Brent petrolün 100 doların üzerinde kalması ve ABD tahvil faizlerinin 18 ayın zirvesine çıkması küresel risk iştahını düşürdü. Asya borsaları sert gerilerken ABD vadelileri yatay, Avrupa vadelileri ise zayıf açılışa işaret etti.
Küresel piyasalar, Orta Doğu’daki çatışmaların ikinci önemli enerji koridoruna yayılması ve Brent petrolün yeniden 100 doların üzerine çıkmasıyla haftanın son işlem gününe satış baskısıyla başladı.
İran destekli Husilerin iki Suudi petrol tankerini hedef alması, Hürmüz Boğazı’nın ardından Babülmendep’teki sevkiyat güvenliğini de gündeme taşıdı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonun yeniden hızlanabileceği ve merkez bankalarının faizleri artırabileceği beklentisini güçlendirdi.
ABD’nin 60 ticaret ortağına yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında yeni gümrük vergileri getirmesi de fiyat baskılarına ilişkin endişeleri artırdı. Tahvil piyasasındaki satışlar hızlanırken dolar güçlendi, pay piyasalarında riskten kaçış eğilimi öne çıktı.
Asya’da satışlar derinleşti
Japonya’da Nikkei 225 Endeksi yüzde 2,98 düşüşle 64.442,59 puana geriledi. Güney Kore’de Kospi Endeksi’ndeki kayıp gün içinde yüzde 6’ya kadar ulaştı.
Hong Kong’da Hang Seng Endeksi yüzde 1,27 azalarak 24.891,84 puana indi. Çin’de Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 1,20 kayıpla 3.830,19 puanda işlem gördü.
Avustralya’da All Ordinaries Endeksi yüzde 1 düşüşle 8.927,70 puana geriledi. Hindistan’da Sensex Endeksi yüzde 0,93 değer kaybederek 75.677,49 puana indi.
MSCI’nın Japonya dışındaki Asya-Pasifik hisselerini izleyen endeksi de yüzde 1 düştü. Teknoloji ve yarı iletken hisseleri, yüksek yapay zekâ harcamalarına ilişkin endişelerin etkisiyle satış baskısında kaldı.
Wall Street teknolojiyle geriledi
New York borsası perşembe gününü sert düşüşle tamamladı. S&P 500 Endeksi yüzde 1,21 azalarak 7.408,30 puana, Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 2,15 kayıpla 25.137,69 puana geriledi.
Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,97 düşüşle 51.711,65 puanda kapandı. ABD borsalarında işlem hacmi 16,21 milyar pay olurken, düşen hisselerin sayısı yükselenlerin belirgin biçimde üzerinde gerçekleşti.
Alphabet hisseleri, şirketin yapay zekâ altyapısı için yatırım harcamalarını yükseltmesinin ardından yüzde 7 geriledi. Tesla hisseleri ise iki yıldan uzun sürenin ardından yeniden negatif serbest nakit akışı açıklamasıyla yüzde 14,5 düştü.
Intel’in beklentileri aşan sonuçları ve seans sonrası işlemlerde yüzde 4’ün üzerindeki yükselişi, teknoloji sektöründeki genel satış baskısını tersine çevirmeye yetmedi.
ABD ve Avrupa vadelileri temkinli
ABD’de Dow Jones ve S&P 500 vadeli kontratları yataya yakın seyretti. Nasdaq vadeli kontratları ise teknoloji hisselerindeki satışların ardından hafif negatif bölgede kaldı.
Vadeli piyasalardaki sınırlı hareket, yatırımcıların önceki günkü sert düşüşün ardından yeni pozisyon almakta isteksiz kaldığını gösterdi. Petrol ve tahvil faizlerinin yönü, açılış öncesinde temel belirleyici olacak.
Avrupa’da endeks vadeli kontratları yatay ile hafif negatif bir açılışa işaret etti. Euro Stoxx 50, DAX ve FTSE 100 vadeli kontratlarında enerji maliyetleri ve faiz görünümüne ilişkin temkinli fiyatlama izlendi.
