Kahramanmaraş'ta yaklaşık 40 yıldır faaliyet gösteren Afşin Elbistan A ve B Kömürlü Termik Santralleri, sekiz ünitesi ve toplam 2 bin 795 MegaWat kurulu gücüyle bölgenin en büyük sanayi tesisleri arasında yer alıyor. Bilimsel çalışmalara göre söz konusu santraller, kuruluşlarından 2020 yılına kadar geçen sürede yaklaşık 17 bin 500 erken ölüme neden oldu. Afşin Elbistan A Kömürlü Termik santraline toplam 688 MegaWat kapasiteye sahip iki ünite daha eklenmesi planlanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 27 Aralık 2024’te yeni bir termik santral büyüklüğünde olan bu ek üniteler için “ÇED Olumlu” kararı verdi. Kararın iptali istemiyle Elbistan ve Nurhak Belediyeleri, Türk Tabipler Birliği (TTB), TEMA Vakfı ve Greenpeace Türkiye bölge halkıyla birlikte dava açıldı. Eylül 2025'te hazırlanan bilirkişi raporunda projenin kamu yararı taşımadığı değerlendirilirken, Şubat 2026 tarihinde sunulan ikinci bilirkişi raporu da projenin uygun olmadığı yönündeki tespitleri teyit etti.
MAHKEMENİN KARARINI İLERLEYEN HAFTALARDA AÇIKLAMASI BEKLENİYOR
Bu yıl COP31'e ev sahipliği ve başkanlık yapacak Türkiye'nin enerji ve iklim politikaları açısından önemli bir dönüm noktası olması beklenen davaların son duruşması, Kahramanmaraş'ta görüldü. Duruşmada, Afşin-Elbistan A Termik Santrali'ne eklenmesi planlanan iki yeni ünitenin ÇED kararının iptali talebi değerlendirildi. Mahkemenin projeyi iptal etmesi halinde Türkiye'de planlama aşamasındaki yeni kömürlü termik santral projesi kalmayacak. Elbistan, Nurhak belediyeleri, Türk Tabipleri Birliği (TTB), TEMA Vakfı ve Greenpeace Türkiye ile bölge halkının açtığı davalarda mahkemenin kararını önümüzdeki haftalarda açıklaması bekleniyor.
‘GERİ DÖNÜLEMEZ BİÇİMDE TEHDİT EDECEK’
Duruşmada söz alan bölge sakinleri, bölgenin yaklaşık 40 yıldır kömürlü termik santrallerin yarattığı çevre ve sağlık sorunlarıyla mücadele ettiğini anlattı. Santralın faaliyete geçmesinden bu yana üzüm bağlarının, meyve bahçelerinin ve verimli tarım arazilerinin büyük ölçüde yok olduğunu belirten yurttaşlar; hava kirliliğinin ve solunum yolu hastalıklarının yaşamın sıradan bir parçası hâline geldiğini ifade etti. Yurttaşlar, yeni ünitelerin yalnızca sağlık risklerini artırmayacağı, aynı zamanda Afşin Elbistan Ovası’nın tarım potansiyelini, su varlıklarını ve ekolojik dengesini geri dönülmez biçimde tehdit edeceği vurgulandı. Ceyhan Havzası’ndaki su kayıplarına, yeraltı sularının çekilmesine ve verimli tarım arazilerinin kül ve madencilik faaliyetleri nedeniyle kullanılamaz hâle gelmesine dikkat çeken konuşmacılar, bölgenin güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynakları açısından güçlü bir potansiyele sahip olduğunu da anımsattı.
‘İKLİM LİDERLİĞİ İDDİASIYLA UYUŞMUYOR’
Duruşma sonrasında yapılan basın açıklamasında konuşan TTB temsilcileri, “Halk sağlığını tehdit eden ve bilimsel olarak riskleri ortaya konmuş bu tür projelerin sürdürülmesinin kabul edilebilir olmadığı açıktır. Bu kapsamda Çelikler Afşin Elbistan A Termik Santrali için ek ünitelere verilen onayın iptal edilmesi gerekmekte olup; sağlık hakkını korunması için sürecin takipçisi olmaya devam edeceğimizi ifade etmek isteriz” dedi. Elbistan Belediye Başkanı Erkan Gürbüz, “Bugün görülen dava yalnızca Afşin-Elbistan için değil; halk sağlığı, çevre ve gelecek nesillerin yaşam hakkı açısından da büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı. Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay ise, “Bu proje ne Türkiye'nin iklim değişikliğini durdurmaya ilişkin verdiği taahhütleriyle ne de bu yıl başkanlığını yapacağı dünyanın en büyük iklim zirvesi olan COP31’deki iklim liderliği iddiasıyla uyuşuyor. Türkiye'nin gerçek bir iklim liderliği sergilemesi için atması gereken ilk adım, Afşin Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan ek ünitelerin iptal edilmesi olmalı” diye konuştu.
