ABD ile İran arasında yürütülen barış görüşmeleri kapsamında 22 Haziran'da yürürlüğe giren ve 21 Ağustos'ta sona erecek yaptırım muafiyeti, İran'ın petrol ihracatında yeni bir dönemin kapısını araladı. Reuters'a konuşan İranlı ve Batılı kaynaklara göre Tahran yönetimi, Japon şirketleriyle yeniden petrol ticaretine başlamak için temaslarını sürdürüyor.
İranlı kaynaklar, üç Japon alıcının 2019 yılından bu yana ilk kez İran ham petrolünü satın alma ihtimalini değerlendirdiğini belirtirken, Japon ve İranlı yetkililerin de ilk görüşmeleri gerçekleştirdiği ifade edildi.
Muafiyet süresinin uzatılması isteniyor
Görüşmelere yakın İranlı yetkililer, Japonya'ya yapılacak sevkiyatların mevcut yaptırım muafiyeti süresi içinde tamamlanmasının zor olduğunu belirterek ABD'nin muafiyeti uzatmasının gerekli olacağını dile getirdi.
Yetkililere göre sevkiyatlar İran'ın Harg Adası'ndan yapılacak ve taşımada Japon şirketlerine ait tankerler kullanılacak.
İran Ulusal Petrol Şirketi'nin (NIOC), Japonya başta olmak üzere geçmişte İran'dan petrol alan müşterilerle yeniden temas kurduğu ve yaptırımların tamamen kaldırılması halinde alımların yeniden başlamasını istediği öğrenildi.
En büyük endişe Hürmüz Boğazı
Petrol ticaretinin yeniden başlamasının önündeki en önemli engellerden biri ise Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik riski olarak öne çıkıyor.
Japon yetkililer, tankerlerin güvenli şekilde sefer yapabilmesi ve sigorta teminatlarının sağlanmasının kritik öneme sahip olduğunu vurguluyor.
Geçtiğimiz hafta Hürmüz Boğazı'nda bir konteyner gemisinin İran güçlerinin saldırısına uğraması ve İran Devrim Muhafızları'nın boğazdan geçecek gemilerin izin alması gerektiğini açıklaması, bölgedeki risklerin sürdüğünü ortaya koydu.
Birleşmiş Milletler'in denizcilik kuruluşunun tahminlerine göre ise boğazın orta kesimlerinde yaklaşık 80 yüzer mayın bulunuyor.
Çin hala en büyük alıcı
2018 yılında ABD'nin İran'a yönelik yaptırımları yeniden devreye almasının ardından Japonya, Güney Kore, Hindistan ve Avrupa ülkeleri İran'dan petrol ithalatını durdurmuştu.
Son yıllarda İran petrolünün en büyük müşterisi Çin olurken, sektör kaynakları mevcut geçici yaptırım muafiyetinin Asya'daki büyük rafinerileri harekete geçirmesinin zor olduğunu, bağımsız Çin rafinerilerinin ise İran petrolünü almaya devam etmesinin beklendiğini belirtiyor.
