Manisa- Turgutlu Çaldağı’nda 2006 yılında verilen ÇED olumlu kararına karşı başlatılan hukuk mücadelesi devam ediyor. Yapılan yargılama sonucunda davanın reddedilmesinin ardından, AİHM başvurusu sonunda adil yargılama hakkı ihlali kararı verildi. Mahkeme ihlal kararının ardından, 20 yıl sonra dün bir kez daha keşif yaptı.
Dava dosyası yeniden açıldı
Adil yargılama hakkı ihlali kararının ardından dönen dava Manisa 1. İdare Mahkemesi tarafından yeniden açıldı. Mahkemenin atadığı bilirkişinin yerinde yaptığı keşif ve incelemeye, Turgutlu Çevre Platformunun (TURÇEP) öncülüğünde, Salihli Çevre Derneği, davacı vekilleri, müdahiller ve EGEÇEP katıldı. Keşif sırasında, uzmanlardan oluşan mahkeme bilirkişi heyeti, tarafları dinleyerek bölgede keşif ve tespitlerde bulundu.
Defalarca kez keşif yapıldı
Turgutlu Çaldağı'nda yapılmak istenen nikel madenciliğine karşı açılan davada 2018 yılında üçüncü kez keşif yapılmıştı. Bilirkişi keşfi madenin yöre açısından ne derece büyük bir tehdit olduğunu bir kez daha ortaya koyarken, önceki ÇED raporu iptal edilen madenin deneme üretimi 3 yıl önce durmuş olmasına rağmen, Çaldağı’nda onbinlerce ağacın kesimi devam etmişti.
Aktif olmayan maden tehdit olmaya devam ediyor
Aktif olmayan nikel madeninin keşfi sonrası açıklama yapan, TURÇEP’ten Adnan Ayan, “Maden şu an çalışmıyor, fakat her an çalışmaya hazır durumda bekletiliyor. 2006 yılından bu yana sürecin takipçisiyiz. Doğamıza, suyumuza ve yaşam alanlarımıza zarar verecek ve Gediz havzasının, nehrinin kirletilmesine yol açacak bu madene sonuna kadar karşıyız. Çaldağı’ndaki nikel madeni işletmesi kapatılıncaya kadar hem toplumsal hem hukuksal mücadelemize devam edeceğiz” dedi.
Arkeolojik alanda yüzbinlerce ağaç kesildi
2018 yılında yapılan keşif sırasındaki gözlemlerini aktaran davacılar, “3. derece arkeolojik sit alanı olan maden sahasındaki yüz binlerce ağacın kesildiğini, sadece arkeolojik sit olarak belirlenen küçük bir alandaki ağaçların bir ada gibi kaldığını gözlemlemiştik. Yüzey araştırmaları sonrası ortaya çıkarılan yapı kalıntılarının olduğu alanda ve bölgedeki çok sayıda lahiti ilk bilirkişi keşfi sırasında heyete kendimiz göstermiştik” ifadesini kullandı.
20 yıldır süren davada neler yaşandı?
Gediz Ovası'nın tarımsal geleceğini yakından ilgilendiren hukuki süreçte öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
• İptal Kararı ve İtiraz: Çaldağı’ndaki maden işletmesi için verilen ÇED Olumlu Raporu, çevre örgütleri ve meslek odalarının açtığı dava sonucu Manisa 2. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi.
• Danıştay'ın Bozma Gerekçesi: Bakanlık ve maden şirketinin itirazını değerlendiren Danıştay, rapordaki teknik incelemelerin yetersiz olduğu kanısına vararak davanın yeniden görülmesine ve yeni bir keşif yapılmasına hükmetti.
• Sülfürik Asit Riski: Projede milyonlarca ton sülfürik asit kullanılacak olması nedeniyle, asit sızıntılarının ve kimyasal atıkların Gediz Ovası'ndaki tarım topraklarına ve yer altı su kaynaklarına geri dönüşü imkansız zararlar vereceği bilimsel olarak kanıtlandı.
• ÇED Raporunun Yetersizliği: Heyet, maden şirketinin sunduğu mevcut ÇED raporunun ve taahhüt ettiği çevresel koruma önlemlerinin teknik ve bilimsel açıdan yetersiz olduğunu raporlaştırıldı.
• Vahşi Madencilik Vurgusu: Çaldağı’ ndaki açık ocak işletmeciliği ve liç yönteminin, bölgedeki orman dokusunu yok edeceği ve ekosistem dengesini tamamen bozacağı yinelendi.
