildirdi.
Genç kuşağın ortaklıktaki rolüne özel bir vurgu yapan Marcos Jr., "Bu bağlara daha fazla yatırım yapmamız ve gençliği sadece nihai bir durak olarak görmeyip işbirliğimizin merkezine yerleştirmemiz gerekiyor" dedi. Filipinler lideri, Rusya ile olan ortaklığın gelecekteki niteliğini ve yönünü belirleyecek asli unsurun gençlik olacağını dile getirdi.
Kazan'da gerçekleştirilen liderler zirvesinin ilk bölümünün ardından görüşmeler basına kapalı olarak devam etti. Avrasya coğrafyasındaki entegrasyon süreçlerinin ele alınacağı ikinci genel kurul oturumunun ise çalışma kahvaltısı formatında ve tamamen kapalı bir düzen içinde gerçekleştirileceği açıklandı.
Zirvenin tamamlanmasıyla birlikte tarafların ortak geleceğini şekillendirecek dört temel belgenin kabul edilmesi planlanıyor.
Bu belgelerin başında, tarafların ortak siyasi iradesini yansıtan Kazan Deklarasyonu geliyor. Bununla birlikte, iki taraf arasındaki stratejik ortaklığı 2026 ile 2030 yılları arasında somut adımlarla yönlendirecek olan Kapsamlı Eylem Planı'nın da kabul edilmesi hedefleniyor.
Liderlerin ayrıca enerji ve kültür alanlarında iki adet ortak bildiriye imza atacağı açıklandı.
Zirve programının sonunda Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin and Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr.'ın basın mensuplarının karşısına çıkarak ortak bir açıklama yapması bekleniyor.
Zirvenin organizasyon detaylarına göre 17 ve 18 Haziran günlerinde Kazan kentinde düzenlenen bu büyük buluşmaya, birliğe üye olan on bir ülkenin tamamı katılıyor.
Zirvede Brunei, Malezya, Vietnam, Doğu Timor, Kamboçya, Endonezya, Laos, Myanmar, Tayland, Singapur ve Filipinler heyetleri temsil ediliyor. Zirvenin ilk gününde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in konuk heyet başkanları onuruna resmi bir kabul töreni düzenlediği biliniyor.
Rus lider ayrıca zirve marjında yoğun bir ikili diplomasi trafiği yürüttü. İlk gün dört ayrı ikili görüşme gerçekleştiren Putin, zirvenin ikinci gününde ise altı ikili görüşme daha yaparak diplomatik temaslarını tamamlıyor.
Güneydoğu Asya ülkelerinin siyasi, iktisadi ve sosyal alanlarda işbirliği yapmasını sağlayan en önemli bölgesel mekanizma konumundaki Güneydoğu Asya Uluslar Birliği, Soğuk Savaş döneminin getirdiği bölgesel güvenlik kaygılarının bir sonucu olarak doğdu.
8 Ağustos 1967 tarihinde Tayland'ın başkenti Bangkok'ta bir araya gelen beş ülkenin dışişleri bakanları, imzaladıkları Bangkok Deklarasyonu ile birliğin kuruluşunu ilan etti. Bu tarihi kurucu belgeyi imzalayan ülkeler; Endonezya, Malezya, Filipinler, Singapur ve Tayland oldu.
Kuruluş aşamasında temel amaç, bölge ülkeleri arasındaki ekonomik büyümeyi hızlandırmak, sosyal ve kültürel gelişimi desteklemek, aynı zamanda Birleşmiş Milletler Antlaşması ilkelerine ve hukukun üstünlüğüne saygı göstererek bölgesel barış ile istikrarı korumak olarak belirlendi.
Birliğin kurucu belgesinde yer alan bu temel hedefler, sonraki yıllarda bölgedeki diğer devletlerin de katılımıyla çok daha geniş bir coğrafi alana yayıldı.
Kuruluşundan itibaren yarım asrı aşkın bir süreyi geride bırakan birlik, zaman içinde Güneydoğu Asya coğrafyasındaki diğer ülkeleri de bünyesine katarak üye sayısını artırdı.
Birliğe kurucu beş üyenin ardından katılan ilk devlet, 7 Ocak 1984 tarihinde bağımsızlığını kazandıktan kısa bir süre sonra üyeliğe kabul edilen Brunei oldu. Soğuk Savaş sonrasındaki yumuşama dönemi, birliğin ideolojik sınırları aşarak genişlemesine imkan tanıdı. Bu doğrultuda, uzun yıllar bölgesel çatışmaların merkezinde yer alan Vietnam, 28 Temmuz 1995 tarihinde birliğin yedinci üyesi olarak örgüte dahil edildi.
Genişleme süreci 1997 yılında da devam etti. 23 Temmuz 1997 tarihinde Laos ve Myanmar'ın eş zamanlı olarak birliğe katılmasıyla üye sayısı dokuza ulaştı. Kamboçya ise bölgedeki iç siyasi istikrarın sağlanmasının ardından 30 Nisan 1999 tarihinde örgüte katılarak birliğin onuncu üyesi oldu.
Son büyük genişleme adımı ise Kazan Zirvesi'nde Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de konuşmasında değindiği Doğu Timor oldu. Uzun yıllar süren gözlemci statüsünün ardından Doğu Timor, 2025 yılında birliğin resmi üyesi sıfatını kazanarak Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin on birinci üyesi olarak tarihteki yerini aldı.
Bugün birlik; Brunei, Malezya, Vietnam, Doğu Timor, Kamboçya, Endonezya, Laos, Myanmar, Tayland, Singapur ve Filipinler olmak üzere on bir ülkeden oluşan, yaklaşık 670 milyonluk nüfusu ve trilyonlarca dolarlık ekonomik büyüklüğü temsil eden devasa bir yapıya dönüştü.
