DENİZ GÜLDAĞ
Google ve İngiliz milyarder Alex Gerko’nun sahibi olduğu XTX Markets, yapay zeka kaynaklı enerji talebinin hızla arttığı bir dönemde, Almanya merkezli füzyon enerji girişimi Proxima Fusion’a yatırım yaparak nükleer füzyon alanındaki yatırımlarını güçlendirdi.
Alman girişim, tamamladığı 400 milyon euroluk son yatırım turunda 2,4 milyar euro değerlemeye ulaştı. Böylece Proxima Fusion, nükleer füzyon teknolojisi yarışında Avrupa’nın en değerli şirketlerinden biri haline geldi.
Konuya yakın kaynaklara göre yatırım turuna liderlik eden XTX Markets, toplam finansmanın yaklaşık dörtte birini sağladı. Birleşik Krallık merkezli East X Ventures da yatırımcılar arasında yer aldı. Google ise tura “stratejik yatırımcı” olarak katıldı. Proxima Fusion, bunun Google’ın Avrupa’daki bir füzyon şirketine yaptığı ilk yatırım olduğunu açıkladı.
Yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılması için gereken veri merkezlerinin enerji tüketiminin hızla artması, teknoloji şirketlerini geleceğin enerji kaynaklarına yöneltiyor. Bu kapsamda Google, Microsoft ve Amazon gibi devler son dönemde nükleer enerji ve füzyon teknolojilerine yönelik yatırımlarını artırıyor.
Nükleer füzyon, atom çekirdeklerinin aşırı yüksek sıcaklıklarda birleşmesiyle ortaya çıkan ve Güneş’e de enerji sağlayan reaksiyonun bir benzerini Dünya’da yeniden üretmeyi hedefliyor. Geleneksel nükleer santrallerde kullanılan fisyon teknolojisinden farklı olarak füzyon, atomların parçalanması yerine birleşmesine dayanıyor.
Ancak bugüne kadar hiçbir füzyon şirketi, reaksiyonu sürdürmek için harcanan enerjiden daha fazlasını üreterek teknolojinin ticari kârlılığını kanıtlayabilmiş değil.
2023 yılında Almanya’daki Max Planck Institute for Plasma Physics bünyesinden ayrılarak kurulan Proxima Fusion, teknolojisinin uygulanibilirliğini kanıtlamak amacıyla 2030’lu yılların başında Almanya’da yaklaşık 2 milyar euro maliyetinde bir deney tesisi inşa etmeyi planlıyor.
Şirket, projeyi desteklemek için Alman federal hükümetinden 1,2 milyar euro kamu finansmanı talep ediyor. Buna ek olarak Bavyera eyaleti tarafından 400 milyon euroluk destek sözü verilmiş durumda.
Proxima Fusion, deney tesisinin ardından ticari ölçekli ilk santralini devreye almayı ve tesisin 2030’lu yılların sonlarına doğru elektrik şebekesine bağlanmasını hedefliyor. Başarılı olması halinde proje, Avrupa’nın temiz enerji dönüşümünde ve yapay zeka altyapısının enerji ihtiyacının karşılanmasında kritik bir rol oynayabilir.
