Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan, Ankara’daki NATO Zirvesi öncesi yaptığı açıklamalarda Türkiye’nin NATO içindeki rolüne, Karadeniz güvenliğine, Avrupa savunmasına ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dan, “Türkiye, NATO içindeki ikinci en büyük orduya sahip ülke ve stratejik konumu nedeniyle İttifak için son derece önemli” ifadelerini kullandı.
Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan, Türkiye ziyareti kapsamında yaptığı açıklamalarda NATO Ankara Zirvesi’nin önemine değindi.
Türkiye’nin NATO’nun en büyük ikinci ordusuna ev sahipliği yapan ülke olduğunu belirten Dan, zirvenin hem zamanlama hem de sembolik açıdan kritik bir dönemde gerçekleştirildiğini söyledi:
Dan, “Öncelikle biz NATO’ya 22 yıl önce İstanbul’da üye olduk. Bu nedenle bu toplantı bizim için sembolik bir anlam taşıyor. Ancak genel olarak bu zirvenin önemi iki nedenden kaynaklanıyor” dedi.
Zirvenin önemini iki başlıkta değerlendiren Dan, şunları söyledi:
“Birincisi, karmaşık bir dönemde ittifakın birliği konusunda mesaj vermesi. İkincisi ise Lahey Zirvesi’nden bir yıl sonra yapılması. Orada savunmaya ayırdığımız parayı artırmak için bazı taahhütlerde bulunmuştuk. Şimdi de ciddi olduğumuzu göstermek için iyi bir zaman.”
Savunma harcamalarının artırılması konusunda Romanya’nın kararlı olduğunu vurgulayan Dan, “Hepimiz ciddiyiz. Romanya ciddi. Savunmaya ayrılan kaynağın artırılması yolunda ciddi şekilde ilerliyoruz. Şimdi soru şu: Bu parayı ne kadar hızlı şekilde kabiliyete dönüştürebiliriz?” ifadelerini kullandı.
ROMANYA’DA RUS İHA ENDİŞESİ: “İLERLEME KAYDEDİYORUZ”
Romanya Cumhurbaşkanı, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle NATO’nun doğu kanadında artan insansız hava aracı tehditlerine ilişkin de açıklamalarda bulundu.
Romanya hava sahasında Rusya’ya ait İHA tespit edilmesi ve Galați kentinde bir apartmana drone parçasının isabet etmesiyle ilgili değerlendirme yapan Dan, endişeli olduklarını ancak savunma kapasitesinde ilerleme sağlandığını belirtti.
Dan, “Endişeliyiz, ancak ilerleme de kaydediyoruz” dedi.
Ukrayna’nın Rus saldırıları nedeniyle Karadeniz’deki limanlarını kullanmakta zorlandığını ifade eden Dan, bu nedenle Tuna Nehri üzerindeki limanların önem kazandığını söyledi.
Romanya’nın Ukrayna ile 60 kilometrelik sınırı olduğunu hatırlatan Dan, şu ifadeleri kullandı:
“Ruslar bu limanlara saldırdıkça Ukraynalılar daha da batıya doğru yöneliyor. Reni Limanı’na 10 kilometre mesafede bulunan büyük bir kentimiz var; adı Galați. Tam da bahsettiğimiz şey gerçekleşti: Bir drone bir apartmana isabet etti.”
NATO ülkelerinden destek aldıklarını belirten Dan, “Bazı NATO ülkeleri bize ekipman sağlıyor. Ayrıca SAFE adlı Avrupa programı kapsamında yeni ekipmanlar için yürüttüğümüz bir programımız da var. Bizi korumak için bazı kabiliyetlere sahip NATO ülkelerinden destek aldık” dedi.
Türkiye’nin bu destek sağlayan ülkeler arasında olup olmadığı sorusuna ise Dan, “Hayır. Bazı Avrupa ülkeleri var: Fransa, Portekiz, İspanya, İtalya ve Slovakya” yanıtını verdi.
