İş dünyasında yeniden dillendirilen "bölgesel asgari ücret" önerisine SGK Başuzmanı İsa Karakaş'tan sert tepki geldi. Geçmişte denenen bu sistemin büyük grevlere ve kaosa yol açtığını hatırlatan Karakaş, uygulamanın 'tatlı bir zehir' olduğunu belirtti.
Türkiye bu sistemi 1951 ile 1967 yılları arasında şehir komisyonları, ardından 6 ve 4 bölgeli sistemler olarak denedi. Ancak uygulama; büyük grevlere, işçi isyanlarına ve mahkemelerin kilitlenmesine yol açtı. Sisteme son noktayı merhum Bülent Ecevit hükûmeti koydu ve 1989'dan bu yana tek bir ulusal asgari ücret uygulanmaya başlandı.
2026 yılı itibarıyla işçinin cebine giren 28.075,50 TL'lik aylık asgari ücret, 4 kişilik bir ailenin mutfak masrafının ancak %78'ini karşılayabiliyor. Bu yetersizlik sadece İstanbul gibi metropollerde değil, Şanlıurfa'dan Anadolu'nun en ücra köşesine kadar her ilde geçerliliğini koruyor.
Tüm Sistemin 'Kilit Taşı' Yerinden Oynar
Asgari ücret sadece çalışanın aldığı maaş değildir; devletin ana hesaplama mezurasıdır. Bölgesel bir sisteme geçilmesi halinde; SGK primleri, Genel Sağlık Sigortası (GSS) ödemeleri, askerlik ve doğum borçlanmaları, SGK idari para cezaları ile işsizlik ve rapor paraları (analık, iş kazası vb.) bölgesel olarak farklılaşacak, bu da devasa bir eşitsizlik yaratacaktır.
Emekli Maaşları ve Tazminat Kaosu
Karakaş'ın dikkat çektiği en tehlikeli senaryo ise kıdem tazminatı ve emeklilik üzerine. Bölgesel asgari ücret uygulandığında, farklı şehirlerde çalışan işçilerin kıdem tazminatı tavanları ve ileride bağlanacak emekli maaşları arasında büyük uçurumlar oluşacak, bu durum yepyeni bir emeklilik kaosu doğuracaktır.
İsa Karakaş'ın yazısının tamamı için...