Avrupa borsaları önceki günü de düşüşle tamamlamıştı. Stoxx Europe 600 Endeksi yüzde 1,18, DAX yüzde 1,56, CAC 40 yüzde 1,64 ve FTSE 100 yüzde 0,73 değer kaybetmişti.
Dolar güçlendi, yen baskıda
Dolar Endeksi yüzde 0,3’lük önceki gün yükselişinin ardından 101,46 seviyesinde kaldı. Endeks, temmuz ayının en yüksek düzeyine yakın seyretti.
Euro/dolar paritesi 1,1377, sterlin/dolar paritesi 1,3308 seviyesinde işlem gördü. Sterlin, dolar karşısında son üç haftanın en düşük seviyelerine yakın kaldı.
Dolar/yen paritesi 163,9 çevresinde seyrederek yaklaşık 40 yılın en yüksek seviyelerini test etti. Japonya Maliye Bakanlığı döviz piyasasına müdahale uyarılarını sürdürürken ABD Hazine Bakanlığı da yendeki aşırı oynaklığa dikkat çekti.
Avustralya doları 0,6968, Yeni Zelanda doları 0,5776 ABD doları seviyesinde işlem gördü. Enerji ithalatına bağımlı ülkelerin para birimleri, petrol fiyatlarındaki yükselişten daha fazla etkilendi.
Tahvil faizleri zirveye çıktı
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,707 ile 18 ayın en yüksek seviyelerinde seyretti. Faiz gün içinde yüzde 4,7135 seviyesini gördü.
ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,17’ye yükseldi. Uzun vadeli faiz, yüzde 5,201 ile 2007’den bu yana görülen en yüksek seviyeye yaklaştı.
İki yıllık tahvil faizi yüzde 4,3555 seviyesinde bulunurken piyasalar Fed’in gelecek haftaki toplantısında faiz artırma olasılığını yaklaşık üçte bir olarak fiyatladı. Eylül toplantısına yönelik faiz artışı ihtimali yüzde 80’in üzerine çıktı.
Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,199, İngiltere’nin 10 yıllık faizi yüzde 5,109 ve Japonya’nın 10 yıllık faizi yüzde 2,816 seviyesinde işlem gördü.
Petrol 100 doların üzerinde
Brent petrolün varil fiyatı önceki gün yüzde 7 yükselerek 102 dolarla iki ayın zirvesini gördü. Yeni günde fiyat 100,32 dolar çevresinde dengelendi.
Batı Teksas türü ham petrol perşembe gününü yüzde 6,2 yükselişle 92,19 dolardan tamamladı. Brent petroldeki aylık yükseliş yüzde 40’a yaklaştı.
Altının ons fiyatı önceki günkü yüzde 2’lik kaybın ardından 4.030–4.047 dolar bandında işlem gördü. Yüksek faiz beklentisi ve güçlenen dolar, jeopolitik risklere rağmen altın üzerinde baskı oluşturdu.
Gümüşün ons fiyatı yüzde 0,7 düşüşle 57,29 dolara, platin yüzde 1,3 kayıpla 1.579,49 dolara ve paladyum yüzde 1,5 düşüşle 1.237,50 dolara geriledi.
Gözler PMI ve Fed takviminde
Küresel piyasalar bugün Avrupa, İngiltere ve ABD’de açıklanacak temmuz ayı öncü imalat, hizmet ve bileşik Satın Alma Yöneticileri Endeksi verilerini izleyecek.
Euro Bölgesi öncü PMI verileri Türkiye saatiyle 11.30, İngiltere verileri 12.30 ve ABD verileri 16.45’te açıklanacak. ABD’de haziran ayı yeni konut satışları da saat 17.00’de yayımlanacak.
Verilerin beklentilerin üzerinde gelmesi, Fed’in gelecek haftaki toplantıda faiz artırma olasılığını daha da yükseltebilir. Zayıf veriler ise petrol kaynaklı enflasyon baskısı ile büyüme endişeleri arasındaki dengeyi yeniden gündeme taşıyacak.
Fed’in 28-29 Temmuz toplantısı, petrol fiyatlarının seyri, ABD-İran cephesindeki gelişmeler ve yeni tarifelere verilecek ticari tepkiler haftanın devamında küresel piyasaların ana gündemini oluşturacak.