KARADENİZ’DE MAYIN TEMİZLEME ÇALIŞMALARI GENİŞLİYOR
Romanya Cumhurbaşkanı, Türkiye, Bulgaristan ve Romanya’nın Karadeniz’de yürüttüğü mayın temizleme çalışmalarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Türkiye ve Bulgaristan ile yapılan işbirliğinden memnun olduklarını belirten Dan, bu çalışmalar sayesinde deniz ulaşımının daha güvenli hale geldiğini söyledi.
Dan, “Mayın temizleme konusunda Türkiye ve Bulgaristan’la bu işbirliğini yürütmüş olmaktan memnunuz. Bu sayede deniz, seyrüsefer açısından oldukça güvenli hale geldi” ifadelerini kullandı.
Programın kapsamının genişletildiğini belirten Dan, kritik altyapının da çalışmalara dahil edildiğini açıkladı:
“Tam da bu günlerde bakanlarımız bu programı kritik altyapıyı da kapsayacak şekilde genişletmek üzere imza attılar. Çünkü Karadeniz’de bulduğumuz gazı kullanmak bizim için de Türkiye için de önemli” diyen Dan, enerji kaynaklarının güvenliği açısından bu adımın önemli olduğunu vurguladı.
MOLDOVA İLE BİRLEŞME AÇIKLAMASI: “KARARI MOLDOVA HALKI VERECEK”
Romanya Cumhurbaşkanı, NATO’nun doğu kanadını güçlendirme çalışmaları kapsamında Romanya’da kurulması planlanan büyük NATO üssü ve Moldova ile ilişkiler hakkında da konuştu.
Romanya’nın Moldova ile birleşme planı olup olmadığı sorusuna yanıt veren Dan, kararın tamamen Moldova halkının iradesine bağlı olduğunu söyledi.
Dan, “Moldova egemen bir ülke. Romanya Parlamentosu’nun 2018 yılında bir deklarasyonu vardı. Romanya Parlamentosu, Moldova vatandaşları ‘Biz bu birliği istiyoruz’ dediği anda Romanya’nın buna hazır olacağını söyledi” ifadelerini kullandı.
Moldova’nın şu anda bağımsız devlet statüsünü korumak istediğini belirten Dan, “Biz onların iradesine saygı duyuyoruz. Onlarla sahip olduğumuz tarihsel bağlar nedeniyle, istedikleri her konuda yardımcı olmaya çalışacağız” dedi.
Dan, Moldova için en önemli konunun Avrupa Birliği üyelik süreci olduğunu da sözlerine ekledi.
“ABD’NİN NATO’DAKİ ROLÜ DEVAM EDECEK”
Romanya Cumhurbaşkanı, ABD’nin NATO içindeki rolü ve Avrupa’nın savunma sorumluluğunu artırması gerektiğine ilişkin tartışmaları da değerlendirdi.
Avrupa güvenliği konusunda ABD ile Avrupa ülkeleri arasında geçmişte bir dengesizlik olduğunu belirten Dan, bu durumun artık değişmeye başladığını söyledi.
Dan, “Burada dürüst olmamız gerekiyor. Avrupa güvenliği konusunda Amerika Birleşik Devletleri’nin katkısı ile Avrupa devletlerinin katkısı arasında bir dengesizlik vardı” dedi.
Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırma kararını desteklediğini belirten Dan, şöyle konuştu:
“Avrupa ülkelerinin buna yanıtı ise şuydu: ‘Buna katılıyoruz ve güvenlik için yaptığımız harcamaları artırmalıyız.’ Şu anda bu yoldayız. Bence ilişkide bir denge noktasına ulaşacağız.”
ABD’nin Avrupa savunması açısından önemini koruyacağını ifade eden Dan, “Önümüzdeki yıllarda da önemli olmaya devam edecektir. Ben onların burada olmaya devam edeceği konusunda oldukça iyimserim” dedi.
