Michael Jackson, 1983 yılında televizyon ekranlarında kendine özgü “moonwalk” hareketiyle sahne boyunca geriye doğru süzülürken “Billie Jean” adlı bir numaralı hit şarkısını seslendiriyordu.
14 Mayıs’ta, yaklaşık 43 yıl sonra, bu parça yeniden Spotify’ın küresel listesinde zirveye çıktı. Bu yükseliş, “Michael” adlı biyografik filmin yayımlanmasının ardından gerçekleşti. Jackson’ın en güçlü rakipleri arasında ise Justin Bieber’ın 2012 tarihli “Beauty and a Beat” şarkısı yer aldı. Dominic Fike’ın 2018 çıkışlı “Babydoll” adlı parçası ise Mart ayında listeyi zirvede tamamladıktan sonra ilk 10’da kalmaya devam etti.
Nostalji yılı: Eski şarkılara ilgi artıyor
Bu yıl adeta bir “eski şarkılar yılı” olarak öne çıkıyor. Eğlence verisi şirketi Luminate tarafından hazırlanan “Retro Revival” adlı yeni rapora göre, farklı kuşaklardan daha fazla dinleyici geçmiş dönem şarkılarına yöneliyor.
Spotify verileri de bu eğilimi doğruluyor. Ocak ile nisan ayları arasında Spotify’daki tüm dinlemelerin yaklaşık üçte biri en az 10 yıl önce yayımlanmış şarkılardan oluştu. Her altı dinlemeden biri ise en az 20 yıllık parçalara aitti.
Eski şarkılara olan ilgi, 2016 yılına kıyasla belirgin şekilde artmış durumda. Şirket sözcüsüne göre 2016, Spotify’da “yeni müziğin baskın olduğu en güçlü dönem” olarak kayda geçmişti. Aynı yetkili 2026’yı platform tarihindeki “en nostaljik yıl” olarak tanımladı. Spotify 2011’de ABD’de kullanıma açılmıştı.
“Yeni müzikle bağ kurmak zorlaştı” yorumu
Müzik analiz şirketi Hit Momentum’un kurucusu Matt Bailey, bu değişimi şöyle yorumladı:
“Yeni şarkıları keşfetmek artık çok daha az zorlayıcı. 20’lerindeki insanlar bile 10 yıl öncesine karşı nostalji hissediyor. O dönemleri, daha basit zamanları hatırlıyorlar. Ayrıca mevcut müzikte bir durağanlık hissi var ve bu da eski şarkıları daha cazip hale getiriyor”
Geçmişe dönüş
Streaming platformlarının yaygınlaşması bu eğilimi mümkün kılan en önemli faktörlerden biri olarak görülüyor. Geçmişte dinleyiciler büyük ölçüde radyo ve yerel plak mağazalarında bulunan müziklerle sınırlıyken, artık müziğin tüm tarihi aynı erişilebilirlikte sunuluyor.
Bu durum, Ella Fitzgerald gibi klasik isimlerin, güncel sanatçılarla aynı kolaylıkta dinlenebilmesini sağlıyor. TikTok ise eski şarkıları yeniden popüler hale getirebiliyor; örneğin Connie Francis’in “Pretty Little Baby” parçası ya da Fleetwood Mac’in “Dreams” şarkısı gibi.
Popüler yapımlar da bu dönüşü destekliyor. “Saltburn” gibi filmler ve “Heated Rivalry” gibi yapımlar, izleyicileri retro soundtrack’lere yönlendiriyor.
Genç dinleyicilerde değişen tercih
Eski şarkılara artan ilgi, yeni müziğin tamamen gerilediği anlamına gelmiyor. Luminate verilerine göre 2025’te isteğe bağlı dinlemelerin yaklaşık yüzde 48’i 2020’lerde çıkan parçalara ait.
Ancak 13–24 yaş grubunda dikkat çekici bir değişim var. 2021’de bu grubun yüzde 55’i ağırlıklı olarak 2020’ler müziğini dinlediğini söylerken, bu oran 2025’te yüzde 44’e düştü. Aynı grubun 1990’lar ve öncesine yönelme oranı ise yüzde 18’den yüzde 25’e yükseldi.
25 yaşındaki Logan Peterson bu eğilimi şöyle açıklıyor: “Bu eski şarkılar ve sanatçılar bir atmosfer ve ruh hali yaratıyor”
Peterson’ın her yıl yaklaşık 20 bin dakika Rolling Stones dinlediği belirtiliyor.
Spotify listelerinde “kalıcı” klasikler
Throwback yani eski hitler Spotify listelerinde giderek daha fazla yer buluyor. 2019 ve 2020 yıllarında Global Top 50 listesindeki şarkıların yüzde 90’ından fazlası son iki yıl içinde yayımlanmıştı. Ancak bu oran 2026’nın ilk dört ayında yüzde 68,8’e düştü.
11 Mayıs ise dikkat çekici bir gün oldu: Spotify’ın global listesinde ilk 10’daki şarkıların yedisi iki yıldan daha eskiydi.
Luminate CEO’su Rob Jonas, bu yükselişin nedenlerinden birinin yapay zekânın hayatın birçok alanına hızla girmesi olabileceğini söyledi:
Jonas “Bunu katkı sağlayan bir etken olarak görmelisiniz” dedi. İnsanların yapay zeka öncesi dönemde üretilmiş müziklere daha fazla yöneldiğini belirtti.
Rock müziğin etkisi ve “nostalji” dalgası
Streaming çağında rock müziğin ticari olarak zorlanması da dinleyicileri eski parçalara yönlendiriyor olabilir. Spotify listelerinde uzun süre kalan klasikler arasında şu şarkılar yer alıyor:
“Dreams” (1977), “Every Breath You Take” (1983), “Creep” (1992), “Iris” (1998), “Yellow” (2000) ve “Mr. Brightside” (2003).
44 yaşındaki Killers hayranı Ray Valencia durumu şöyle özetliyor: “Bu şarkıların hepsi çalma listelerimde var. Şu anda takip etmek istediğim yeni rock sanatçıları pek yok”
Yeni müziğin zorlanması
Nostalji yalnızca rock değil, diğer türlerde de etkili. Katy Perry’nin 2010 çıkışlı “The One That Got Away” adlı şarkısı Mayıs ayında Spotify’da yeniden yükselerek küresel listede 8 numaraya kadar çıktı.
Perry, iki yıl önce “143” adlı yeni bir albüm çıkarmış ancak bu albümden büyük bir hit elde edememişti. Projeye dahil olan deneyimli yönetici Chris Anokute ise durumu şöyle değerlendirdi:
“Bu şarkıların hit olacağını düşündük ama dinleyiciyle bağ kuramadılar. Yeni parçaları kırmak artık çok zor”
