Middle East Eye'a konuşan ABD’li ve bölgesel yetkililer, bazı Körfez ülkelerinin ABD ve Avrupalı ortaklarına, Hürmüz Boğazı’nda bir "geçiş ücreti" ödenmesine karşı olmadıklarını ancak su yolunun kontrolünün tamamen İran’ın eline geçmesini kesinlikle reddettiklerini ilettiğini açıkladı.
Körfez diplomasisinin bu hassas manevrasını özetleyen bir ABD’li yetkili, "Bazı Körfez ülkeleri için geçiş ücretinin finansal olarak hiçbir önemi yok. Onların bütçeleri için bu para devede kulak kalır. Tek istedikleri şey istikrar" dedi.
Bölgeden bir başka yetkili ise durumu şu sözlerle özetledi:
"Körfez'in istemediği tek şey, İran'ın boğaza kimin girip çıkacağına karar verecek bir veto yetkisine sahip olmasıdır. Bu tehdit karşısında ödenecek herhangi bir ücret anlamsız kalır."
Trump'tan önce haraç sonra yatırım formülü
Körfez'den gelen bu sessiz yeşil ışık, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı'ndaki koruma hizmetleri için ücret talep etme fikrini neden yeniden ısıttığını net bir şekilde açıklıyor.
Trump, geçtiğimiz Pazartesi günü yaptığı açıklamada, ABD'nin Hürmüz Boğazı’nın "muhafızı" olarak hizmet vermesi karşılığında %20 oranında bir güvenlik ücreti alınması çağrısında bulunmuştu. Trump; Suudi Arabistan, BAE, Katar, Bahreyn ve Kuveyt gibi ortakların bu bedeli ödemesi gerektiğini savunmuştu.
Aynı gün ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Hiçbir ülkenin uluslararası su yollarında geçiş ücreti veya haraç almasına izin verilemez" diyerek Trump ile açıkça çelişen bir açıklama yaptı.
BAE ve diğer Körfez ülkeleri de İran’ın benzer şekilde geçiş ücreti dayatma girişimlerini kamuoyu önünde sert bir dille reddetti.
Trump, Truth Social hesabından yeni bir formül duyurdu:
- "Orta Doğu liderleriyle yaptığım son derece verimli görüşmelere dayanarak, yüzde 20'lik 'ABD Geri Ödeme Ücreti' yerine, çeşitli Körfez ülkelerinin ABD'ye yapacağı devasa Ticaret ve Yatırım Anlaşmalarını ikame etmeye karar verdim. Böylesi çok daha kabul edilebilir.
- Geçiş ücreti kavramını ben de sevmiyorum ama tüm dünya için, Çin için buraları bedavaya korumamız adil değil. Çin'i de korurum, sorun yok ama bir şekilde karşılığını almalıyız"
'Haraç sevmem yatırım yapın'
Kabin içindeki çatlağın ve gelen tepkilerin ardından Salı günü geri adım atan Trump, Truth Social hesabından yeni bir formül duyurdu:
"Orta Doğu liderleriyle yaptığım son derece verimli görüşmelere dayanarak, yüzde 20'lik 'ABD Geri Ödeme Ücreti' yerine, çeşitli Körfez ülkelerinin ABD'ye yapacağı devasa Ticaret ve Yatırım Anlaşmalarını ikame etmeye karar verdim. Böylesi çok daha kabul edilebilir."
Beyaz Saray'da Irak Başbakanı Ali el-Zeydi ile yaptığı görüşmede basına konuşan Trump, "Geçiş ücreti kavramını ben de sevmiyorum ama tüm dünya için, Çin için buraları bedavaya korumamız adil değil. Çin'i de korurum, sorun yok ama bir şekilde karşılığını almalıyız" diyerek Körfez ülkelerinin istikrar karşılığında ABD ekonomisine milyarlarca dolar pompalamayı kabul ettiğini itiraf etti.
