Bloomberg'in 10 temel tarım ürününü baz alarak oluşturduğu Tarım Spot Endeksi, üst üste yedi haftadır sürdürdüğü yükselişle çarşamba günü Temmuz 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Endeksteki artış, küresel tarım emtiası piyasalarında fiyat baskısının güçlendiğine işaret etti.
Tarım emtiası fiyatları daha önce, Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen gübre ve yakıt sevkiyatlarında yaşanan sıkıntıların üretime yönelik endişeleri artırmasıyla mayıs ayında zirve yapmıştı. Risk priminin haziranda gerilemesinin ardından fiyatlar, yeni savaş ve hava koşulları kaynaklı risklerle yeniden yükselişe geçti.
Karadeniz’de saldırılar ticareti sınırlıyor
Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanması enerji piyasalarını yukarı taşırken, Avrupa’daki tahıl hasadı aşırı sıcaklardan etkileniyor. Rusya ve Ukrayna’nın birbirlerinin ihracat koridorlarına yönelik saldırılarını artırması da buğday ticaretini sınırlıyor.
Chicago buğday vadeli işlemleri, önceki seansta yüzde 4’ün üzerinde yükselmesinin ardından perşembe günü son iki yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Rabobank Kıdemli Tahıl ve Yağlı Tohumlar Analisti Vitor Pistoia, gerilimin bölgeden gerçekleştirilen sevkiyatları sekteye uğratma tehdidi oluşturduğunu belirtti.
Commonwealth Bank of Australia Tarım Ekonomisti Dennis Voznesenski ise piyasayı belirleyen temel unsurun, fiziki arzın ihtiyaç duyan alıcılara ulaşıp ulaşmadığı olduğunu söyledi. Voznesenski, sıcak hava ve Orta Doğu’daki gerilimlerin haftalardır fiyatlar üzerinde etkili olduğunu, Karadeniz’deki çatışmaların ise piyasadaki yükselişi hızlandıran son gelişme olduğunu ifade etti.
Avrupa’da sıcaklıklar mısır üretimini tehdit ediyor
Avrupa genelindeki aşırı sıcaklıklar, özellikle mısır üretiminde kayıp endişelerini güçlendiriyor. Avrupa Birliği’nin en büyük tarım üreticisi Fransa, mayıs sonundan bu yana üç sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya kaldı.
El Nino hava olayının geri dönmesi, daha düşük rekolte beklentilerini artırdı. New York’ta işlem gören Arabica kahve ve kakao fiyatları temmuz ayını yükselişle kapatmaya hazırlanıyor.
