ALARA AKGÜN
Çinli otomotiv devi BYD'nin Türkiye'de kurmayı planladığı üretim tesisinin askıya alınması, otomotiv sektöründe geniş yankı uyandırdı. Şirketin Başkan Yardımcısı Stella Li'nin, Türkiye yatırımında üretime geçiş için belirlenmiş somut bir takvim bulunmadığını açıklaması, yatırımın geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Geçtiğimiz yıl Türkiye ile yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım anlaşması imzalayan BYD'nin Manisa'da yıllık 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kurması planlanıyordu. Sahada bugüne kadar herhangi bir inşaat veya altyapı çalışmasına başlanmadı.
Konuyu Bloomberg HT'ye değerlendiren LenaCars Genel Müdürü ve otomotiv analisti Selçuk Nazik, yatırımın askıya alınmasının Türkiye açısından önemli ekonomik sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Nazik, BYD'nin Türkiye'de gerçekleştirmeyi planladığı yatırımın sadece üretim açısından değil, vergi gelirleri ve otomotiv ekosistemi bakımından da stratejik önem taşıdığına dikkat çekerek, "BYD fabrika yatırımı çok önemliydi. Bu yatırımın kaybedilmesi Türkiye açısından üzücü bir gelişme" dedi.
Yatırımın gerçekleşmemesi halinde kamu maliyesi açısından ciddi bir gelir kaybının ortaya çıkacağını belirten Nazik, araç başına oluşabilecek vergi kaybının 7 bin 500 ila 11 bin dolar arasında değişebileceğini ifade etti.
Nazik, "Planlanan üretim kapasitesi dikkate alındığında hesaplamalarıma göre yaklaşık 500 milyon dolarlık bir vergi kaybı söz konusu görünüyor. Bu nedenle BYD'nin sözleşmeden doğabilecek yükümlülükleri ve olası cayma şartları çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir süreçle karşı karşıyayız" değerlendirmesinde bulundu.
“Türkiye'ye BYD araçlarının Macaristan'dan gelmesi daha olası görünüyor"
BYD'nin önceliğini Macaristan'daki yatırımlara vermesinin ardından şirketin Avrupa operasyonlarını bu ülke üzerinden büyütmesinin beklendiğini kaydeden Nazik, gelecekte Türkiye'ye gelecek BYD modellerinin de büyük ölçüde Avrupa menşeli olacağını söyledi."Avrupa menşeili olacağı için Türkiye'ye BYD araçlarının Macaristan'dan gelmesi daha olası görünüyor" ifadelerini kullandı.
Son dönemde agresif fiyat politikasıyla Türkiye elektrikli otomobil pazarında önemli bir konum elde eden BYD'nin tüketici alışkanlıklarını değiştirdiğini belirten Nazik, markanın fiyat avantajıyla kısa sürede geniş bir müşteri kitlesine ulaştığını vurguladı.
Marka, 2024 yılında 8 bin adet satış gerçekleştirirken teşviğin ardından 2025 yılında satış adedini 45 bine çıkardı. 2026 yılının ilk 5 aylık tablosunda satış rakamları 6 bin adede işaret ediyor.
“Fiyatlarda yüzde 25 ila 30 arasında artış görülebilir"
BYD'nin Türkiye'de üretim yapmaması ve araçların yeniden Çin'den ithal edilmesi halinde maliyetlerin artabileceğini ifade eden Nazik, bunun nihai satış fiyatlarına da yansıyacağını söyledi."BYD fiyat avantajıyla Türkiye pazarına ciddi şekilde nüfuz etti ve tüketiciyi markaya alıştırdı. Ancak bundan sonra araçların Çin'den gelmesi durumunda vergi ve lojistik maliyetlerinin etkisiyle fiyatlarda yüzde 25 ila 30 arasında artış görülebilir" dedi.
BYD Başkan Yardımcısı Stella Li ise Reuters'a yaptığı açıklamada, şirketin mevcut önceliğinin Macaristan'daki yatırımlar olduğunu belirterek, ikinci odak noktalarının Avrupa genelinde üretim yapabilecekleri yeni bir tesis için uygun lokasyon belirlemek olduğunu ifade etti.
Türkiye'de planlanan yatırımın geleceğine ilişkin belirsizlik sürerken, sektör temsilcileri kararın hem otomotiv sanayisi hem de elektrikli araç pazarının gelişimi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
