Venezuela, Nicolás Maduro’nun ABD tarafından görevden kaçırılmasının ardından tarihin en büyük kamu borcu yeniden yapılandırma sürecine hazırlanıyor. Ülkenin açıklamaya hazırlandığı borç yükünün 240 milyar dolara ulaşacağı belirtilirken, bu rakam önceki piyasa tahminlerinin oldukça üzerinde.
Venezuela’nın geçici lideri Delcy Rodríguez’in, ülkenin yaklaşık 10 yıldır uzak kaldığı uluslararası piyasalara dönüşünü sağlayacak anlaşmayı yıl sonuna kadar kreditörlerle tamamlamayı hedeflediği ifade edildi.
BORÇ TAHMİNLERİN ÜZERİNDE
İngiliz Financial Times gazetesinin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre Venezuela, önümüzdeki haftalarda kreditörlere mali durumunu açıklarken 240 milyar dolarlık borç yükünü ortaya koyacak. Piyasalarda daha önce ülkenin toplam borcuna ilişkin tahminler 150 milyar ila 200 milyar dolar aralığında bulunuyordu.
Karakas yönetiminin finansal danışmanı olarak görevlendirdiği ABD’li yatırım bankası Centerview Partners, Venezuela’nın borcunu sürdürülebilir bir zemine taşımaya yönelik planın hazırlanmasına yardımcı oldu. Söz konusu planın temmuz başında yayımlanması bekleniyor.
Venezuela’nın ayrıca bu ay içinde uzun süredir beklenen makroekonomik çerçeveyi açıklayacağı belirtildi. Bu çalışmada, ülke ekonomisinin büyüklüğünün yaklaşık 100 milyar dolar olarak tahmin edileceği ifade edildi. Venezuela ekonomisinin, Hugo Chávez’in iktidardaki son yılı olan 2012’de 370 milyar dolar büyüklüğünde olduğu belirtilirken, borcun milli gelire oranının yüzde 200’ün üzerine çıkacağı kaydedildi.
IMF SÜRECİN DIŞINDA
Büyük çaplı bir devlet borcu yeniden yapılandırması için alışılmadık şekilde, borç sürdürülebilirliği analizinin IMF tarafından hazırlanmadığı aktarıldı. Tahvil yatırımcılarının, ülkenin mali durumuna ilişkin ağır tablonun Venezuela’nın borçlarında ciddi bir indirime gitmek isteyeceğine işaret ettiğini değerlendirebileceği belirtildi.
Buna karşın Venezuela muhalefetinin bazı üyeleri, IMF gözetimi dışında hızlandırılmış bir yeniden yapılandırma sürecinin ülkeyi tahvil sahipleri karşısında daha zayıf bir pazarlık pozisyonuna itebileceğinden endişe ediyor.
Venezuela tahvilleri, Maduro’nun düşüşünden önce dolar başına 33 sent seviyesindeyken şu anda yaklaşık 55 sentten işlem görüyor. Ancak bu fiyatların, yıllardır ödenmeyen faizleri içermediği ifade edildi.
Yakın zamanda Venezuela tahvil pozisyonlarından çıkan bir yatırımcı, “Bu, borç sürdürülebilirliği analizinin IMF tarafından hazırlanmadığı ilk büyük yeniden yapılandırmalardan biri. Sürecin IMF koordinasyonunda, kreditörlerle birlikte ve denetlenmiş bir borç kapsamı üzerinden yürütülmesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.
Venezuela’nın borç planlarına yakın kaynaklar ise IMF ile ülkenin ekonomik verileri üzerinde teknik görüşmeler yapıldığını ve hazırlanacak borç planının IMF şablonuna benzeyeceğini belirtti.
IMF Sözcüsü, fonun Venezuela tarafından açıklanan borç yeniden yapılandırma sürecine dahil olmadığını söyledi. Sözcü, “Fon personeli, tüm üye ülkelerde olduğu gibi Venezuela makamlarıyla da makroekonomik görünüm dahil olmak üzere düzenli temaslarını sürdürüyor. Fon, ihtiyaç duyulması halinde yetkililere destek sağlamaya hazırdır” ifadelerini kullandı.
Centerview konuya ilişkin yorum yapmadı.
YUNANİSTAN'I GERİDE BIRAKABİLİR
Venezuela’nın bu süreçle, 2012’de Euro Bölgesi krizi sırasında gerçekleşen Yunanistan’ın 200 milyar dolarlık temerrüdünü geride bırakarak kayıtlardaki en büyük yeniden yapılandırma sürecine imza atması bekleniyor.