“TÜRKİYE NATO İÇİN SON DERECE ÖNEMLİ”
Romanya Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin Avrupa güvenliği ve NATO içindeki rolüne ilişkin de önemli mesajlar verdi.
Dan, Türkiye’nin NATO’nun en güçlü ordularından birine sahip olduğunu belirterek, “Türkiye NATO için son derece önemlidir. Türkiye, NATO içindeki ikinci en büyük ordu ve Avrupa, Kafkasya ile Orta Doğu arasında stratejik bir konuma sahip” dedi.
Türkiye’nin uluslararası konulardaki yaklaşımını takdir ettiğini söyleyen Dan, “Türkiye’nin her konudaki olgun tutumunu da takdir ediyorum. Türkiye NATO için de Romanya için de son derece önemlidir” ifadelerini kullandı.
Romanya’nın Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki işbirliğini desteklediğini belirten Dan, “Farklı konularda ayrışma değil, işbirliği sağlanması için Avrupa ülkeleri ile Türkiye arasındaki işbirliğini teşvik ediyoruz” dedi.
ROMANYA’DAN TÜRKİYE’NİN AB ÜYELİĞİNE DESTEK
Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliği sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Dan, Romanya’nın Türkiye’nin tam üyeliğini desteklediğini söyledi.
Dan, “Evet. Biz Türkiye’yi destekliyoruz” dedi.
Romanya’nın Avrupa Birliği’nin genişleme sürecine de destek verdiğini belirten Dan, “Avrupa Birliği’nin Batı Balkan ülkeleriyle, Moldova ve Ukrayna’yla genişlemesini de destekliyoruz” ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE-ROMANYA İLİŞKİLERİ: SAVUNMA VE EKONOMİ VURGUSU
Romanya Cumhurbaşkanı, iki ülke arasındaki ilişkilerin mevcut seviyesinden memnun olduğunu söyledi.
Özellikle savunma sanayisindeki işbirliğine dikkat çeken Dan, “Askeri alanda çok iyi bir işbirliğimiz var. Romanya’da hâlihazırda faaliyet gösteren Türk şirketleri var. Örneğin Otokar, zırhlı araç üretimi yapıyor” dedi.
Ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini belirten Dan, iki ülkede faaliyet gösteren çok sayıda şirket bulunduğunu söyledi.
Dan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı Romanya’da ağırlamak istediklerini belirterek, ziyaretin yıl sonuna kadar gerçekleşmesini umduklarını ifade etti.
Bu ziyaret kapsamında Türkiye ve Romanya şirketleri arasında büyük bir iş forumu düzenlemeyi planladıklarını söyleyen Dan, hedefin ekonomik işbirliğini artırmak olduğunu vurguladı.
ORTA DOĞU MESAJI: “İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜMÜ DESTEKLİYORUZ”
Romanya Cumhurbaşkanı, İsrail-Filistin meselesi ve Gazze’deki gelişmelere ilişkin de açıklamalarda bulundu.
Bölgede barış için diplomatik sürecin desteklenmesi gerektiğini belirten Dan, “Özellikle Gazze için önerilen tüm barış planlarının uygulanmasını destekliyoruz” dedi.
Romanya’nın bölgedeki ülkelerle iyi ilişkilere sahip olduğunu ifade eden Dan, “İsrail tarafıyla da, Filistinlilerle de ve bölgedeki diğer ülkelerle de iyi ilişkilerimiz var” diye konuştu.
İki devletli çözümü destekleyip desteklemedikleri sorusuna ise Dan, “Evet. İki devletli çözümü sanırım 40 yıl önce kabul ettik. Ayrıca insani alanda da aktifiz” yanıtını verdi.
Silah satışlarının barış sürecine etkisine ilişkin soruya ise Dan, bunun diplomatik tartışmanın bir parçası olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Diplomatik görüşmelere yardımcı olmaya çalışan ülkeler arasındaki işbirliğinin sınırının nerede olacağı meselesi. Her durumda biz, bölgede barışa giden diplomatik yolu destekleyenlerdeniz.”
