Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Karadeniz ve İstanbul Boğazı sularında ilkbahar sonu ile yaz başında yaşanan olağan dışı renk değişimini uzaydan kaydetti.
Normal şartlarda koyu renk tonlarıyla bilinen Karadeniz, mikroskobik canlı topluluklarının aşırı çoğalması sonucu geniş alanlarda göz alıcı turkuaz renge büründü.
Uzay ajansının gelişmiş uydu sistemleri ve yörüngedeki istasyon ekibi, bu büyüleyici doğa olayını 2026 yılının mayıs ve haziran aylarında belgeleyerek bilim dünyasıyla paylaştı.
UZAYDAN ÇEKİLEN FOTOĞRAFLAR DENİZİN YENİ RENGİNİ ORTAYA KOYDU
Gelişmiş teknolojik donanımlara sahip Plankton, Aerosol, Bulut, Okyanus Ekosistemi (PACE) uydusu vasıtasıyla 22 Haziran 2026 tarihinde elde edilen görüntülerde, Karadeniz yüzeyinin çok büyük bir bölümünün açık mavi ve süt mavisi tonlarına dönüştüğü görüldü.
Uzmanlar, deniz ekosisteminde dönemsel olarak meydana gelen bu çarpıcı dönüşümün arkasında yatan temel kaynağın, kokolitofor olarak adlandırılan tek hücreli fitoplanktonların kitlesel ölçekte üremesi olduğunu ifade etti.
Kalsiyum karbonat bileşiminden oluşan mikroskobik plakalarla kaplı bu canlılar, mevsim koşullarının uygun hale gelmesiyle birlikte milyarlarca sayıya ulaşıyor.
MİKROSKOBİK CANLILAR GÜNEŞ IŞIĞINI YANSITIP RENK DEĞİŞTİRİYOR
Tek hücreli bu canlıların dış yüzeyini kaplayan kalsiyum karbonat kabuklar, üzerlerine düşen güneş ışınlarını güçlü bir şekilde geri yansıtıyor.
Bu yansıma akabinde deniz yüzeyi, kilometrelerce yükseklikten bile belirgin biçimde seçilebilen süt mavisi ve turkuaz bir görünüme kavuşuyor.
Yılın geri kalan diğer dönemlerinde ise Karadeniz genelinde silika kabuklu diyatom adı verilen farklı mikroskobik alg türleri çok daha baskın bir rol oynuyor.
Söz konusu algler ışığı tamamen farklı açılarla yansıttığı için denizin bilinen o koyu renk yapısına bürünmesine zemin hazırlıyor.
Google, SpaceX'e her ay 920 milyon dolar ödeyecek: Bakın neden...
İSTANBUL BOĞAZI'NDA OLUŞAN GİRDAPLAR UZAYDAN GÖRÜNTÜLENDİ
Denizdeki bu mevsimsel fitoplankton patlaması sadece Karadeniz havzasıyla sınırlı kalmayarak, bu bölgeyi Marmara Denizi ile birleştiren İstanbul Boğazı koridorunda da etkisini gösterdi.
Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) bünyesinde görev icra eden Expedition 74 mürettebatından bir astronot, 27 Mayıs 2026 tarihinde boğazın yüksek çözünürlüklü bir fotoğrafını çekti.
Elde edilen görsel kayıtlarda, fitoplankton dalgalarının oluşturduğu turkuaz renkli sanatsal desenlerin, boğazın her iki yakasında mevcut deniz akıntılarını izleyerek girdap benzeri şekiller meydana getirdiği saptandı.
ATOMİK BOYUTTAKİ CANLILAR DÜNYANIN KARBON DÖNGÜSÜNÜ YÖNETİYOR
Tek tek bakıldığında çıplak gözle fark edilemeyecek kadar küçük boyutlarda olan kokolitoforlar, sayısal popülasyonları ekstrem seviyelere ulaştığında bütün bir denizin rengini kökten değiştirecek güçte yoğun kolonilere dönüşüyor.
Bu doğrultuda elde edilen uydu verileri, bilim insanlarının küresel deniz ekosistemlerini anlık takip edebilmesi adına son derece kritik bir araç vazifesi görüyor.
Özellikle doğrudan su örneği toplamanın lojistik açıdan zorluk barındırdığı geniş alanlarda, uzay tabanlı gözlem sistemleri fitoplankton patlamalarının sınırlarını, yayılım alanını ve zamanlamasını izlemeyi kolay hale getiriyor.
KARBON GAZININ DENİZ TABANINA ÇÖKMESİNİ SAĞLIYORLAR
Bahsi geçen mikroskobik canlı grupları aynı zamanda yerkürenin yaşamsal karbon döngüsü üzerinde de hayati bir fonksiyon üstleniyor.
Gelişim süreçleri boyunca atmosferden ve deniz suyundan karbon elementini emen bu fitoplanktonlar öldükten sonra, bünylerinde barındırdıkları karbon bileşenlerinin önemli bir kısmı derin deniz tabanına doğru çöküyor.
Bu doğal süreç sayesinde karbon elementinin uzun vadeli olarak okyasun tabanında depolanması mümkün oluyor ve atmosferik karbon yükünün azaltılmasına doğrudan bir katkı sunuluyor.
İLERİ TEKNOLOJİ KAMERALAR UZAYDAN ANLIK TESPİT YAPTI
NASA, Karadeniz üzerinde yaşanan renk değişimini gözler önüne seren uydu görüntüsünün, PACE uydusunda yer alan Ocean Color Instrument (OCI) isimli özel cihaz vasıtasıyla yakalandığını bildirdi.
Eş zamanlı olarak İstanbul Boğazı'nın fotoğrafı ise Expedition 74 ekibinde yer alan bir astronot tarafından, Nikon Z9 model fotoğraf makinesi kullanılarak Uluslararası Uzay İstasyonu'nun yörünge hattından ölümsüzleştirildi.
Türkiye için korkunç tahmin: Topraklarımızın yüzde 80'ini kaybedebiliriz
