İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, 2025 sonunda Filistinli mahkumların tutulduğu Negev Çölü'ndeki Ketziot Cezaevi'ni Nil timsahlarıyla dolu bir hendekle çevreleme planını duyurdu.
Fikir, Hamat Gader timsah çiftliğinden getirilecek timsahlarla cezaevini çevrelemeyi ve böylece Filistinli mahkumların kaçışını zorlaştırmayı kapsıyor.
Proje son aylarda somut bir adım attı. İsrail Çevre Koruma Bakanı Idit Silman, Nil timsahlarını "yabani hayvan" statüsünden çıkarıp "yetiştirilmiş yabani hayvan" kategorisine soktu. Bu tanım değişikliği, yetkili güvenlik kurumlarının resmî izinle bu hayvanları kullanabilmesinin önünü açtı.
SADECE İSRAİL DEĞİL
İsrail bu projeyi gündemine alan ilk ülke değil. Başkan Donald Trump'ın ilk döneminde ABD, Meksika sınırına timsah ve yılan dolu, elektrikli çitle desteklenmiş bir hendek yapılması fikrini tartışmıştı. Lauren Boebert gibi bazı Cumhuriyetçi vekiller, böyle bir projeyi desteklemeye hazır olduklarını açıkça dile getirmişti.
İkinci Trump döneminde ise bu fikir farklı bir biçimde hayata geçti. Florida'daki "Alligator Alcatraz" adlı bir göçmen gözaltı merkezi kuruldu. Timsahlı hendek projesi uygulanmasa da bu hayvanlar, tesisin çevresindeki sulak alanlarda bulunduruldu. Nitekim bu tesis, hukuki ve çevresel itirazlar nedeniyle kapatıldı.
Hindistan da Bangladeş sınırında timsah ve zehirli yılanları kaçak göç ve sınır ötesi suça karşı kullanma fikrini tartışıyor.
TARİHTE ÖRNEĞİ YOK
"Timsahlı hendek" projesi, tarihsel kayıtlarda karşılık bulmuyor. Bu projenin akıllarda yeri daha çok efsanelerin zamanla abartılıp yerleşmesinden doğduğu düşünülüyor. Hindistan'daki Agra Kalesi istisna olarak öne sürülse de kesin bir bilgi bulunmuyor.
KÖKENİ NAPOLI'YE UZANIYOR
Söylentinin en eski tarihli kaynaklarından biri, Napoli Kraliçesi II. Giovanna ile ilgili bir anlatı. Halk arasında dolaşan hikâyeye göre kraliçe, ilişkisini bitirdiği sevgililerini kalesinin altındaki bir çukura atıp "devasa" bir Afrika timsahına yediriyordu. İleriki yıllarda geçitleri inceleyen uzmanlar, sadece mumyalanmış bir kedi kalıntısı buldus. Joanna'nın sevgilileri bazı durumlarda gerçekten bıçaklanarak öldürülmüş ya da başları kesilmiş olsa da timsah anlatısı sadece söylenti olarak karşımıza çıkıyor.
Bir başka anlatı ise 19. yüzyıl İtalyan politikacısı Benedetto Croce'ye dayandırılıyor. Croce'nin aktardığına göre, deniz kıyısındaki bir kalede geceleri mahkumlar birer birer kayboluyordu. İddiaya göre, nöbetçiler kaçış zannettikleri bu durumu araştırmaya karar verdiklerinde denizden çıkan bir timsahın mahkumu sürüklediğine şahit oldu. "Coccodrillo di Castelnuovo" (Castelnuovo Timsahı) olarak bilinen bu efsane, timsah-hendek anlatılarının en eskilerinden biri sayılıyor.
GERÇEKTE HENDEKLER NASILDI
Kale hendekleri genellikle 1,5 ile 12 metre arasında derinliğe sahipti ve her zaman suyla doldurulmuyordu. Kuru hendekler de en az su dolu olanlar kadar yaygındı. Bu kuru hendekler çoğu zaman dikenli çalılarla güçlendiriliyor; böylelikle hem düşman yavaşlatılıyor hem de nöbetçiler olası bir saldırıya karşı önceden uyarılıyordu.
Su dolu hendeklerin en önemli avantajı yangın söndürmek için su kaynağı sağlamasıydı. Ayrıca yenilebilir yılan balığı ve balık üretimine imkân veriyordu. Düşmanın veya mahkumların suda yavaş ilerlemesi de projenin avantajlarından biriydi.
NEDEN TİMSAH KULLANILAMADI
Timsahın Avrupa'nın soğuk kışlarında hayatta kalması neredeyse imkânsızdı. Bu hayvanları bölgeye getirmek ve beslemek, özellikle o bölgeye özgü türler olmadıklarında ciddi maliyet ve risk anlamına geliyordu. Hayvanların hendekten kaçma ihtimali de ayrı bir risk unsuruydu.
TİMSAH YOK AYI VAR
Tarihte gerçekten var olan tek "vahşi hayvan hendeği" örneği ayılarla ilgili. Çekya'daki Český Krumlov Kalesi'nde bugün hâlâ yaşayan ayılar bulunuyor. Ancak bu uygulamanın da savunmayla bir ilgisi yoktu. Prens Wilhelm, hendeği savunma amacıyla değil gösteriş ve eğlence için ayılarla doldurmuş, hatta hendeğe sülün ve tavşanlar da eklemişti.
Odatv.com
