Bingöl’ün Genç ilçesine bağlı Sivan bölgesinde kuşaktan kuşağa aktarılarak gelenekselleşen dut pekmezi üretimi, kavurucu sıcaklara ve zorlu coğrafi şartlara rağmen sürüyor. Ağaçlara tırmanma, bakır kazanlarda saatlerce kaynatma gibi zorlu süreçler isteyen tescilli Sivan dut pekmezi, tamamen doğal yöntemlerle üretiliyor.
İMECE USULÜ HASAT EDİLİYOR
Sivan bölgesindeki köy ve mezralarda pekmez mesaisi sabah erkenden başlıyor. Araç girişine müsait olmayan bahçelerden toplanan dutlar, metrelerce yükseklikteki ağaçlardan silkelenerek örtülerde toplanıyor ve sepetlerle at sırtında köylere taşınıyor. Sıcaklığın 38 dereceyi gördüğü bölgede, erkekler ağaçlarda dut silkelerken kadınlar da kazan başında imece usulü üretim yapıyor.
İmece dayanışmasına dikkat çeken Salih Aktekin, zorlu şartlarını "Bazı yerlerde dutlar yaklaşık 3 kilometre uzaklıktaki bahçelerden atlarla getiriliyor. Erkekler ağaçlara çıkıp dut silkelerken kadınlar kazan başında büyük emek veriyor” sözleriyle anlattı.
“ATEŞİN SICAKLIĞI EKLENİNCE ÇALIŞMAK DAHA DA ZOR OLUYOR”
Sap ve yapraklarından özenle ayıklanan meyveler, odun ateşinde bakır kazanlarda kaynatılıyor. Süzülerek çırası çıkarılan dut suyu, tekrar kaynatıldığında tepsilere aktarılıyor. Herhangi bir katkı maddesi bulunmayan ve 7 gün güneşte bekletilen şıra, doğal yollarla ideal kıvamına kavuşuyor.
Üretim aşaması ve zorluklarını anlatan Fatma Keleş, "Pekmez işi çok zordur. Silkelenmesi, kaynatılması, süzülmesi, tekrar kaynatılması derken günler sürüyor. Hava zaten çok sıcak, bir de ateşin sıcaklığı eklenince çalışmak daha da zor oluyor” dedi.
ALMANYA SOFRALARINA KADAR ULAŞIYOR
Bingöl ve Diyarbakır başta olacak şekilde Türkiye’nin çeşitli illerine ulaştırılan Sivan dut pekmezi, gurbetçiler sayesinde Almanya gibi Avrupa ülkelerinin sofralarında da kendine yer buluyor. Fatma Keleş taleple ilgili “Bizden alıp Almanya’ya götürenler de oluyor. İnsanlar çok beğeniyor” ifadelerini kullandı.
