Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin devlet veya hükümet başkanları, yarın Brüksel'de başlayacak ve iki gün sürecek AB Liderler Zirvesi'nde bir araya gelecek. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın başkanlık edeceği, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın da katılacağı toplantı, Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola ile yapılacak görüş alışverişiyle başlayacak.
Zirve, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in katılımıyla gerçekleştirilecek oturumla devam edecek. Liderler bu oturumda Ukrayna ve Moldova'nın AB üyelik sürecinde ilk fasıl kümesinin müzakereye açılmasını, Rusya'ya yönelik yeni yaptırımları ve Ukrayna'ya mali ile askeri desteğin sürdürülmesini görüşecek. Ukrayna ve Moldova'daki gelişmelerin Batı Balkanlar'daki genişleme sürecine de yeni ivme kazandırdığı görüşüne sahip olan AB'nin bu konuyu ekim ayındaki zirvede daha kapsamlı ele alması planlanıyor.
ÇİN İLE TİCARİ DENGESİZLİKLER VE EKONOMİK SINAMALAR
Zirvenin rekabetçilik ve küresel ekonomik sınamalar başlıklı oturumunda ana gündem maddesini küresel ekonomik dengesizlikler oluşturacak. Küresel ölçekte adil rekabet için eşit şartların sağlanması gerektiğini düşünen AB içinde, özellikle Çin ile ticarette oluşan dengesizliklerin giderek daha fazla üye ülke tarafından "sürdürülemez" görülmesi nedeniyle liderlerin bu konuda görüşlerini paylaşması planlanıyor. Çin konusunda AB bünyesinde ortak değerlendirme zemini güçlenirken, liderlerin mevcut araçların kullanımı ve gerekirse yeni araçların geliştirilmesi konusunda AB Komisyonu'na siyasi yönlendirme yapması da beklentiler arasında yer alıyor.
2028-2034 DÖNEMİ AB BÜTÇESİ MASADA
Liderler zirvede, birliğin 2028-2034 dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçevesini (MFF) de ele alacak. Harcama kalemlerine ilişkin ödeneklerin yıllık tavanını önceden belirleyen 7 yıllık bütçe konusunda üye ülkelerin pozisyonları henüz uyumlu bir zemine oturmazken, müzakerelerin hız kazanması bekleniyor. Yeni bütçenin 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girebilmesi için siyasi anlaşmanın 2026 sonuna kadar tamamlanması gerektiği ifade ediliyor. AP onayı ve üye ülkelerin AB Konseyi'nde oy birliği ile alacağı uzun vadeli bütçe kararı, ülkelerin gelecekte ne oranda katkı sağlayacakları ve bütçenin hangi alanlara odaklanacağı gibi konularda sert tartışmalara sahne oluyor.
ABD-İRAN MUTABAKATI
Zirvenin ikinci gününde liderler İran'daki son gelişmeleri ele alacak. ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşılayan AB liderlerinin, bu mutabakatın uygulanması ve Hürmüz Boğazı'nın açık kalması konusunda katkıda bulunmaya hazır olduğu mesajını vermesi bekleniyor. İran'ın nükleer silah edinmesine izin verilmemesi, balistik füze programı dahil istikrarsızlaştırıcı faaliyetlerine son vermesi gerektiği görüşünde birleşen liderler; Gazze'deki insani durumu, işgal altındaki Batı Şeria'yı ve İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını da değerlendirecek. Zirvede bazı üye ülkelerin gasp edilen Filistin topraklarıyla ticaretin sonlandırılması yönündeki talepleri de gündeme gelebilecekken; savunma alanında kaydedilen ilerleme, düzensiz göç ve uyuşturucu ticaretiyle mücadele konuları da gündemde tutulacak.
