Kanser süreci ve uygulanan ağır tedaviler (kemoterapi, radyoterapi, akıllı ilaçlar vb.), hastaların hem fiziksel hem de psikolojik sınırlarını zorluyor. Bu zorlu süreçte vücut ağırlığını ve kas kütlesini korumak, bağışıklık sistemini ayakta tutmak için beslenme, tedavinin en önemli destekleyici unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.
Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzman Diyetisyen Nilay Güler, kanser hastalarında doğru beslenme yaklaşımının detaylarını ve hayat kurtaran ipuçlarını paylaştı.
TEK TİP BESLENME MODELİ YOK, "KİŞİYE ÖZEL" PLAN ŞART
Onkoloji hastalarında herkes için geçerli tek tip bir "kanser diyeti" bulunmuyor. Hastanın yaşı, kanserin türü ve evresi, uygulanan tedavi yöntemi ve mevcut kan değerleri göz önüne alınarak, beslenme uzmanları tarafından tamamen kişiye özel bir program hazırlanması gerekiyor.
Tedavi sürecinde iştahsızlık, bulantı, tat değişiklikleri ve yutma güçlüğü gibi sorunlar istemsiz kilo kaybına ve kas erimesine (sarkopeni) yol açabiliyor. Bu da hastanın tedaviye olan direncini düşürüyor. Erken dönemde başlanan doğru beslenme desteği, tüm bu olumsuzlukların önüne geçmede kritik bir kalkan görevi görüyor.
TEDAVİNİN YAN ETKİLERİNE KARŞI BESLENME TÜYOLARI
Uz. Dyt. Nilay Güler, kanser tedavisinin getirdiği yan etkilerle başa çıkabilmek için şu beslenme stratejilerini öneriyor:
İştahsızlık Çekenler: Az ve sık öğünler tercih edilmeli. Enerji ve protein içeriği yüksek gıdalar seçilmeli, sıvı tüketimi yemek sırasında değil, midenin dolmasını engellemek için öğün aralarında yapılmalı.
Bulantı ve Kusma Yaşayanlar: Yağlı ve ağır kokulu yiyeceklerden uzak durulmalı. Galeta ve kraker gibi kuru gıdalar mideyi bastırmak için kullanılmalı. Yemekler yavaş yenmeli.
Ağız Yaraları ve Yutma Güçlüğü Olanlar: Baharatlı, asitli, sert ve çok sıcak yiyeceklerden kaçınılmalı. Yoğurt, çorba, püre ve smoothie gibi ılık, soğuk ve yumuşak gıdalar tercih edilmeli.
İshal ve Kabızlık Sorunları: İshal durumunda muz, pirinç ve patates gibi kolay sindirilen besinler seçilmeli; kabızlık durumunda ise sebze, meyve, tam tahıllar ve bol sıvı tüketimine ağırlık verilerek fiziksel aktiviteyle bağırsaklar desteklenmeli.
"KOMŞU TAVSİYESİYLE" TAKVİYE ALMAYIN!
Hastalık sürecinde en sık düşülen hatalardan biri de bilinçsiz vitamin, mineral ve bitkisel ürün kullanımı. Dyt. Güler, "Doğal olması her ürünün güvenli olduğu anlamına gelmez," diyerek bu takviyelerin tıbbi tedavilerle etkileşime girebileceği konusunda hastaları uyarıyor. Her türlü takviye mutlak suretle hekim ve diyetisyen onayından geçtikten sonra kullanılmalı.
"KANSERİ TEDAVİ EDEN BESİN" İDDİALARI GERÇEK DIŞI
Bilimsel çalışmalar, tek bir besinin veya "detoks" sularının kanseri tek başına tedavi ettiğine dair hiçbir kanıt sunmuyor. Uzmanlar, sosyal medyada dolaşan mucize diyet efsanelerine itibar edilmemesi, bunun yerine yeterli protein, sağlıklı yağlar (zeytinyağı, ceviz, avokado) ve tam tahılları içeren dengeli, kanıta dayalı beslenme programlarının uygulanması gerektiğinin altını çiziyor.