Venezuela’nın borçlarının çeşitliliği ve Karakas’ın kreditörlere ödeme yapmayı durdurmasının üzerinden uzun süre geçmiş olması nedeniyle bu süreç, daha önceki yeniden yapılandırmalardan daha karmaşık görülüyor.
Hükümet ve devlet petrol şirketi PDVSA tahvilleri, Venezuela borcunun en büyük ve en doğrulanabilir bölümünü oluşturuyor. Bu borcun yaklaşık 60 milyar dolar olduğu, buna ek olarak temerrüt sonrası faizlerin de yaklaşık 40 milyar dolara ulaştığı belirtildi. Bu tutarın yılda 5 milyar dolar arttığı ifade edildi.
Yatırımcıların önceki tahminlerine göre Venezuela’nın ayrıca petrol şirketleri ve ticari kreditörlere ödenmemiş faturalar nedeniyle 30 milyar ila 50 milyar dolar borcu bulunuyor. Chávez döneminde kamulaştırılan varlıklar nedeniyle şirketlere verilen hukuki tazminat kararlarının ise 20 milyar doların üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Venezuela’nın Çin’e 10 milyar ila 20 milyar dolar, Rusya’ya yaklaşık 6 milyar dolar ve kalkınma bankalarına 4 milyar dolar borcu olduğu da tahminler arasında yer alıyor. Çin’e olan borçların daha önce petrol ihracatıyla ödendiği, ancak Karakas’ın bu ödemeleri durdurduğuna inanıldığı aktarıldı.
CENTERVIEW VE LAZARD REKABETİ
Rodríguez hükümetinin, birçok kreditörün beklediğinden daha hızlı hareket ettiği belirtildi. Hükümet, geçen ay yeniden yapılandırma sürecini Centerview’den Matthieu Pigasse’in atanmasıyla başlattı.
Fransız bankacı Pigasse, Lazard’daki döneminde Yunanistan, Arjantin ve diğer büyük borç anlaşmalarında rol almıştı. 2020’de Centerview’e geçen Pigasse’e daha sonra Lazard’daki ortağı Hamouda Chekir de katıldı.
Pigasse’in Caracas’ta uzun bir geçmişe sahip olduğu, PDVSA’nın eski ABD kolu Citgo’nun satışında danışmanlık yaptığı ve Rodríguez ile 10 yılı aşkın süredir yakın ilişkisinin bulunduğu belirtildi.
FT’nin gördüğü bir mektuba göre Lazard, Venezuela hükümetine yaklaşık 25 milyon dolarlık ücret karşılığında çalışma teklifinde bulunarak Centerview’in yerine geçmeye çalıştı. Lazard’ın 2012’deki Yunanistan yeniden yapılandırmasında da aynı ücreti aldığı ifade edildi.
Venezuela hükümeti Lazard’ın teklifini hızla reddetti. Hükümet açıklamasında, “Önceki danışman seçim süreçlerimizde olduğu gibi ekip deneyimi, uzmanlık, analiz kalitesi ve koşullarımızı anlama kapasitesine odaklanan tutarlı kriterler uyguladık. Aynı değerlendirmeler doğrultusunda finansal danışmanımız olarak Centerview Partners’ı seçtik” denildi.
Centerview’in alacağı ücretin ise henüz kesinleşmediği belirtildi. Lazard konuya ilişkin yorum yapmadı.
PETROL ÜRETİMİ KRİTİK BAŞLIK
Tahvil sahiplerinin en fazla odaklandığı konu, Venezuela’nın petrol üretimini ne kadar hızlı canlandırabileceği ve Maduro’nun ayrılmasının ardından ABD arabuluculuğunda ham petrol satışlarının yeniden başlamasının nasıl işlediği oldu.
Bazı ekonomik verileri yeniden düzenli olarak yayımlamaya başlayan Venezuela Merkez Bankası, bu hafta açıkladığı ödemeler dengesi verilerinde yılın ilk üç ayında petrol ihracat gelirinin 5,5 milyar dolar olduğunu duyurdu.
Bu rakam, Maduro yönetiminin son aylarındaki 4,4 milyar dolarlık seviyenin üzerinde olsa da, temerrüt ve ABD yaptırımları öncesindeki dönemin oldukça gerisinde kaldı.
Aegon Asset Management portföy yöneticisi Jeff Grills, “Takvim bu süreci daha karmaşık hale getiriyor. 2026’ya kadar tamamlanabilir mi? Küçük bir ihtimal var. Ancak bunun 2027’ye sarkacağını düşünüyorum” dedi.
