En düşük emekli maaşının ne kadar olacağı ve emekliye Temmuz zammı oranı milyonlar tarafından merak ediliyor. Memur ve emeklinin temmuz zammını belirleyecek mayıs ayı enflasyon verileri için geri sayım başladı. Mayıs enflasyonu öncesi beklentiler yükselirken, gözler 5 Haziran’da açıklanacak TÜİK verisine çevrildi.
Yarın açıklanacak enflasyon rakamıyla birlikte emekli maaşına gelecek zam oranı netleşmeye bir adım daha yaklaşacak. Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a konuşan Ekonomist Muhammet Bayram, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz zammı oranını, kök maaş formülünü ve bu dönem bir "refah payı" dokunuşu yapılıp yapılmayacağı hakkında soruları cevapladı.
Yarın açıklanacak Mayıs ayı enflasyon rakamı için tahmininiz nedir?
Muhammet Bayram: Emeklilerimiz büyük bir merakla mayıs ayı enflasyonunun açıklanmasını bekliyorlar ve yine haziran ayı enflasyon açıklanmasıyla birlikte de altı aylık toplam enflasyon rakamı ortaya çıkmış olacak ve bununla birlikte de emeklilerimiz altı aylık enflasyon farkını zam olarak alacaktır. Özellikle şunu ifade etmeliyim; emekli olan yaşlı toplumumuza baktığımızda evet, gençliklerin de ve orta yaşların da gerçekten ülkemizin maalesef kötü zamanlarını gördüler. Yağ kuyruklarından tutun hastane kuyruklarına, eczane kuyruklarına kadar; bu yolların, köprülerin, imkânların, uçakların ve benzeri hiçbirinin olmadığı dönemleri gördüler. Şu anda Allah uzun ömür versin tüm emeklilerimize, hayatlarının sonbaharlarını rahat ve refah içinde yaşamak istiyorlar.
KADEMELİ EMEKLİLİK OLAMAZ
Yerel seçim öncesinde emekli vatandaşlarımızın hakkının bence kısmen EYT’liler tarafından çalındığı için emeklilerimize yeterince maaş artışları yapılamadı. Yani EYT gelmeseydi emeklilerimize daha fazla bir artış yapılabilirdi. Tabii burada popülist davranmaya da gerek yok. Kademeli emeklilik gibi bir gündem Türkiye’de şu an itibarıyla olamaz.
Yine geldiğimiz noktada Ramazan ve Kurban bayramlarında AK Parti hükümetlerinin getirmiş olduğu bayram ikramiyeleri dağıtıldı. Tabii bugüne kadar hep artış yapılarak uygulandı. 1000 lirayla başlamıştı bu bayram ikramiyesi tutarı, şu anda 4000 TL’ye kadar geldi. 4000 TL’nin alım gücüyle bugünkü alım gücüyle 1000 TL’nin o dönemdeki alım gücü arasında büyük farklar var. Tabii buna zam yapılması gerekiyordu ancak ne Ramazan Bayramı’nda ne de Kurban Bayramı’nda bir zam yapılmadı.
Baktığımızda dünyanın içinden geçtiği durum, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması, gerçekten ülkemizin dört bir tarafına yabancı güçlerin silahlı yığınak yapmaları ülkemizi zor bir darboğazdan geçmeye zorluyor. Ama Allah’ın izniyle bu darboğazdan mutlak surette geçeceğiz. Geçerken de refah payının fazlasıyla artırıldığı ki her dönemde böyle olmuştur, bir şekilde geçmek lazım.
MAYIS AYI ENFLASYON TAHMİNİ: %1,30 İLA %2 ARASINDA
Enflasyon oranı rakamları için ise emeklilerimize bu sene başında %16,67’lik bir zam farkı verildi. Şu an itibarıyla geldiğimiz noktada mayıs ayı enflasyonu hariç %14,54’lük dört aylık enflasyon farkımız bulunmakta. Mayıs enflasyonu 5 Mayıs Cuma günü saat 10.00 itibarıyla TÜİK tarafından açıklandıktan sonra tahmini olarak %1,30 ila %2 arasında gelmesini bekliyorum. Açıklanacak ve %16’ya beş aylık enflasyon farkı yaklaşacak. Haziran ayında da enflasyonda her dönemde olduğu gibi bir düşüş bekliyorum. %1’in altında bir düşüş gerçekleşebilir. Nitekim Hürmüz’deki durum burada bizi zorlamakta.
