Küresel finans piyasalarında Orta Doğu eksenli askeri hareketlilik ve petrol tedarik hatlarına yönelik endişeler, risk iştahını ciddi şekilde baskılamaya devam ediyor. Hafta sonu yaşanan jeopolitik gelişmelerin ardından dünya genelinde hisse senedi piyasalarında gözlenen genel satış dalgası, Borsa İstanbul'u da doğrudan etkisi altına aldı. Bir önceki işlem gününü alıcılı kapatan yurt içi piyasalar, yeni haftanın ve seansın başlamasıyla birlikte küresel ölçekteki bu karamsar havaya teslim oldu. Açılış işlemlerinden itibaren satıcıların ağırlığını hissettirdiği bir fiyatlama grafiği öne çıktı.
Endeks bazında kurumsal emirlerin derinleşmesiyle birlikte, BIST 100 endeksi 14.070 puan bölgesindeki teknik destek sınırlarına kadar geri çekildi. Uluslararası arenada tırmanan risk priminin, özellikle Türkiye'nin de içinde bulunduğu gelişmekte olan ülke varlıklarından yabancı sermaye çıkışını hızlandırdığı görülüyor. Güvenli liman arayışındaki küresel fonların hisse senedi pozisyonlarını azaltması, borsa genelindeki lokomotif sanayi ve bankacılık hisseleri üzerinde de hacimli bir likidite baskısı oluşturuyor.
Cari açık beklentileri aşarken sektörel ayrışma hızlandı
İç piyasa verilerinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından saat 10.00'da paylaşılan mayıs ayı ödemeler dengesi istatistikleri fiyatlamalarda ana belirleyici oldu. Resmi verilere göre cari işlemler hesabı mayıs ayında 1 milyar 459 milyon dolar açık vererek piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşti. Altın ve enerji hariç tutulduğunda çekirdek cari dengenin 3 milyar 626 milyon dolar fazla vermesine rağmen, makroekonomik dış açık tablosu hisse senedi piyasasında seçici hareketleri beraberinde getirdi.
Bu ekonomik verilerle birlikte, borsa içindeki sektörel endekslerde de sert ayrışmalar yaşanıyor. Küresel ham petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketlilikten ve rafineri marjlarından doğrudan etkilenen kimya ile enerji şirketleri endeksi ayakta tutmaya çalışıyor. Buna karşın, uluslararası lojistik koridorlarına yönelik güvenlik endişeleri ve artan sigorta maliyetleri nedeniyle ulaştırma sektörü, özellikle de havacılık hisseleri günün en çok değer kaybeden grubu olarak endeksi aşağı çekiyor.
Yasal düzenlemeler ve takas değişikliği
Haftanın ilerleyen günlerinde kutlanacak olan resmi tatil takvimi, Borsa İstanbul bünyesindeki teknik işlem süreçlerinde de zorunlu değişiklikleri beraberinde getirdi. Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden yapılan resmi duyurularda, tatil dönemi öncesindeki seans takvimi sebebiyle takas tarihlerinin ve valör sürelerinin yeniden yapılandırıldığı ilan edildi.
Bu durum, piyasada kısa vadeli ve kredili pozisyon taşıyan yatırımcıların uzun tatil dönemi öncesinde nakde geçme isteğini artırdı. Takas düzenlemelerinin getirdiği bu teknik zorunluluk, gün ortası seanslarındaki satış baskısını yapısal olarak tetikleyen ve derinleştiren bir diğer unsur haline geldi. Yabancı saklama bankalarının da pozisyon ayarlamasına gitmesiyle birlikte işlem hacmi belirli büyük hisselerde yoğunlaştı.