EMEKLİYE YÜZDE 18 ZAM
Beklentinize göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri Temmuz ayında yüzde kaç zam alacak?
Muhammet Bayram: Yani altı aylık enflasyon farkının SSK ve Bağ-Kur emeklilerimiz için %18 ila %19 civarında olacağını tahmin ediyorum.
Türkiye’de milyonlarca emekliyi ilgilendiren kronik bir “kök maaş” sorunu var. Bu dönem yapılacak Temmuz zammının kök maaşlara yansıması nasıl olacak?
Muhammet Bayram: Gelelim en düşük emekli maaşı ve kök maaş sorunsalına. Tabii devletimiz bayram ikramiyeleri olsun, banka promosyonları olsun, daha önce verilmeyen işte fiş toplanarak geri iade edilen KDV’ler olsun, şu anda bunların tamamını devletimiz veriyor. Devlet tarafından verilen bir şey de tabii ki vatandaş tarafından bir hak olarak görülüyor. Yani vatandaş bunu benim hakkım olarak düşünüyor. Bu kesinlikle doğrudur. Devlet baba olarak da bunu sağlamalıdır.
Ancak en düşük emekli maaşına geldiğimizde büyük bir adaletsizlik de kapıyı aralıyor diyebiliriz. Neden mi? Şimdi baktığımızda en düşük emekli maaşı alanlar zamanında daha az çalışmışlar, daha az prim yatırmışlar ya da çalışıp devlete prim ödemeyip vergi ödemeyip daha az prim gün sayısına sahip olan kişiler. Devlet de sosyal devlet ilkesi gereği bir baba olarak vatandaşlarının düşük maaş almasını istemediğinden kaynaklı en düşük emekli maaşı uygulamasını getirdi. Ancak vatandaşlarımız tabii bunu hak olarak gördükleri için en düşük emekli maaşına da her bir enflasyon döneminde maaş artışı yapılmasını istiyor. Bu da bir haktır, bunu kabul etmek lazım.
En düşük emekli maaşı için 36 bin lira rakamları konuşuluyor. Sizin tahmininiz nedir?
Muhammet Bayram: En düşük emekli maaşı devletin sosyal refah ilkesi gereği verilen bir maaş. Ancak 19.999 TL alan bir kişinin maaşı 20.000 TL’nin altında kaldığı için maaşı 20.000 TL’ye artırılıyor. Ama 15.000 TL alan bir kişinin maaşı da 20.000 TL’ye tamamlanıyor. Dahası daha yüksek maaş alanlar da en düşük emekli maaşına yapılan artış kadarlık bir artışı maalesef göremiyor. Bu nedenle çözülmesi gereken en büyük hususlardan birisi de diğer emeklilere de kök maaşa seyyanen bir zam yapılarak maaş artışı yapılması konusudur. Ama ben bu dönemde herhangi bir şekilde kök maaşa seyyanen maaş şeklinde bir artış olacağını düşünmüyorum.
Vatandaşlarımız tabii bunu hak olarak gördükleri için en düşük emekli maaşına da her bir enflasyon döneminde maaş artışı yapılmasını istiyor. Bu da bir haktır, bunu kabul etmek lazım. En düşük emekli maaşına bir refah payı artışı olmadan özellikle bu dönem bir refah payı artışı olmayacaktır. Ama Temmuz ayı itibarıyla olacak enflasyona çok daha fazlası 2027 yılında verilecektir. Yani 2027 yılbaşında ve haziran ayında gerçekten emeklilerimiz çok büyük maaş artışları, yani şu andaki maaşlarının en az 1,30 katına varan maaş artışlarını ben öngörüyorum.
Temmuz ayında enflasyon farkına ek olarak bir refah payı dokunuşu beklemeli miyiz?
Muhammet Bayram: Günü de kurtarmak gerekiyor. Emeklilerimizin de refah seviyesini koruyucu artış yapmak gerekir. Zaten AK Parti hükümetleri bugüne kadar bu artışları sağladı. Bu nedenle çözülmesi gereken en büyük hususlardan birisi de diğer emeklilere de kök maaşa seyyanen bir zam yapılarak maaş artışı yapılması konusudur. Ama ben bu dönemde herhangi bir şekilde kök maaşa seyyanen maaş şeklinde bir artış olacağını düşünmüyorum.
